Prof. Gąssowski: odnalezienie grobu Kopernika wydawało się niewykonalne :: Artykuły / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

Wilgoć w grobowcu Kopernika we Fromborku

Krypta ze szczątkami J.Kochanowskiego będzie otwarta dla turystów

538. rocznica urodzin Mikołaja Kopernika

W Kopernikach powstanie izba pamięci wielkiego astronoma

"Kosmiczne Pustki" w Centrum Astronomicznym im. Mikołaja Kopernika PAN

Wystawa "Patrycjat toruński w czasach Mikołaja Kopernika"

Archeolog prof. Jerzy Gąssowski, który kierował poszukiwaniami grobu Kopernika we Fromborku, przyznał, że badania, które zakończyły się ostatecznie sukcesem, wydawały się początkowo prawie niewykonalne, a w dalszym etapie są trudne i skomplikowane.

Po sześciu latach od rozpoczęcia poszukiwań, wielki astronom spocznie ponownie w archikatedrze we Fromborku 22 maja. Tym razem jego miejsce pochówku będzie widoczne dzięki nagrobkowi, a część sarkofagu ze szczątkami astronoma będzie ukazana pod szklaną płytą w posadzce.

Podczas międzynarodowej konferencji naukowej, która rozpoczęła się w czwartek w Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie z okazji powtórnego pochówku astronoma i 750-lecia warmińskiej kapituły katedralnej, odkrywca grobu Kopernika opowiadał o kolejnych etapach poszukiwań i identyfikacji szczątków.

Mikołaj Kopernik była kanonikiem warmińskim, a do XVIII wieku obowiązywał zwyczaj oddawania kanonikom pod dożywotnią opiekę poszczególnych ołtarzy w katedrze, pod którymi grzebano ich po śmierci. Właśnie ten fakt sprawił, że w 2005 roku udało się odnaleźć szczątki słynnego astronoma. Jako kanonik fromborskiej katedry Kopernik od 1501 do 1543 roku opiekował się czwartym ołtarzem w prawej nawie katedry, naprzeciw wejścia bocznego. Był to ołtarz noszący imię św. Wacława (obecnie świętego Krzyża). Biskup pomocniczy warmiński Jacek Jezierski na podstawie badań dr. Jerzego Sikorskiego wskazał na prawdopodobne miejsce pogrzebania Mikołaja Kopernika i tam w 2004 roku zespół pod kierunkiem Gąssowskiego rozpoczął wykopaliska.

Gąssowski przyznał, że badania z punktu widzenia archeologicznego okazały się trudne. Katedra była odwiedzana przez wiernych i turystów, a grające organy powodowały drgania, przez co ziemia osuwała się do wykopów.

Domniemany grób Kopernika zawierał resztki trumny, kości (jak się później okazało nie należące do astronoma) i czaszkę, na podstawie której policyjni eksperci dokonali rekonstrukcji twarzy - opowiadał archeolog. Powstał wizerunek 70-letniego mężczyzny - przypuszczalnie Kopernika. Astronom w chwili śmierci miał 70 lat.

Gąssowski podkreślił, że należało uzyskać stuprocentową pewność czy odnalezione szczątki należą do astronoma. Wówczas badania prowadzono w kilku kierunkach. Poszukiwano grobu wuja Kopernika bp. Łukasza Watzenrode, by porównać DNA obu. Podjęto też trop genealogiczny i poszukiwano potomków astronoma. Niestety te badania zakończyły się niepowodzeniem.

Przełom w naukowym śledztwie nastąpił w październiku 2006 roku podczas obchodów dni polskich w Szwecji. W Uppsali zaprezentowano wtedy dotychczasowe odkrycia dotyczące identyfikacji pośmiertnych szczątków astronoma. Miejsce prezentacji nie było przypadkowe, ponieważ w zbiorach biblioteki uniwersyteckiej Carolina Redivia przechowywany jest księgozbiór Kopernika, który Szwedzi wywieźli w 1626 roku jako łup wojenny.

Chęć udziału w dalszych badaniach zgłosił wtedy astronom prof. Goeran Henriksson, który uznał, że materiału genetycznego należy szukać w pochodzącym z 1518 roku Calendarium Romanum Magnum - książce autorstwa Johannesa Stoefflera, z której Mikołaj Kopernik korzystał przez długie lata. Pod kierunkiem prof. Marie Allen z Uniwersytetu w Uppsali rozpoczęły się poszukiwania materiału genetycznego polskiego astronoma. Szczególnej analizie poddano włosy, które odnaleziono pomiędzy kartami ksiąg.

Jak wyjaśnił inny uczestnik konferencji prof. Władysław Duczko, początkowo brano pod uwagę zbadanie pod względem genetycznym kropli krwi pozostawionej w jednym z listów, ale badania mogły zniszczyć zabytek, więc od tego pomysłu odstąpiono.

Zabrano się więc do badania dziewięciu odnalezionych włosów, z których cztery miały zachowane cebulki włosowe. Badania wykazały, że dwa włosy mają podobną strukturę genetyczną jak te pobrane z odnalezionej we Fromborku czaszki.

Gąssowski odniósł się także do zarzutów, iż wciąż mogą istnieć wątpliwości czy odnalezione szczątki należą do Kopernika.

"Międzynarodowe środowisko naukowców uznało przedstawione przez nas dowody. W poszukiwania i identyfikację szczątków zaangażowało się 30 badaczy różnych dyscyplin, którzy wzajemnie siebie kontrolowali i konfrontowali wyniki badań" - wyjaśnił archeolog.

Konferencja rozpoczęła w czwartek trzydniowe uroczystości powtórnego pochówku astronoma. W czwartek wieczorem sarkofag ze szczątkami Kopernika zostanie przeniesiony z olsztyńskiego zamku, gdzie od marca był wystawiony, do olsztyńskiej katedry, gdzie odprawiona zostanie msza. Astronom spocznie we Fromborku w sobotę. ALI

PAP - Nauka w Polsce

kap

komentuj publikację

Czy wiesz że...?

wersja BETA

Wydział Humanistyczny Uniwersytetu Mikołaja Kopernika - jeden z 16 wydziałów Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Wydział Humanistyczny powstał wraz z Uniwersytetem Mikołaja Kopernika. Organizatorem i pierwszym dziekanem był prof. dr hab. Konrad Górski. Rozpoczęcie wykładów na Wydziale w dniu 24 XI 1945 r. inaugurowało jednocześnie działalność dydaktyczną całego Uniwersytetu. pełny tekst

Katedra Filologii Angielskiej Uniwersytetu Mikołaja Kopernika - jednostka dydaktyczno-naukowa Wydziału Filologicznego UMK w Toruniu. Powstała w 1945 roku, ale w 1952 zamknięto ją z powodów politycznych. Reaktywowana została w roku 1986, pod kierownictwem prof. Aleksandra Szwedka, a pierwsi absolwenci ukończyli studia w 1992 r. Katedra prowadzi studia stacjonarne I i II stopnia i niestacjonarne II stopnia. Obecnie jej kierownikiem jest prof. dr hab. Mirosława Buchholtz. pełny tekst

Wydział Biologii i Nauk o Ziemi Uniwersytetu Mikołaja Kopernika - jeden z 16 wydziałów Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. W obecnym kształcie Wydział Biologii i Nauk o Ziemi istnieje od 1951 r. Wcześniej nauki biologiczne i geograficzne wchodziły w skład Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego, który został utworzony w 1945 r. w momencie powołania do życia Uniwersytetu Mikołaja Kopernika. Współorganizatorem i pierwszym Dziekanem Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego był Prof. dr Jan Pruffer. W 1951 r. z Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego został wyodrębniony Wydział Biologii i Nauk o Ziemi. Jego pierwszym dziekanem został Prof. dr Henryk Szarski. W obrębie Wydziału istniały dwa Instytuty: Biologii i Geografii. pełny tekst

Twierdzenie Kopernika w geometrii zostało sformułowane przez polskiego astronoma Mikołaja Kopernika w dziele De revolutionibus orbium coelestium. Wcześniej zostało ono odkryte przez arabskiego matematyka Nasir ad-Din Tusi. Identyczne rysunki w ich traktatach mogą sugerować, że Kopernik miał kontakt z tamtym dziełem. pełny tekst

Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".