Pierwsze w Polsce badania starożytnych kopalń z pomocą LiDAR-u :: Wydarzenia / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

Konkurs na koncepcje interaktywnych stanowisk dydaktycznych wystawy "Ruch"

Wystawa "Polski wezyr Merefnebef" na UKSW w Warszawie

IX Sympozjum "Analiza Chemiczna w Ochronie Zabytków" w Warszawie

Konkurs dla naukowców-fotografów - "Nauka w obiektywie"

Konferencja "Wyzwania i bariery polskich eksporterów technologii teleinformatycznych"

Zespół archeologów z Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie dokonał zaskakujących ustaleń w centralnej części Wschodnioświętokrzyskiego Okręgu Pradziejowej Eksploatacji Krzemieni. Projekt realizują wspólnie dr Janusz Budziszewski i dr Rafał Zapłata z Instytutu Archeologii UKSW.

Dzięki zastosowaniu nowoczesnej technologii LiDAR (ang. Light Detection and Ranging), czyli lotniczego skanowania laserowego, archeolodzy uzyskali wgląd w ukształtowanie terenu pokrytego w całości gęstym lasem.

LiDAR to nieinwazyjna i zarazem nowatorska metoda w polskich badaniach archeologicznych. Umożliwia m.in. weryfikowanie dotychczas rozpoznanych stanowisk archeologicznych i obiektów związanych z działalnością człowieka w przeszłości, odkrywanie nowych obiektów zabytkowych oraz ich dokładne dokumentowanie w postaci cyfrowej.

Precyzyjne skanowanie obszaru nieco ponad 30 km kw. wykonała polska spółka MGGP Aero. Na badanym terenie zlokalizowanych jest większość znanych kopalń krzemienia pasiastego ze schyłku epoki kamienia i wczesnej epoki brązu. Obszar ten prawie w całości porośnięty jest lasem, co niezwykle utrudnia zastosowanie klasycznych metod archeologicznych.

"Już wstępna analiza uzyskanych obrazów przyniosła zaskakujące ustalenia. Okazało się, że zaproponowana po szczegółowych badaniach z początku lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku rekonstrukcja budowy geologicznej obszaru słynnego rezerwatu +Krzemionki+ jest w wielu istotnych punktach zupełnie błędna. Przykładowo, w przypadku najsłabiej poznanego pola górniczego +Skałecznica+ zupełnie zmienia nasze wyobrażenia na jego temat" - wyjaśnia dr Janusz Budziszewski.

Do tej pory, spośród dziewięciu pradziejowych punktów pozyskiwania krzemienia pasiastego znanych z badanego obszaru, archeolodzy dysponowali dokładnymi planami wychodni eksploatowanych przez człowieka tylko w przypadku wspomnianych "Krzemionek". Teraz, oprócz dokładnych map tych obszarów, uzyskali informacje na temat kolejnych, potencjalnych i nieznanych wcześniej kopalni.

"Wszystkie będą teraz weryfikowane w terenie. Można mieć niemal pewność, że co najmniej kilka z nich okaże się kolejnymi nieznanymi dotychczas punktami pradziejowej eksploatacji krzemieni pasiastych" - zapewnia dr Rafał Zapłata. W oparciu o pozyskane dane naukowcy planują teraz stworzyć algorytm służący do poszukiwań stanowisk pragórniczych z użyciem technologii LiDAR. Dzięki jego zastosowaniu prościej będzie odnaleźć takie miejsca w innych częściach Polski.

"Jednocześnie podejmujemy próby inwentaryzacji zniszczeń dokonanych na powierzchni stanowisk archeologicznych przez poszukiwaczy krzemieni pasiastych. Cyfrowe mapy będą mogły stanowić bazę dla łatwego monitorowania tych nielegalnych działań" - dodają archeolodzy z Instytutu Archeologii UKSW.

Badania warszawskich naukowców były możliwe dzięki dofinansowaniu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach zadania "Badania pradziejowych kopalń krzemienia z użyciem LiDAR" (w ramach programu "Dziedzictwo kulturowe, Priorytet 5 - Ochrona zabytków archeologicznych"). O sposobie działania LiDARU Serwis Nauka w Polsce pisał wcześniej tutaj.

PAP - Nauka w Polsce, Szymon Zdziebłowski

agt/ bsz

komentuj publikację

Czy wiesz że...?

wersja BETA

Lidar urządzenie działające na podobnej zasadzie jak radar. Nazwa pochodzi od angielskiego akronimu LIDAR, utworzonego od wyrażenia: Light Detection and Ranging. pełny tekst

libLAS to biblioteka służąca do odczytu i zapisu plików z danymi geoprzestrzennymi zakodowanymi w formacie ASPRS LAS, w wersjach 1.0 i 1.1 (skrót ASPRS pochodzi od nazwy Amerykańskiego Towarzystwa Fotogrametrii i Teledetekcji). Jest to format binarny o sekwencyjnym układzie danych. Format ASPRS LAS wykorzystywany jest do przechowywania i przetwarzania danych uzyskiwanych podczas lotniczego skaningu laserowego z wykorzystaniem technologii Lidar. pełny tekst

Lidar urządzenie działające na podobnej zasadzie jak radar. Nazwa pochodzi od angielskiego akronimu LIDAR, utworzonego od wyrażenia: Light Detection and Ranging. pełny tekst

Teledetekcja (ang. remote sensing) to badanie wykonane z pewnej odległości. Badania teledetekcyjne można wykonywać z samolotów, przestrzeni kosmicznej lub z powierzchni ziemi. Metody teledetekcyjne dzielą się na aktywne i pasywne. W aktywnej teledetekcji sygnał jest wysłany z instrumentu, a po odbiciu od obiektu, odbierany i analizowany. Przykładami aktywnej teledetekcji jest radar, w którym wysyłane są mikrofale, lidar w tym przypadku wysyłane jest światło, czy sodar wtedy wysyłane są fale akustyczne. Pasywnymi metodami teledetekcji są metody oparte na analizie sygnału wysyłanego od obserwowanego obiektu. Zdjęcie fotograficzne jest przykładem teledetekcji pasywnej. W nowoczesnej terminologii terminu teledetekcja używa się przy pomiarach z satelitów czy z samolotów. Techniki teledetekcyjne używają tzw. metod odwrotnych do oceny interesujących własności. Dla przykładu, ocena ilości deszczu z chmur może być dokonana na podstawie intensywności sygnału z radaru meteorologicznego. pełny tekst

Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".