Plastyczne neurony i samo reperujący się mózg :: Artykuły / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

Konkursy dla uczniów z okazji Światowego Tygodnia Mózgu

W poniedziałek początek "Światowego Tygodnia Mózgu"

Ptaki śpiewające wyjaśnią działanie ludzkiego mózgu

Działania Marie Curie wspomagają walkę z rakiem mózgu

Od 7 marca polskie obchody "Światowego Tygodnia Mózgu"

Prof. Duch: nie możemy wykorzystywać mózgu w stu procentach

O dziwnych umiejętnościach mózgu, który potrafi sam się naprawiać, opowiadała podczas Światowego Tygodnia Mózgu w Warszawie prof. Małgorzata Kossut z Instytutu Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN.

Uczestnicy wykładu „Neuroplastyczność i neurorehabilitacja” dowiedzieli się, że dzięki plastyczności układu nerwowego możliwe jest nie tylko uczenie się i zapamiętywanie, ale również odbudowa utraconej funkcji mózgu, czy naprawa zaburzeń czynności neurologicznych.

Jak opowiadała prof. Kossut, komórki nerwowe adaptują się do zmian w środowisku zewnętrznym całkiem szybko. Na przykład doświadczenie, które polegało na zakryciu ochotnikom oczu na dłuższy czas, wykazało, że obszary odpowiedzialne za dotyk w opuszkach palców, konieczne do sprawniejszego czytania pisma Braille’a, aktywują się nawet już po jednym tygodniu.

Inny eksperyment pokazał, że jeśli zasłoni się jedno oko, już po dwóch tygodniach można zauważyć zachodzące w mózgu zmiany: włókna nerwowe z zamkniętego oka wycofują się, ustępując miejsca neuronom oka sprawnego. A po utracie jednego palca, obszar mózgu, który zajmowany był przez reprezentację tego palca, szybko zaczynają zajmować reprezentacje pozostałych palców. Prof. Kossut wyjaśniła, że podobne procesy, choć na znacznie mniejszą skalę, mogą zachodzić w mózgu, kiedy przez godzinę będzie się trzymać na palcu ciasną gumkę recepturkę.

Podczas wykładu ekspertka podkreślała, iż badania nad neuroplastycznością mózgu mogą być szczególnie przydatne w rehabilitacji osób po udarze oraz w leczeniu schorzeń związanych ze starzeniem się mózgu.

Udar dezorganizuje bowiem pracę mózgu i przemodelowuje jego działanie. Po przejściu udaru organ musi od nowa nauczyć się, jak zastąpić uszkodzoną funkcję, taką jak na przykład poruszanie ręką czy mowa. Kompensacja działań uszkodzonych części mózgu zajmuje początkowo bardzo duże obszary nieużywanych do tego celu części mózgu. Po jakimś czasie jednak działania te stabilizują się, a obszary, za pomocą których dokonuje się kompensacja, mogą znacznie się zmniejszyć.

Prof. Kossut opowiedziała również o niektórych metodach neurorehabilitacji, a więc przywracania sprawności mózgu po udarze. Jedną z takich metod jest terapia z wymuszonym unieruchomieniem – sprawną kończynę unieruchamia się wówczas i „odcina” od pełnienia wykonywanych funkcji tak, by pacjent nauczył się, jak radzić sobie z mniej sprawną ręką czy nogą.

Innym sposobem na to może być elektrostymulacja, czyli pobudzanie i wzmacnianie pracy neuronów za pomocą napięcia elektrycznego. Jeszcze innymi sposobami neurorehabilitacji są: trening mentalny (który polega na wyobrażaniu sobie, że wykonuje się pewną czynność, co aktywuje odpowiednie obszary w mózgu), działania farmakologiczne, przezczaszkowa stymulacja magnetyczna, a także trening za pomocą wirtualnej rzeczywistości.

W kolejnym wykładzie organizowanym z okazji Światowego Tygodnia Mózgu będzie mowa o dopalaczach i ziołach szamanów. Opowie o nich Prof. dr hab. Jolanta Zawilska.

Źródło:
PAP – Nauka w Polsce, Ludwika Tomala

komentuj publikację

Czy wiesz że...?

wersja BETA

Akademia sztuk pięknych (ASP) - szkoła wyższa kształcąca na kierunkach powiązanych z szeroko rozumianą sztuką (sztuki plastyczne). W wyniku zmiany ustawy o szkolnictwie wyższym mogą być przekształcane w uniwersytety przymiotnikowe. pełny tekst

Komórki Rohona-Bearda wyspecjalizowane neurony o funkcji mechanoreceptorowej występujące na etapie embrionalnym rozwoju w grzbietowej części rdzenia kręgowego u ryb i płazów. Neurony Rohona-Bearda wykształcają się na granicy ektodermy epidermalnej (powierzchniowej) i neuroektodermy, jako pierwsze w kolejności neurony receptorowe. U większości gatunków zanikają one w trakcie rozwoju osobniczego (np. u danio pręgowanego w ciągu pierwszych dwóch dni rozwoju, na etapie larwalnym, by zostać zastąpionymi przez zwój korzeni grzbietowych nerwów rdzeniowych) na drodze apoptozy. W naukach biologicznych są przedmiotem badań nad apoptozą. pełny tekst

Tkanka nerwowa (textus nervosus) - utworzona przez neurony (komórki nerwowe) i komórki glejowe, tworzy układ nerwowy. Odbiera, przekazuje i reaguje na bodźce pochodzące ze środowiska środowiska, jak na przykład dotyk, temperatura czy światło. Przewodzi impulsy z neuronu do efektorów, od receptorów, przetwarza impulsy w adekwatne odpowiedzi, przewodzi impulsy z neuronu do innego neuronu, wytwarza substancje przekaźnikowe. Komórki nerwowe umożliwiają organizmowi normalne funkcjonowanie w danym środowisku, adekwatną odpowiedź w zależności od sytuacji w środowisku zarówno wewnętrznym jak i zewnętrznym. Neurony stale rejestrują się, analizują informacje o stanie wewnętrznym organizmu jak i zewnętrznym stanie otoczenia, przez co przygotowują organizm do adekwatnej reakcji. Do neuronów należy również koordynacja aktywności intelektualnej, świadomości, podświadomości, aktywności ruchowej czy też czynności gruczołów dokrewnych. pełny tekst

Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".