• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Zmarła prof. Barbara Skarga

    18.09.2009. 21:01
    opublikowane przez: Piotr aewski-Banaszak

    W wieku 90 lat zmarła w Warszawie prof. Barbara Skarga - wielka humanistka, wybitny filozof, etyk, historyk filozofii, autorka wielu książek - poinformowało biuro prasowe Uniwersytetu Warszawskiego. Barbara Skarga urodziła się 25 października 1919 r. w Warszawie. Pochodziła z rodziny ziemiańskiej wyznania ewangelicko-reformowanego, dość luźno związanej ze swoim Kościołem. Jej siostrą była znana aktorka Hanna Skarżanka.


    Studia rozpoczęła w Wilnie na politechnice. Zajmowała ją wówczas telekomunikacja, dziś powiedzielibyśmy: elektronika. Po roku zmieniła jednak uczelnię i kierunek zainteresowań. Na Uniwersytecie Stefana Batorego w Wilnie podjęła studia filozoficzne.

    "Zaczęłam studiować filozofię po politechnice, (...) Zdecydowałam, że trzeba mi jakiegoś humanistycznego oddechu - wspominała prof. Skarga w wywiadzie udzielonym "Nowym Książkom" (nr 9, 1997). - Dzisiaj słowo +humanizm+ jest niemodne. Ale czegoś takiego widocznie potrzebowałam. I właściwie dopiero wówczas, gdy zetknęłam się z +Krytyką czystego rozumu+, z Kantem - to było dla mnie uderzenie piorunem".

    W Wilnie uczyli ją m.in. Elzenberg, Czeżowski i Jasinowski.

    Studia przerwała wojna. Skarga zeszła do podziemia. Była łączniczką w AK. W 1944 roku aresztowana przez bolszewików. Po trwającym dziewięć miesięcy śledztwie i osadzeniu w więzieniu na ul. Ofiarnej i Łukiszkach, została skazana na 11 lat obozu pracy. Po wyroku znalazła się w Uchcie. W łagrach pracowała jako pielęgniarka, felczer, ogrodnik, rolnik i inżynier. W obozie w Bałchaszu w Kazachstanie układała tory kolejowe.

    Po odbyciu wyroku otrzymała nakaz dożywotniego osiedlenia w kołchozie we wsi Budionowka. Stamtąd udało jej się nawiązać kontakt z rodziną i tam Elzenberg przysłał jej "Alchemię słowa" Parandowskiego.

    Lata więzienia, łagrów, i zsyłki opisała pod pseudonimem Wiktoria Kraśniewska w książce "Po wyzwoleniu... 1944-1956", wydanej przez paryską "Kulturę". Jest to jeden z najbardziej wstrząsających, autentycznych, przesyconych wrażliwością, a jednocześnie dystansem i spokojem opisów losu kobiety w rosyjskich łagrach.

    Do kraju powróciła w 1955 r. Podjęła studia filozoficzne. "Do czego było wracać, jak nie do filozofii?" - zauważyła wówczas. Studia ukończyła w 1957 r. na Uniwersytecie Warszawskim. Rozpoczęła pracę w Polskiej Akademii Nauk. Tytuł profesora otrzymała w 1975 r. 19 maja 2008 r. odbyła się uroczystość odnowienia jej doktoratu.

    Jest autorką książek, takich jak m.in.: "Narodziny pozytywizmu polskiego 1831-1864" (1964); "Kłopoty intelektu. Między Comte'em a Bergsonem" (1975); "Czas i trwanie. Studia nad Bergsonem" (1982); "Po wyzwoleniu 1944-1956" (1985); "Przeszłość i interpretacje" (1987); "Granice historyczności" (1989) "Tożsamość i różnica. Eseje metafizyczne" (1997); "Ślad i obecność" (2002); "Kwintet metafizyczny" (2005); "Człowiek to nie jest piękne zwierzę" (2007).

    W 1995 roku została odznaczona Orderem Orła Białego, była też członkiem Kapituły tego odznaczenia, Kanclerzem Orderu w latach 2001-2005. W październiku 2005 r. złożyła rezygnację z pełnienia funkcji Kanclerza Orderu Orła Białego na znak protestu przeciw prezydentowi-elektowi Lechowi Kaczyńskiemu, który podważał zasadność nagradzania tym odznaczeniem przez Aleksandra Kwaśniewskiego niektórych osób. 19 lutego 2000 r. przyznano jej tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.

    Skarga aktywnie uczestniczyła w życiu kulturalnym i naukowym. Była redaktorem naczelnym pisma "Etyka". Stale publikowała eseje w "Znaku".

    Należała do wąskiego grona filozofów, którzy nie ulegają modom. Zawsze interesowała ją rzecz najbanalniejsza w świecie - człowiek, który żyje, myśli, cierpi. Jako filozof chciała wiedzieć, kim on jest.

    Źródło:
    PAP - Nauka w Polsce

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Eckhart Tolle (urodzony w Niemczech, w 1948 roku jako Ulrich Tolle) jest współczesnym nauczycielem duchowym i autorem książek z dziedziny duchowości. Nie jest związany z żadną konkretną religią ani tradycją. W wieku 22 lat rozpoczął studia na Uniwersytecie Londyńskim gdzie studiował filozofię, psychologię i literaturę. Po otrzymaniu tytułu licencjata otrzymał ofertę studiów doktoranckich na Uniwersytecie Cambridge (przyjęty w 1977 r.). W 2011 r., został wymieniony przez Watkins Review jako najbardziej wpływowy autor książek duchowych na świecie. Studia Philosophiae Christianae – kwartalnik (do 2010 półrocznik) ukazujący się od 1965 roku, wydawanym przez Wydział Filozofii Chrześcijańskiej Akademii Teologii Katolickiej, a od 2000 roku - przez Instytut Filozofii Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Pismo publikuje artykuły z dziedziny filozofii, a także recenzje książek i sprawozdania z wydarzeń związanych ze środowiskiem filozoficznym. Obecnym redaktorem naczelnym jest Anna Latawiec. Żywoty świętych starego i nowego zakonu – hagiograficzny (z elementami kaznodziejstwa i postyllografi) utwór napisany przez polskiego jezuitę Piotra Skargę w 1577 roku (wydany dwa lata później w 1579) w języku polskim. Dziś już nieco zapomniane, cieszyły się poczytnością i uznaniem niezmiennie od chwili wydania aż do połowy XX wieku ogromną; jest to prawdopodobnie najpopularniejsza (w przeliczeniu na procentowy udział ludności zalfabetyzowanej w społeczeństwie) polska książka wszech czasów.

    Katedra Filologii Angielskiej Uniwersytetu Mikołaja Kopernika - jednostka dydaktyczno-naukowa Wydziału Filologicznego UMK w Toruniu. Powstała w 1945 roku, ale w 1952 zamknięto ją z powodów politycznych. Reaktywowana została w roku 1986, pod kierownictwem prof. Aleksandra Szwedka, a pierwsi absolwenci ukończyli studia w 1992 r. Katedra prowadzi studia stacjonarne I i II stopnia i niestacjonarne II stopnia. Obecnie jej kierownikiem jest prof. dr hab. Mirosława Buchholtz. Ireneusz Bober – (ur. 6 kwietnia 1957 r. w Opatowie) absolwent II Liceum Ogólnokształcącego im T. Kościuszki w Sandomierzu. Studia filozoficzne odbył w Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie w latach 1976-1980. Tytuł magistra uzyskał w 1980 na podstawie pracy: Wybrane problemy filozofii kultury na Polskich Zjazdach Filozoficznych w okresie międzywojennym. Stopień naukowy doktora nauk humanistycznych w zakresie filozofii uzyskał na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w 1989 roku na podstawie rozprawy pt. Filozofia kultury Izydory Dąmbskiej, napisanej pod kierunkiem prof. dra hab. Andrzeja Nowickiego. W latach 1982-2008 pracownik naukowy Akademii Świętokrzyskiej, początkowo jako asystent (1982-1989) w Zakładzie Filozofii, a następnie adiunkt (1990-2008) w Zakładzie Historii Filozofii. Członek Polskiego Towarzystwa Filozoficznego; członek Zespołu Redakcyjnego "PHAENOMENA – Zeszyty Naukowe" (w latach 1999-2004); członek Komitetu Okręgowego Olimpiady Filozoficznej PTF w Kielcach (w latach 1994-2008). Historyk filozofii. Zajmuje się badaniami w zakresie historii filozofii polskiej oraz filozofii kultury. Autor monografii (Filozofia kultury Izydory Dąmbskiej, Kielce 1992), oraz ok. 20 artykułów i prac naukowych z zakresu historii filozofii polskiej i filozofii kultury.

    Wydział Prawa Uniwersytetu Michała Romera (lit. Mykolo Romerio universiteto Teisės fakultetas) – wydział prawa na litewskim Uniwersytecie Michała Römera (MRU) z siedzibą w Wilnie. Od 2007 dziekanem wydziału jest prof. Egidijus Jarašiūnas, sędzia litewskiego Trybunału Konstytucyjnego w latach 1996-2005. Studia na wydziale trwają 5 lat. Barbara Skarga (ur. 25 października 1919 w Warszawie, zm. 18 września 2009 w Olsztynie) – polska profesor filozofii PAN. Dama Orderu Orła Białego.

    Studia Podlaskie (Podlasie Studies), polskie czasopismo historyczne. Istnieje od 1990 roku. Redaktorem naczelnym w latach 1990-2011 był prof. Michał Gnatowski. Czasopismo wy-dawane jest przez Instytut Historii i Nauk Politycznych Uniwersytetu w Białymstoku. W czasopiśmie zamieszczane są prace dotyczące Podlasie, Wschodniego Mazowsza i obszarów historycznego Wielkiego Księstwa Litewskiego. Czasopismo posiada również dział recenzji. Obecnie „Studia Podlaskie” poszerzyły zakres swej tematyki o nauki polityczne. Redaktorem naczelnym jest prof. Józef Maroszek. Całość dorobku periodyku jest dostępna w wersji cyfrowej w Podlaskiej Bibliotece Cyfrowej. Bogdan Horodyski (ur. 9 maja 1904 w Opatowie zm. 24 maja 1965 w Warszawie) - historyk, bibliotekarz. Edukację rozpoczął w rodzinnym mieście, a świadectwo dojrzałości otrzymał w 1925 roku w Miejskim Gimnazjum Realnym w Radomiu. Studia wyższe ukończył na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie 30 maja 1932 roku otrzymał dyplom magistra filozofii w zakresie historii. Od 1936 roku był pracownikiem i kustoszem biblioteki Ordynacji Zamoyskiej.W latach 1937-1939 był uczestnikiem seminarium doktoranckiego Oskara Haleckiego. Gotowa już praca doktorska na temat roli Ziemowita Mazowieckiego w czasie przedjagiellońskiego bezkrólewia spłonęła we wrześniu 1939 roku. W czasie okupacji współpracował też z tajnym Uniwersytetem oraz gromadził w Bibliotece Narodowej polską prasę konspiracyjną. W 1945 podjął pracę w Bibliotece Narodowej. W 1956 pełnił obowiązki dyrektora Biblioteki Narodowej (ówczesny dyrektor Władysław Bieńkowski został powołany na stanowisko ministra oświaty). W latach 1953-1960 prowadził zajęcia z bibliotekoznawstwa na Uniwersytecie Warszawskim. Od 1950 redaktor "Przeglądu bibliotecznego". Od 1957 roku aż do śmierci był przewodniczącym Zarządu Głównego Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich. Za wybitne zasługi dla rozwoju bibliotekarstwa polskiego otrzymał: Medalem Dziesięciolecia Polski Ludowej (1954), i Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1955) oraz Odznakę „Zasłużonego Działacza Kultury". .

    Tomasz Hergesel (ur. 1943 w Dobrzeniu Wielkim) – ksiądz katolicki, biblista. Studia filozoficzno–teologiczne odbył w Seminarium Duchownym we Wrocławiu. Święcenia kapłańskie otrzymał 21 czerwca 1969. Kontynuował studia w Rzymie, gdzie w 1973 roku uzyskał licencjat na Biblicum. Doktorat obronił na Papieskim Uniwersytecie Gregoriańskim w 1975 roku. Od 1976 roku - prefekt w Seminarium Duchownym we Wrocławiu. Jako adiunkt na Papieskim Wydziale Teologicznym we Wrocławiu prowadzi wykłady z egzegezy Nowego Testamentu, wstępu do Nowego Testamentu i teologii biblijnej. Studiował germanistykę na Uniwersytecie Wrocławskim w latach 1979–1981. Habilitował się na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim w 1983 roku. Autor popularnych artykułów z zakresu biblistyki w czasopiśmie Jak być człowiekiem?. Od 1997 roku jest Kapelanem honorowym Ojca Świętego, od 1999 prof. nauk. humanistycznych, a od 2001 - prof. zwyczajnym Papieskiego Wydziału Teologicznego we Wrocławiu.

    Czesław Kozłowski (ur. 1927, zm. 1997) – historyk ruchu robotniczego. Od 1944 był żołnierzem Armii Ludowej. W 1944 roku wstąpił do PPR. Od 1945 roku był członkiem Związku Młodzieży Polskiej. W latach 1945-1948 był też członkiem ZWM. W latach 1949-1950 był pracownikiem Zarządu Wojewódzkiego ZMP w Łodzi. Od 1951 do 1955 był asystentem Centralnej Szkole PZPR w Warszawie. W 1955 roku ukończył studia historyczne na Uniwersytecie Warszawskim. W latach 1957-1968 pracował w Wyższej Szkole Nauk Społecznych przy KC PZPR, w latach 1968-1971 w Centralnej Szkole Partyjnej, a od 1971 znów na Wyższej Szkole Nauk Społecznych przy KC PZPR.. W 1963 roku obronił pracę doktorską napisaną pod kierunkiem Henryka Jabłońskiego Działalność polityczna Koła Międzypartyjnego w latach 1915-1918. Habilitował się w 1974 roku na podstawie pracy Związek Walki Młodych i Organizacja Młodzieży TUR w Łodzi i w województwie łódzkim (1945-1948).

    Skarga obywatelska (łac. actio popularis) – środek prawny (skarga, powództwo, oskarżenie itp.), który ze względu na ważny interes publiczny dostępny jest każdemu obywatelowi mającemu zdolność procesową, chociażby nie był osobą bezpośrednio zainteresowaną sprawą. Łacińskie określenie skargi pochodzi z prawa rzymskiego, chociaż taką instytucję znano już w starożytnej Grecji pod nazwą grafé. Nasza Przeszłość. Studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce – półrocznik wydawany w Krakowie przez Instytut Teologiczny Księży Misjonarzy. Pismo zostało założone w 1946 roku przez ks. A. Schletza; w latach 1949-1956 nie ukazywało się. A. Schletz kierował pismem do 1980 roku; w 1981 redaktorem był T. Gocłowski, a od 1982 J. Dukała. Zakres tematyczny publikowanych w piśmie artykułów to: studia z dziejów diecezji, zakonów i parafii, biografie ludzi Kościoła, studia nad działalnością misyjną, a także historia sztuki sakralnej i inne. W roku 1990 nakład pisma sięgał 1 tys. egzemplarzy.

    Ryszard Skarzyński (ur. 1956) – polski politolog, profesor zwyczajny w Katedrze Politologii na Wydziale Prawa Uniwersytetu w Białymstoku. W 1979 r. ukończył studia historyczne na Wydziale Humanistycznym filii Uniwersytetu Warszawskiego w Białymstoku. W latach 1980-1983 odbywał studia doktoranckie na Wydziale Dziennikarstwa i Nauk Politycznych, gdzie w 1984 r. uzyskał doktorat na podstawie rozprawy poświęconej myśli politycznej Hannah Arendt. W 1988 r. habilitował się przedstawiając studium myśli politycznej emigracji z Trzeciej Rzeszy i Austrii po dojściu do władzy narodowych socjalistów. W 1994 r. uzyskał tytuł profesora, a w 1995 stanowisko profesora zwyczajnego. Artur Mezglewski (ur. 1960) – ksiądz katolicki, prawnik i kanonista, specjalista prawa wyznaniowego, prawa administracyjnego i karnego. Odbył studia na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Marii Curie Skłodowskiej (Filia w Rzeszowie) oraz studia na Wydziale Prawa Kanonicznego i Świeckiego KUL na kierunku prawo kanoniczne. W 1997 uzyskał stopień doktora nauk prawnych w zakresie prawa, zaś w 2004 r. stopień naukowy doktora habilitowanego nauk prawnych w zakresie prawa. W latach 2005-2008 był kierownikiem II Katedry Prawa Administracyjnego na Wydziale PPKiA KUL JP II. W 2006 r. został powołany na stanowisko profesora nadzwyczajnego KUL. W latach 2006-2009 był kierownikiem Zakładu Prawa Wyznaniowego i Kanonicznego na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Opolskiego. W latach 2008-2010 był kierownikiem Katedry Prawa Wykroczeń i Postępowań Dyscyplinarnych na Wydziale PPKiA KUL JP II. Od roku 2012 ponownie profesor Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Opolskiego.

    Dodano: 18.09.2009. 21:01  


    Najnowsze