• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Zagrożenia polszczyzny - wulgaryzmy, angielski, komputery

    05.05.2011. 11:19
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Wulgaryzmy, skrótowość konieczna przy korzystaniu z telefonu komórkowego i komputera, brutalizacja języka - to największe zagrożenia dla języka polskiego, jakie wskazywali uczestnicy Kongresu Języka Polskiego w Katowicach.

    W zgodnej opinii językoznawców największym zagrożeniem dla języka polskiego są wulgaryzmy. "Mam wrażenie, jakby naszą mowę wszy oblazły. To są przekleństwa, zwłaszcza jedno, które ma swoje łagodne odpowiedniki, które są zresztą niewiele łagodniejsze od tego najbardziej rozpowszechnionego i zaraźliwego" - mówił prof. Walery Pisarek z Uniwersytetu Jagiellońskiego.

    Przewodniczący Rady Języka Polskiego prof. Andrzej Markowski ocenił, że obecnie bardziej przesycona wulgaryzmami jest także polszczyzna publiczna. "Dawniej wulgaryzmy były traktowane jako coś, co charakteryzuje ludzi najniższej kultury, a dzisiaj zdarza mi się słyszeć studentów, a nawet studentki, które powszechnie używają słów na k. Rzeczywiście, jest obniżenie progu wrażliwości na wulgaryzmy" - uważa naukowiec.

    "Ubolewam jako stary kibic, że tak strasznie zwulgarniała polszczyzna stadionowa, że to język koszmarny. W ogóle polszczyzna tramwajowa, pociągowa budzi niepokój - najbrzydszych słów używają nawet rodzice przy swoich małych dzieciach" - powiedział prof. Jan Miodek z Uniwersytetu Wrocławskiego.

    Zdaniem prof. Jerzego Bralczyka z Uniwersytetu Warszawskiego język polski jest zagrożony w kilku sferach. "W substancji graficznej mogą zniknąć nam znaki diakrytyczne - ą, ę, ś, dź, czego bym niezwykle żałował, bo to będzie naprawdę duże zubożenie. To po części nam grozi - przy pisaniu esemsów rezygnacja z tych znaków bardziej się opłaca. Polszczyzna może przestać obsługiwać wszystkie rejestry - już wycofuje się z języka nauki, powstaje w niej coraz mniej prac naukowych, zwłaszcza w dyscyplinach technicznych. Polszczyznę zastępuje język angielski" - mówił językoznawca.

    Aktora Jerzego Radziwiłowicza razi to, że zanika dbałość o prawidłowość języka - obserwuje błędy językowe - zarówno składniowe, w odmianie, jak i w wymowie. "Nie mówię o tym, żeby tępić naleciałości regionalne, dlatego że regionalizmy są piękne i to, że słychać, że ktoś jest z tego czy innego regionu, to ładnie, dobrze. To zupełnie co innego niż poprawność językowa, czystość - trzeba o to dbać" - zaznaczył.

    Radziwiłowicza razi też nadużywanie języka - głównie w polityce - "do bardzo przykrej, niedobrej manipulacji". "Język jest narzędziem, które do tego świetnie się nadaje, natomiast myślę, że dochodzimy do punktu, w którym to się staje nieznośne. To jest taka naga manipulacja, że przestaje być finezyjną dyplomacją czy polityką, staje się brutalnym nadużyciem" - przekonywał. LUN

    PAP - Nauka w Polsce

    hes/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)

    Kategoria gramatyczna języka – zbiór wszystkich wyrażeń języka, które mogą się wzajemnie zastępować w dowolnym zdaniu danego języka, przy czym w wyniku tego zastąpienia otrzymujemy również zdanie tego języka.

    Puryzm (od łac. purus – czysty) – postawa językowa charakteryzująca się rygorystyczną dbałością o poprawność i czystość języka, wynikającą z pobudek emocjonalnych, związanych z poczuciem, że język jest wartością wymagającą troski. Puryści dążą do usunięcia z języka lub niedopuszczenia do niego tych elementów, które uważają za niepoprawne lub szkodliwe. Dążenia te wynikają z ich przekonania, że jednostki mogą wpływać na kształt i rozwój języka. Puryści często wynajdują niepożądane przez siebie elementy językowe w tekstach pisanych lub wypowiedziach i zwracają na nie uwagę. W wersji umiarkowanej ich krytyka dotyczy elementów nowych w języku (np. zapożyczeń), w skrajnej natomiast – tych, które znajdują się w języku od dawna i nie budzą sprzeciwu w większości jego użytkowników. Do charakterystycznych sformułowań używanych przez purystów należą takie zwroty jak: „odchwaszczanie języka”, „odśmiecanie języka”, „czyszczenie języka”. Postawa purystyczna może być umotywowana rzeczywistym zagrożeniem języka, np. w sytuacji niewoli narodowej. Puryzm jest postawą najczęściej opisywaną przez badaczy.

    Jerzy Reichan (ur. 1929 w Krakowie), prof. dr hab., dialektolog, polonista (z wykształcenia także anglista), językoznawca. Całe życie związany z Zakładem Dialektologii Polskiej (wcześniej: Pracownia Atlasu i Słownika Gwar Polskich) Instytutu Języka Polskiego PAN w Krakowie,którą przez lata kierował (obecnie Kierownikiem Zakładu jest prof. dr hab. Joanna Okoniowa), wieloletni redaktor Słownika gwar polskich PAN, autor książek i licznych artykułów poświęconych historii języka polskiego, dialektologii, geografii lingwistycznej i zjawiskom leksykalnym.

    Język ogólny, język ogólnonarodowy – odmiana języka narodowego przeciwstawiająca się jego odmianom regionalnym (w tym tak regionalizmom, jak i formom gwarowym) oraz środowiskowym; stanowiąca "kulturalną" odmianę języka narodowego, w której porozumiewa się ogół użytkowników języka bez względu na pochodzenie terytorialne lub społeczne. Niekiedy z językiem ogólnym utożsamia się język literacki, część językoznawców uważa jednak język literacki jedynie za jedną z dwóch głównych odmian języka ogólnego (drugą jest język potoczny). Choć język ogólny przeciwstawia się zasadniczo formom terytorialnym języka, regionalizmy jako formy terytorialne języka używane przez ludność wykształconą (formy "języka kulturalnego") rozpatrywane mogą być także jako swoiste odmiany jezyka ogólnego.

    Odmiana języka – zróżnicowanie języka literackiego, wynikające z dużego rozprzestrzenienia się danej mowy na świecie. Różnice między wariantami są na tyle małe, że można je rozróżniać w obrębie jednego języka. Nie należy mylić odmiany języka, która dotyczy tylko języka ogólnonarodowego, z dialektem, który jest mową ludową.

    Komunikacyjne nauczanie języka (CLT) jest to metoda nauczania języka drugiego i języka obcego, która kładzie nacisk na interakcję jako zarówno środek jak i ostateczny cel uczenia się języka. Jest ono również nazywane “komunikacyjną metodą nauczania języków obcych” lub po prostu "metodą komunikacyjną”.

    Jan Franciszek Miodek (ur. 7 czerwca 1946 w Tarnowskich Górach) – polski językoznawca, profesor i dyrektor Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu Wrocławskiego, członek Komitetu Językoznawstwa Polskiej Akademii Nauk i Rady Języka Polskiego; popularyzator wiedzy o języku polskim.

    Dodano: 05.05.2011. 11:19  


    Najnowsze