Poroża jeleni sprzed 8400 lat odkryto w Nienawiszczu :: Artykuły / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

Naukowcy z Akademii Medycznej we Wrocławiu odkryli komórki macierzyste w porożu jelenia

"Słowiański Mit" - Multimedialna Wystawa Historyczna w Poznaniu

Wystawa "Skarby Średniowieczne Wielkopolski" w Muzeum na Lednicy

O prahistorii Afryki Północno-Wschodniej w Poznaniu

Muzeum Archeologiczne w Poznaniu zakończyło digitalizację cennych zabytków

Dwa poroża jeleni europejskich sprzed ok. 8400 lat odkryto w trakcie eksploatacji torfu w kopalni odkrywkowej we wsi Nienawiszcz w Wielkopolsce. Dzięki informacji od Nadleśnictwa Łopuchówko znaleziskiem zainteresowali się pracownicy Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy. Dyrektor placówki powołał zespołu badawczy w skład którego weszli pracownicy wyżej wymienionych instytucji oraz Polskiej Akademii Nauk, Oddział w Poznaniu i Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu (Zakład Biogeografii i Paleoekologii i Instytut Prahistorii).

Po przeprowadzeniu szczegółowych oględzin i dokonaniu pomiarów obu poroży, wykonanych przez dra inż. Tomasza Sobalaka, okazało się, że poroża te należały do jeleni w wieku około 8 i 10 lat, a do ich śmierci doszło w między wrześniem a grudniem.

Specjalistyczne badania węgla radioaktywnego C14 w Poznańskim Laboratorium Radiowęglowym wykazały, że zwierzęta żyły w ciepłym okresie klimatycznym ok. 8400 lat temu.

"W czasach, kiedy żyły zwierzęta, do których należały poroża tereny północnej Wielkopolski zamieszkiwała ludność nieznająca produkcji naczyń glinianych oraz przedmiotów metalowych, wytwarzająca głównie narzędzia krzemienne i kościane" - mówi Andrzej Kowalczyk, jeden z archeologów powołanych do zespołu badawczego.

To on wspólnie z dr Iwoną Sobkowiak-Tabaka z IAE PAN Oddział w Poznaniu przeprowadzili badania wykopaliskowe w wyrobisku torfu w poszukiwaniu pozostałych części szkieletów zwierząt. Naukowców interesował również kontekst odkrycia i możliwy wpływ ludzi na śmierć jeleni.

"W efekcie naszych prac pozyskaliśmy także szczątki kostne konia, żółwi i najprawdopodobniej tura. Niestety, nie znaleźliśmy pozostałych części szkieletów jeleni" - dodaje Kowalczyk.

Wszystkie odkryte kości zostaną poddane szczegółowemu oglądowi przez archeozoologa, a następnie zdeponowane w Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy. Naukowcy planują również pobranie próbek DNA z pozyskanych szczątków jeleni, co umożliwi porównanie i określenie ewentualnych zmian ewolucyjnych ze współcześnie występującymi przedstawicielami tego gatunku.

Obecność człowieka w najbliższej okolicy w pradziejach nie ulega wątpliwości. Pracownicy firmy eksploatującej złoża torfu znaleźli tutaj wcześniej topór wykonany z poroża jelenia i odłupek krzemienny. Niestety nieznany jest dokładny kontekst odkrycia.

"Planowane w najbliższym czasie badania powierzchniowe terenów położonych nad dawnym zbiornikiem wodnym przyniosą zapewne dalsze znaleziska z epoki kamienia. Podobne depozyty zwierząt w dawnych zbiornikach wodnych, odkryto np. na terenie północnych Niemiec. Interpretowane są one jako magazyny żywności czy +śmietniska+ stanowiące zaplecze dla okolicznej ludności" - wyjaśnia dr Iwona Sobkowiak-Tabaka.

W trakcie badań archeologicznych z rejonu występowania znalezisk został pobrany przez dra Mariusza Gałkę z Zakładu Biogeografii i Paleoekologii UAM rdzeń do analiz palinologicznych i makroszczątkowych oraz próby do analiz malakologicznych przez Aldonę Kurzawską z Instytutu Prahistorii UAM. Wyniki analiz pozwolą określić środowisko w jakim żyły jelenie oraz uchwycić zmiany klimatyczne na przestrzeni kilku tysięcy lat.

Zdaniem Andrzeja Kowalczyka, podjęte badania pozwolą przybliżyć środowisko przyrodnicze oraz życie ludzi na terenie północnej Wielkopolski ok. 8400 lat temu.

Pod koniec roku w Bibliotece Publicznej w Murowanej Goślinie będzie można obejrzeć wystawę poświęconą pozyskanym zabytkom. Dotychczasowe badania sfinansowane zostały przez Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Poznaniu, IAE PAN Odział w Poznaniu i MPP na Lednicy.

PAP - Nauka w Polsce, Szymon Zdziebłowski

agt/bsz

komentuj publikację

Czy wiesz że...?

wersja BETA

Jeleni Stawek (słow. Jelenie pliesko) mały stawek znajdujący się w Dolinie Kaczej, w słowackiej części Tatr Wysokich. Jeleni Stawek nie jest pomierzony, nie prowadzą do niego żadne znakowane szlaki turystyczne. pełny tekst

Rykowisko - okres godowy jeleni, w Polsce rozpoczyna się w drugiej połowie września. Samce jeleni zaczynają wydawać głośne odgłosy, zaczynając tuż przed zachodem słońca, a kończąc o świcie. Przez całą noc potężny, basowy ryk byków rozlega się echem na wiele kilometrów po okolicy. pełny tekst

Scypuł obumierająca, delikatna, ochronna warstwa skórna, porośnięta drobną sierścią, pokrywająca poroże (tyki, łopaty, rosochy i parostki) jeleniowatych w okresie ich corocznego odbudowywania się i odpadająca z nich po czasie wzrostu. U zwierząt parzystokopytnych, zamieszkujących tereny zimne, u których występuje poroże tj: renifer - scypuł, który nie ściera się wraz ze wzrostem, nosi nazwę panty. pełny tekst

Powrót do marzeń (jap. , znany również pod transliterowanym tytułem Omoide Poro Poro lub angielskim tytułem Only Yesterday) - japoński film animowany, przeznaczony jednak raczej dla dorosłego odbiorcy, z 1991 roku w reżyserii Isao Takahaty. Został wyprodukowany przez wytwórnię Studio Ghibli, kierowaną przez Hayao Miyazakiego. pełny tekst

Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".