Prof. Turski o tym, czy święty Mikołaj łamie prawa fizyki :: Artykuły / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

Zmarł Mikołaj Lipowski, popularyzator nauki i jazzu

Wykład prof. Joanny Mikołajewskiej w warszawskim CAMK PAN

"Kosmiczne Pustki" w Centrum Astronomicznym im. Mikołaja Kopernika PAN

Dzień otwarty w warszawskim Centrum Astronomicznym im. Mikołaja Kopernika

Co święty Mikołaj może zrobić z grafenem z komina i w ilu tankowcach zmieściłyby się jego prezenty? Opowiadał o tym prof. Łukasz Turski w czasie spotkania Kawiarni Festiwalu Nauki w Warszawie.

Turski w czasie swojego wykładu postanowił zbadać, jak święty Mikołaj radzi sobie z prawami fizyki. Wykonując żartobliwe eksperymenty myślowe, popularyzator chciał pokazać, jak ciekawa jest fizyka i w jak wielu dziedzinach życia może się przydać.

24 grudnia święty musi odwiedzić ok. 2 mld dzieci z całego świata. Ile ma na to czasu? "24 godziny miałby, gdyby siedział w miejscu" - zaznaczył prof. Łukasz Turski z Centrum Fizyki Teoretycznej PAN i wyjaśnił, że jeśli dojdą do tego zmiany stref czasowych, okazuje się, że święty Mikołaj zyskuje kolejne 24 godziny.

Na szczęście część z 2 mld dzieci ma rodzeństwo - średnio na rodzinę wypada trochę mniej niż 2,5 dziecka - więc, jak obliczył Turski, mieszkań do odwiedzenia byłoby 860 mln. Według Turskiego, jeśli mieszkania z dziećmi rozłożone byłyby równomiernie na całej powierzchni Ziemi, aby odwiedzić każde z nich, Mikołaj musiałby pędzić z prędkością ponad 2 tys. km/sek. Ale jeśli święty chciałby przy każdym kominie spędzić kilka minut, prędkość jego sań musiałaby się zbliżyć do prędkości światła.

Turskiego zastanowiło to, dlaczego sanie Mikołaja są tak ciche. Przecież przy przekraczaniu prędkości dźwięku (ok. 330 m/s) powinny emitować charakterystyczny huk. Fizyk przypomniał, że taki huk towarzyszy np. rozpędzającym się do prędkości ponaddźwiękowej samolotom wojskowym. Tymczasem, jak zauważył, w wigilijny wieczór takiego huku zazwyczaj nie daje się usłyszeć. Turski żartował, że może funkcję zagłuszania takiego huku mają poroża reniferów z mikołajowego zaprzęgu.

Nie tylko huk może być dla Mikołaja problemem, ale i siły, jakie działałyby na świętego w czasie przyspieszania do niezbędnej prędkości. Turski obliczył, że przy ruszaniu na Mikołaja działałaby siła 10^12 niutona. A, jak zobrazował popularyzator, 1 niuton to siła potrzebna, żeby "w Londynie podnieść jabłko na wysokość 1 metra". Widać było, jak gigantyczna siła działałaby na świętego.

Mikołaj w swoich saniach miałby też gwarantowane gigantyczne przeciążenie. O ile przyspieszenie ziemskie wynosi 1g, to w przyspieszającej Corvecie na kierowcę działa dodatkowo przeciążenie o wartości 0,8g. Z kolei rekordzista przeciążeń, John Stapp, w saniach rakietowych (Turski zaznaczył, że takie sanie można było zobaczyć w ostatniej części filmu o Indianie Jonesie) - przeżył przeciążenie wynoszące ponad 45g. To jednak nic w porównaniu ze Świętym Mikołajem, który musiałby wytrzymać miliony razy więcej.

Innym problemem Mikołaja musi być transport prezentów. Gdyby jedna paczka ważyła 2 kg, Mikołaj potrzebowałby 3-5 supertankowców, żeby je przetransportować - obliczył Turski. "Ale wtedy by pewnie ktoś to na niebie zobaczył!" - śmiał się fizyk i zaznaczył, że pewnie wygodniej byłoby produkować te prezenty po dotarciu na miejsce. Żartował, że prezenty Mikołaj mógłby np. drukować za pomocą drukarki trójwymiarowej. Potrzebny jest jednak jeszcze materiał, z którego można zrobić wydruk 3D. A gdzie może go znajdować Mikołaj? Zapewne w kominie, bo - jak wyjaśnił Turski - świetnie do tego nadawałby się... grafen, który można znaleźć w sadzy.

PAP - Nauka w Polsce

lt/ agt/bsz

komentuj publikację

Czy wiesz że...?

wersja BETA

Łukasz A. Turski (ur. w 1943) polski fizyk, specjalizujący się w fizyce materii skondensowanej i mechanice statystycznej; popularyzator nauki i publicysta. pełny tekst

Nagroda Naukowa KLIO - zwana "Noblem dla historyków"; nadawana od 1995 za wybitny wkład w badania historyczne przez jury w składzie: prof. Tomasz Szarota (przewodniczący, od 1996), prof. Barbara Grochulska (1998-2006), prof. Tomasz Kizwalter (od 2007), prof. Jan Kieniewicz (od 1996), prof. Andrzej Paczkowski (1995), prof. Henryk Samsonowicz (od 1995), prof. Jerzy Skowronek (1995), prof. Janusz Tazbir oraz red. Tomasz Łubieński (od 2005), red. Marian Turski (od 1995) i red. Tadeusz J. Żółciński (1995-2004). Sekretarzem jest od 1995 r. Zbigniew Czerwiński (Warszawa). Inicjatorem fundatorem nagrody jest Porozumienie Wydawców Książki Historycznej. Nagroda wręczana jest w ramach Targów Książki Historycznej. pełny tekst

Łukasz A. Turski (ur. w 1943), polski fizyk, specjalizujący się w fizyce materii skondensowanej i mechanice statystycznej; popularyzator nauki i publicysta. pełny tekst

Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".