Polskie laboratorium włączone w prace nad szczepionką, której jeszcze nie ma na świecie :: Artykuły / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

95. urodziny prof. Koprowskiego, twórcy szczepionki przeciw polio

Michael Hanlon: "10 pytań, na które nauka nie znalazła (jeszcze) odpowiedzi" - recenzja

Naukowcy opracowali antygen do szczepionki przeciw malarii

Nowe badania bodźcem do dalszych poszukiwań skutecznej szczepionki przeciw malarii

Prof. Marciniec autorem "Biblii hydrosiliowania"

Prof. Godzic o języku celebrytów: obraz, który nie mówi

Katedra Wirusologii Molekularnej (KWM) Wydziału Biotechnologii Uniwersytetu Gdańskiego pracuje razem z laboratoriami europejskimi nad szczepionką przeciw wirusowi HCV, wywołującemu wirusowe zapalenie wątroby typu C, które prowadzi do marskości wątroby lub raka. Na razie szczepionki przeciw HCV na świecie nie ma.

Projekt pod nazwą HEPACIVAC (2007 - 2012), New preventative and therapeutic Hepatits C vaccines: from pre-clinical to phase 1, realizowany jest w ramach 6 Programu Ramowego UE.

"HCV zajmujemy się od 2002 roku - powiedziała PAP prof. dr hab. Krystyna Bieńkowska-Szewczyk z KWM Wydziału Biotechnologii UG. - Do programu HEPACIVAC przystąpiliśmy w 2007 roku".

Koordynatorem projektu jest Riccardo Cortese z Ceinge Biotecnologie Avanzate Scarl we Włoszech. Uczestniczą w nim Włosi, Holendrzy, Belgowie, Brytyjczycy, Niemcy, Polacy, a nawet Egipcjanie. Celem HEPACIVAC jest jednoczesne przebadanie drogą testów laboratoryjnych i prób klinicznych dwóch rodzajów szczepionek przeciwko wirusowi HCV: zapobiegawczej i terapeutycznej. Unia Europejska przeznaczyła na ten projekt 8.800.000 euro.

Polską częścią HEPACIVAC kieruje prof. dr hab. Krystyna Bieńkowska-Szewczyk.

"Potrzebujemy jednej szczepionki, która będzie chronić przed zakażeniem i drugiej, która wzmocni odporność u już chorujących osób" - mówi prof. Bieńkowska-Szewczyk.

Wirus HCV ma zaledwie 50 nm. U około 80 proc. zakażonych powoduje chroniczne zapalenie wątroby. W dodatku działa podstępnie. 96 proc. zakażonych nie wie, że zakaziło się tym wirusem. Problemy zdrowotne, które budzą zainteresowanie, pojawiają się dopiero po 5 - 35 latach. Może to być np. wodobrzusze, żylaki i krwawienia z przełyku, żółtaczka, zaburzenia krzepliwości krwi, czy śpiączka wątrobowa.

Aby pacjent mógł się przekonać, czy zakaził się HCV wystarczy, że zrobi na początek test serologiczny: antyHCV. Przy dodatnim wyniku, konieczny jest kolejny test, który sprawdzi, czy w organizmie są tylko przeciwciała, pozostałe po kontakcie z wirusem, czy też jest tam sam wirus, który może wywołać infekcję.

Ponieważ lepiej zapobiegać niż leczyć, zdaniem pani profesor testy powinny być w Polsce bardziej dostępne, tak aby można było je zrobić w szpitalu czy klinice przed zabiegiem inwazyjnym.

HCV można się zarazić wszędzie tam, gdzie jest kontakt z krwią np. w czasie zabiegów medycznych typu pobieranie i transfuzja krwi, zabiegów operacyjnych, stomatologicznych, zastrzyków, dializ, a także brania dożylnie narkotyków, robienia sobie tatuażu, zabiegów akupunktury, wizyt u fryzjera (zranienie brzytwą czy nożyczkami), przekłuwania uszu, czy bójek.

Szacuje się, że ok. 270-300 mln. ludzi na świecie jest zarażonych hepatitis C. "Całoroczna terapia jednego pacjenta kosztuje 10 - 20 tys. euro" - mówi prof. Bieńkowska-Szewczyk. W dodatku ciągle jest niewystarczająco skuteczna, szczególnie w przypadku genotypu 1 wirusa, który szczególnie często występuje w Europie i w USA.

Praca nad szczepionką przeciw HCV nie jest łatwa. Duża zmienność wirusa, który ma 6 genotypów i ponad 50 podtypów nie pozwoliła do tej pory stworzyć szczepionki zabezpieczającej przed wszystkimi tymi formami. Zdaniem pani profesor HCV ma podobnie dużą zmienność jak wirus HIV, przy czym zmiany występują u tych wirusów stopniowo, w odróżnieniu od wirusa grypy, zmieniającego się nagle.

Ponieważ wirus występuje u człowieka i nie przenosi się na zwierzęta, brak jest modelu zwierzęcego, na którym można by testować opracowywane szczepionki. Namnaża się jedynie u szympansów, nie wywołując jednak choroby.

Próby hodowli HCV w laboratorium, w kulturach tkankowych in vitro również nie są doskonałe, bo nie istnieje na razie dobry system do takiej hodowli. Jak mówi prof. Bieńkowska-Szewczyk HCV nie rośnie w hodowlach komórkowych hepatocytów (komórek wątrobowych) w laboratorium. Potrzebuje specyficznego środowiska i ukrwionej tkanki.

Naukowcy nie znają jeszcze roli poszczególnych składowych odpowiedzi immunologicznej w eliminacji wirusa. "Część pacjentów ma zdolność naturalnego pozbycia się HCV, czego przyczyny jeszcze nie są znane" - tłumaczy prof. Bieńkowska-Szewczyk. - Z kolei osoby chorujące, mają wysoki poziom przeciwciał przeciwko wirusowi, które teoretycznie powinny zwalczyć infekcję, a tak się nie dzieje."

Prace nad szczepionką przeciw HCV to olbrzymie wyzwanie. Nie dość, że są trudne, wymagające znacznych nakładów finansowych, to powstałe szczepionki, które zostaną zakwalifikowane do testów klinicznych, zanim wprowadzi się je do produkcji muszą przejść szczegółowe testy na dużej grupie osób, co znów jest bardzo kosztowne. Prof. Bieńkowska-Szewczyk przyznaje, że wprowadzenie na rynek nowej szczepionki szacuje się w miliardach euro.

Obecnie w projekcie HEPACIVAC testom klinicznym na pacjentach chorych na WZW C poddawany jest wariant terapeutyczny szczepionki.

Katedra Wirusologii Molekularnej Wydziału Biotechnologii UG włączona jest w prace nad drugim wariantem - zapobiegawczym. Ma on wywoływać w organizmie produkcję takich przeciwciał, które uchronią pacjenta przed zakażeniem.

Jak podkreślają gdańscy naukowcy uczestnictwo w tym projekcie zapewnia im dostęp do najnowszych osiągnięć w zakresie prac nad HCV. Młodzi uczeni z katedry KWM, wyjeżdżając na staże do partnerskich laboratoriów, poznają najnowsze techniki badania odpowiedzi immunologicznej, wykrywania HCV i oceniania poziomu zakażenia oraz tajniki i zasady bezpiecznego przygotowywania materiałów szczepionkowych.

PAP - Nauka w Polsce, Małgorzata Nowak

tot/bsz

komentuj publikację

Czy wiesz że...?

wersja BETA

Szczepionka przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego - szczepionki przeciwko onkogennym typom wirusa HPV 16 i 18. Szczepionki te chronią przed zmianami przedrakowymi, wywołanymi przez dwa najczęstsze typy wirusa HPV: 16 i 18, które łącznie odpowiadają za ponad 70% przypadków raka szyjki macicy na świecie. pełny tekst

Wirus zapalenia wątroby typu E, HEV (z ang. Hepatitis E Virus) wirus RNA pierwotnie hepatotropowy, wielkości około 32 nm, przenoszony drogą fekalno-oralną, wywołujący wirusowe zapalenie wątroby, charakterystyczny dla krajów Azji południowo-wschodniej. Nie opracowano jeszcze szczepionki przeciwko temu wirusowi, bronić się można, przestrzegając takich samych zasad jak w przypadku WZW A. Kobiety w ciąży zakażone HEV narażone są na poronienie, przedwczesny poród, a nawet śmierć, wśród objawów śpiączki (ok. 15%). Okres wylęgania 15-65 dni. W Polsce zdarzają się przypadki "przywleczenia" choroby z wycieczek zagranicznych. pełny tekst

Zakażenie szpitalne zakażenie, które wystąpiło w związku z udzieleniem świadczeń zdrowotnych, w przypadku gdy choroba w czasie udzielania świadczeń nie była w okresie wylęgania (np. zakażenia bakteryjne) lub gdy choroba wystąpiła po udzieleniu tych świadczeń w okresie nie dłuższym niż najdłuższy okres wylęgania tej choroby (np. WZW typu B, WZW typu C). Najczęściej uznaje się zakażenie za szpitalne, jeśli wystąpiło w okresie 48 - 72 godzin od udzielenia świadczenia zdrowotnego. Dla zakażenia o długim okresie wylęgania (WZW typu B, WZW typu C, HIV, gruźlica) przyjmuje się okres od dwóch tygodni do wielu lat. Zakażenie szpitalne może dotyczyć zarówno pacjenta, jak i personelu. Może wystąpić zarówno w szpitalu, jak i w innej placówce opieki zdrowotnej. pełny tekst

Zakład Historii Wychowania Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza powstał 1 września 1967 roku w ramach Katedry Pedagogiki UAM. Pierwszym kierownikiem był prof. dr hab. Stanisław Michalski, jego następcą do 2000 roku był prof. dr hab. Jan Hellwig. Obecnie Zakład mieści się na Wydziale Studiów Edukacyjnych UAM w Poznaniu. Pracami zakładu kieruje od 2000 roku prof. Wiesław Jamrożek. pełny tekst

Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".