Pierwsi ludzie współcześni używają ognia do wytwarzania trwalszych i lepszych narzędzi :: Artykuły / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

Nowe dane wskazują, że neandertalczycy wyginęli jeszcze przed pojawieniem się współczesnego człowieka

Artefakty rzucają światło na drogę współczesnego człowieka

Absolwentka US współautorką artykułu w "Science"

Badaczka gwiazd z Wrocławia współautorką pracy w "Science"

Kto ma lepszego nosa? Badania wskazują na współczesnego człowieka

Zaproszenie do składania wniosków w Europejskim Programie Współpracy w Dziedzinie Badań Naukowo-Technicznych

Naukowcy, których prace są finansowane ze środków unijnych, rzucają nowe światło na behawioralną ewolucję człowieka badając, jak pierwsi współcześni ludzie w Afryce Południowej wykorzystywali ogień w celu podniesienia jakości i skuteczności narzędzi z kamienia. Odkrycia, opublikowane w czasopiśmie Science, pokazują, że ludzie prawdopodobnie zaczęli rozwiązywać złożone problemy mniej więcej w czasie, kiedy pojawiła się współczesna linia genetyczna (200.000-150.000 lat temu), co przeczy wcześniejszym raportom, według których te umiejętności rozwinęły się później.

Międzynarodowy zespół naukowców odkrył, że pierwsi ludzie współcześni żyjący w jaskiniach w Mossel Bay i Still Bay w Afryce Południowej około 70.000 lat temu wypalali i rozłupywali konglomerat o spoiwie krzemionkowym (bardzo twarda skała), aby wytwarzać narzędzia z kamienia. Ogrzewając konglomerat zmieniali strukturę skały i przekształcali ją w doskonały surowiec, który wykorzystywali do wytwarzania bardziej zaawansowanych narzędzi.

"Kontrolowane wykorzystanie ognia było przełomowym wynalazkiem, który umożliwił gotowanie, wytwarzanie ciepła i światła oraz ochronę przed drapieżnikami" - jak pokazują wyniki badań. "Obróbka cieplna i jej wymogi stanowią dowód ważnego postępu technologicznego, bowiem ogień musiał być precyzyjnie wykorzystywany jako narzędzie technologiczne."

Autor naczelny, Kyle Brown, doktorant na Uniwersytecie w Kapsztadzie, Afryka Południowa, oraz kierownik badań w terenie oraz laboratorium w Mossel Bay z ramienia Instytutu Pochodzenia Człowieka Uniwersytetu Stanowego w Arizonie (ASU), USA, powiedział: "Naświetlenie przez nas procesu obróbki cieplnej pokazuje, że pierwsi ludzie współcześni władali ogniem w umiejętny i wyrafinowany sposób."

"Pokazujemy, że pierwsi ludzie współcześni wykorzystywali 72.000 lat temu, a być może nawet 164.000 lata temu, w regionie nadbrzeżnej Afryki Południowej ściśle kontrolowane paleniska w złożonym procesie ogrzewania kamienia i zmiany jego właściwości - znanym jako obróbka cieplna" - dodaje.

Profesor Curtis Marean z ASU, kierownik projektu i współautor raportu z badań, zwrócił uwagę na to, że ktoś odkrył, iż łatwiej jest rozłupać kamień po rozgrzaniu go.

"Ta wiedza została następnie przekazana i w sposób właściwy jedynie człowiekowi, złożoność technologii powoli wzrastała wraz z rozwojem zaawansowania procesu ogrzewania, schładzania i łupania" - wyjaśnia.

Ten cenny proces technologiczny został opracowany wraz z pojawieniem się u ludzi złożonego procesu poznawania i mógł się rozpowszechnić, gdyż na tym etapie język już był wystarczająco rozwinięty, aby można go było wykorzystać jako narzędzie do nauczania i uczenia się.

W towarzyszącym artykule, John Webb i Marian Domanski wyjaśniają, że wykorzystanie ognia "jako narzędzia technologicznego stanowi pierwszy krok w ewolucji sposobów kontrolowania swojego środowiska przez człowieka". Piszą, że obróbka cieplna pojawiła się w Afryce mniej więcej w tym samym czasie, co "powszechne dowody symbolicznych zachowań, wskazujące na rosnącą złożoność zdolności poznawczych".

Jak dodają: "Poprzez umożliwienie wytwarzania skuteczniejszych narzędzi, obróbka cieplna mogła istotnie pomóc pierwszym ludziom współczesnym w szybkim przejściu ze stosunkowo łagodnego środowiska południowoafrykańskiego do zimniejszego i mniej przyjaznego środowiska europejskiego."

Europejskim Neandertalczykom "widocznie brakowało tej techniki, która prawdopodobnie zapewniła pierwszym ludziom współczesnym przewagę ewolucyjną, kiedy opanowywali Eurazję" - zastanawiają się dr Webb i dr Domanski.

Wsparcie unijne badań pochodziło z międzynarodowych stypendiów Marie Curie dla wyjeżdżających naukowców przyznawanych w Siódmym Programie Ramowym (7PR).

Źródło: CORDIS

Więcej informacji:

Science:
http://www.sciencemag.org/

Instytut Pochodzenia Człowieka Uniwersytetu Stanowego w Arizonie:
http://iho.asu.edu/

Źródło danych: Science; Instytut Pochodzenia Człowieka Uniwersytetu Stanowego w Arizonie
Referencje dokumentu: Brown K.S., et al. (2009) Fire as an engineering tool of early modern humans. Science 325:859-62. DOI: 10.1126/science.1175028.

komentuj publikację

Czy wiesz że...?

wersja BETA

Ostatni i pierwsi ludzie (Last and First Men: A Story of the Near and Far Future) - powieść science fiction brytyjskiego autora Olafa Stapledona, wydana 1930 roku. Dzieło bezprecedensowe w skali gatunku, autor opisuje historię ludzkości w okresie dwóch miliardów lat w którym to pierwszym i najbardziej prymitywnym gatunkiem są Pierwsi ludzie (czyli nasz własny gatunek), a także siedemnaście innych gatunków człowieka, które są coraz bardziej rozwinięte. pełny tekst

Pierwsi ludzie na księżycu (ang. The First Men in The Moon) powieść science-fiction napisana przez Herberta George Wellsa i opublikowana w 1901. Autor przedstawia w niej wyprawę na Księżyc dokonaną przez dwóch ludzi, którzy odkrywają tam wysoko rozwiniętą cywilizację owadopodobnych stworzeń. Podróży swej dokonują dzięki pojazdowi zbudowanemu z materiału, który jest odporny na działanie siły grawitacji. Wnętrze księżyca, jak się okazało, jest praktycznie zbudowane ze złota, jednak planowana wymiana handlowa z jego mieszkańcami nie dochodzi do skutku, gdyż ludzie swym okrucieństwem i głupotą wzbudzają odrazę wśród mieszkańców Księżyca. pełny tekst

Khoikhoi lub KhoeKhoe, transkrypcja tubylczego określenia "ludzie-ludzie", czyli "prawdziwi ludzie", dawniej Hotentoci) - grupa etniczna rdzennych mieszkańców południowej i przestarzałą. pełny tekst

Dzieci Ilúvatara to pojęcie pochodzące z fikcyjnego świata stworzonego przez J.R.R Tolkiena Śródziemia. Obejmuje ono dwa pokolenia istot: Pierworodni, czyli elfy, oraz ich następcy ludzie. Ci pierwsi przyszli na świat, gdy na niebie były tylko gwiazdy, natomiast ludzie obudzili się wiele lat później wraz z pierwszym brzaskiem słońca. To właśnie dla tych dwóch pokoleń Eru kazał zbudować dom, który elfy nazwały Ardą. pełny tekst

Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".