Pestycydy zagrażają europejskim rzekom - czy czas na aktualizację listy zagrożeń? :: Artykuły / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

Trzecia międzynarodowa konferencja nt. występowania, przeznaczenia, skutków oraz analizy pojawiających się substancji zanieczyszczających w środowisku, Kopenhaga, Dania

Laureat TEAM na tropie nowych substancji leczących uzależnienia

Zaproszenie do składania ofert na badanie korzyści z realizacji unijnych celów dotyczących bioróżnorodności oraz określenia brakujących kwalifikacji obecnie dostępnych kadr

Warsztaty nt. systemów rekomendujących dla technologii wspomagających nauczanie, Barcelona, Hiszpania

Zaproszenie do innowacyjnych działań popularyzujących w ramach projektu ULAB

Ten sam wariant genu wpływa na marskość wątroby u pijących i niepijących

W toku nowych badań finansowanych ze środków unijnych paneuropejski zespół naukowców oznaczył wiele niebezpiecznych pestycydów stwarzających zagrożenie dla ekosystemów rzek, które zdaniem naukowców powinny zostać wciągnięte na listę środków chemicznych sklasyfikowanych jako stwarzające ryzyko w Ramowej Dyrektywie Wodnej UE.

W artykule opublikowanym w czasopiśmie Science of the Total Environment zespół z Belgii, Francji, Hiszpanii, Niemiec i Słowacji zaprezentował swoje odkrycia oparte na analizie 500 substancji organicznych w dorzeczach czterech głównych rzek europejskich. Naukowcy odkryli, że skażenie chemikaliami organicznymi stanowi problem w całej Europie. Stwierdzili, że stężenie 38% z nich może okazać się niszczycielskie dla organizmów zasiedlających dorzecza rzek.

Prace uzyskały wsparcie Komisji Europejskiej na kwotę 8,4 mln EUR z projektu MODELKEY (Modele oceny i prognozowania oddziaływania kluczowych zanieczyszczających substancji środowiskowych na ekosystemy wód morskich i słodkich oraz na bioróżnorodność) oraz na kwotę 10 mln EUR z projektu OSIRIS (Zoptymalizowane strategie oceny ryzyka chemikaliów na podstawie inteligentnych testów) - obydwa realizowane z tematu "Zrównoważony rozwój, zmiany globalne i ekosystemy" Szóstego Programu Ramowego (6PR) UE.

W ramach projektu MODELKEY opracowano bazę danych, która zawiera ponad pięć milionów rekordów dotyczących danych fizykochemicznych. Badania skupiły się na organicznych substancjach zanieczyszczających, które odnotowano w ponad 750.000 zapisach analiz wody w dorzeczach Łaby (Czechy/Niemcy), Dunaju (który przepływa przez 10 sąsiadujących krajów europejskich), Skaldy (Belgia) i Llobregat (Hiszpania). To pierwsze badania, w ramach których opracowano tego typu system klasyfikowania organicznych substancji zanieczyszczających na podstawie kryteriów oceny i konieczności podjęcia działań.

Celem Ramowej Dyrektywy Wodnej UE jest osiągnięcie do 2015 r. przez wody powierzchniowe i podziemne dobrego stanu środowiskowego i chemicznego. Stan chemiczny będzie oceniany w oparciu o listę 33 tak zwanych priorytetowych substancji zanieczyszczających. Zważywszy na liczbę ponad 14 mln chemikaliów na rynku, z których ponad 100.000 jest produkowanych na skalę przemysłową, ich monitorowanie należy ograniczyć do wykonalnej skali, dlatego też naukowcy ciężko pracują nad ustaleniem, które z substancji zanieczyszczających stwarzają największe zagrożenie.

Tego typu badania mają decydujące znaczenie dla utrzymania aktualności Dyrektywy. Obecnie większość problematycznych substancji nie znajduje się na liście, a wiele nadal monitorowanych chemikaliów zostało jakiś czas temu zakazanych i nie są one już używane.

W toku badań naukowcy sklasyfikowali w sumie 73 związki chemiczne jako potencjalne priorytetowe substancje zanieczyszczające a dwie trzecie z nich stanowią pestycydy. Pestycydy są środkami wykorzystywanymi w rolnictwie do ochrony upraw przed chorobami, szkodnikami i chwastami. Najbardziej problematycznymi pestycydami okazały się diazinon, który już jest zakazany w Austrii i Niemczech oraz azoksystrobina i terbutyloazyna - nadal dopuszczone w Europie Środkowej.

"Żaden z tych pestycydów nie znajduje się na liście 33 priorytetowych substancji zanieczyszczających, które muszą być monitorowane w całej UE" - wyjaśnia autor naczelny artykułu dr Peter Carsten von der Ohe z Centrum Badań Środowiskowych im. Helmholtza (UFZ) w Niemczech. "Terbutyloazyna jest związkiem chemicznym zbliżonym pod względem budowy do priorytetowych substancji zanieczyszczających, takich jak symazyna i atrazyna, których nie można już stosować. To dobry przykład tego, jak niewielkie modyfikacje strukturalne produktów chemicznych mogą pozornie poprawić stan chemiczny bez łagodzenia jakichkolwiek zagrożeń dla ekosystemów wodnych."

Jednym z najczęściej odnotowywanych związków chemicznych był ftalan dietylheksylu (DEHP), chemiczny środek zmiękczający, który może upośledzić płodność i zostanie zakazany w UE od 2015 r. Innym środkiem zmiękczającym, który również się często pojawiał w bazie danych był bisfenol A (BPA), który jak wykazano również upośledza płodność.

Zespół podkreśla też, że pomimo tych niedostatków odkrycia pokazują tak naprawdę, na ile skuteczna jest Ramowa Dyrektywa Wodna UE, gdyż jedna trzecia substancji zanieczyszczających sklasyfikowanych jako priorytetowe kilka lat temu przez UE nie stanowi już zagrożenia dla badanych rzek. Podczas gdy badania pokazują, że lista wymaga systematycznej aktualizacji, możliwość "wykreślenia" teraz niektórych pestycydów z listy zagrożeń pokazuje, że zmierzamy w dobrym kierunku.

Za: CORDIS

komentuj publikację

Czy wiesz że...?

wersja BETA

Numer WE oznacza numer przypisany substancji chemicznej w Europejskim Wykazie Istniejących Substancji o Znaczeniu Komercyjnym (EINECS - ang. European Inventory of Existing Chemical Substances), lub numer przypisany substancji w Europejskim Wykazie Notyfikowanych Substancji Chemicznych (ELINCS - ang. European List of Notified Chemical Substances), lub numer w wykazie substancji chemicznych wymienionych w publikacji "No-longer polymers". pełny tekst

Ścieki przemysłowe ścieki odprowadzane do wód powierzchniowych przez zakłady przemysłowe. Ich skład chemiczny jest zależny od profilu produkcyjnego przedsiębiorstwa, używanych technologii oraz sposobu oczyszczania ścieków. Zdarza się, że ścieki przemysłowe zanieczyszczają również wody gruntowe, ponieważ występuje w nich bardzo wiele niebezpiecznych substancji, np.: sole metali ciężkich, pestycydy, związki arsenu, fenole, oleje, smary i wiele innych. pełny tekst

Defoliacja - pozbawienie rośliny liści wskutek oddziaływania czynników zewnętrznych lub substancji chemicznych, będących najczęściej składnikiem pestycydów. pełny tekst

Zagrożenia skojarzone są to zagrożenia naturalne których jednoczesna obecność może poprzez wzajemne na siebie oddziaływanie wpływać na intensywność swojego występowania. pełny tekst

Octan srebra organiczny związek chemiczny, sól srebrowa kwasu octowego. Jest światłoczułą, białą krystaliczną substancją stosowaną jako pestycyd. W połączeniu z dymem tytoniowym wywołuje nieprzyjemny smak, dzięki czemu jest stosowany w gumach do żucia pomagających rzucić palenie. pełny tekst

Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".