Prof. Wolny o nobliście: to człowiek inspirujący, twórczy i otwarty :: Artykuły / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

Odkrywca kwazikryształów - laureatem Nagrody Nobla z chemii

Ciężka posocznica - kiedy wolny hem puszcza się samopas

Sesja naukowa nt. tegorocznej Nagrody Nobla z dziedziny fizjologii i medycyny

Prof. Hołyst: Shechtman pokazał, że obowiązujące teorie były mylne

Prof. Adam Przeworski laureatem politologicznego Nobla

Katrusiak: dzięki Shechtmanowi zmieniono definicję kryształu

Dobrze, że dostał Nobla - ocenił przyznanie Nagrody Nobla Danielowi Shechtmanowi prof. Janusz Wolny z Akademii Górniczo-Hutniczej (AGH) w Krakowie. Jego zdaniem jest to człowiek inspirujący i twórczy.

Laureatem tegorocznej Nagrody Nobla z chemii został izraelski naukowiec Daniel Shechtman. Jako pierwszy zaobserwował on strukturę składającą się z regularnych układów atomów, które w żadnym miejscu się nie powtarzają. Nazwano ją kwazikryształami.

,,Znam Shechtmana od dłuższego czasu. Jest sympatyczny, życzliwy, otwarty. Od dawna postulowaliśmy z kolegami, żeby za swoje osiągnięcia dostał Nobla" - powiedział Wolny, który zajmuje się modelowaniem kwazikryształów.

Jak dodał, izraelski naukowiec odwiedzał AGH np. przy okazji 90-lecia uczelni. ,,Miał wtedy wykład dla studentów, później zwiedzał Kraków. Zabrałem go do muzeum Czartoryskich. To erudyta, wiele wiedział na temat sztuki. Jest też niezwykle spostrzegawczy. Pokazałem mu +Damę z łasiczką+. Stał przy niej dość długo i pamiętam, że miał mnóstwo spostrzeżeń. Na przykład jakiś element obrazu szczególnie go zaciekawił, inny zaś wydał mu się nienaturalny..." - wspomina krakowski naukowiec.

Skutki odkrycia noblisty Wolny porównuje do rewolucji. Swoje struktury Shechtman odkrył w kwietniu 1982 r. ,,Dugo walczył o publikację swojego odkrycia. Wszyscy go wyśmiewali i odsyłali podręczników, żeby przekonać go, iż to co twierdzi, jest +niemożliwe+" - wspomina Wolny.

Ze swoim odkryciem noblista przebił się dopiero po 2,5 roku. ,,To było jak włożenie kija w mrowisko. Przeciwko Shechtmanowi stawało wielu naukowców, m.in. Linus Pauling - inny chemiczny noblista, który przeciwko tezie Shechtmana stawiał swoją karierę" - opowiada.

Po jakimś czasie wyniki jego badań przyjęto, a odkryte przez Shechtmana układy nazwano kwazikryształami. ,,To oznaczało rewolucję" - podkreślił Wolny. - Shechtman znalazł coś, czemu zabraniała istnieć dostojna, klasyczna krystalografia. Z czasem powstał z tego potężny ruch, a teorią zaczęli się interesować fizycy, chemicy, inżynierowie materiałowi. Zaś w 1992 r. Unia Krystalograficzna zmieniła definicję kryształu".

Zainteresowanie stosunkowo nową dziedziną nie jest czysto teoretyczne. Badania nad kwazikryształami dają bowiem szansę na wykorzystanie materiałów odpornych na działanie różnych czynników. ,,Pierwsze były słynne patelnie, o powłoce metalowej, do której nic nie przywierało, która nie rdzewiała. Wciąż pojawiają się nowe zastosowania, np. w łopatkach turbin samolotów, w katalizatorach silników samochodowych" - powiedział Wolny.

"Obecnie naukowcy starają się doprowadzić do sytuacji, w której kwazikryształy będą tanie, dostępne i nietoksyczne. By dało się je wyprodukować w każdym laboratorium, w dowolnej ilości, za pomocą prostych metod" - tłumaczył profesor.

PAP - Nauka w Polsce

zan/ tot/ jbr/bsz

komentuj publikację

Czy wiesz że...?

wersja BETA

Różne organizacje pozarządowe publikują i aktualizują pomiary i oceny wolności w państwach całego świata i nadają krajom status: wolny, częściowo wolny albo bez wolności, używając różnych mierników wolności, takich jak prawa polityczne, wolność gospodarcza, swobody obywatelskie. pełny tekst

Milton Friedman (ur. 31 lipca 1912 w Nowym Jorku, zm. 16 listopada 2006 w San Francisco) ekonomista amerykański, twórca monetaryzmu, laureat nagrody Banku Szwecji im. Alfreda Nobla w dziedzinie ekonomii w 1976 roku. Zdecydowany obrońca i propagator wolnego rynku. W książce Kapitalizm i Wolność proponował minimalizację roli rządu w gospodarce wolnorynkowej, w celu zapewnienia politycznej stabilności i wolności. Jego książka Wolny wybór odegrała wielką rolę w kształtowaniu postaw antysocjalistycznych. pełny tekst

Otwarty dostęp (ang. Open Access, "OA") - termin oznaczający wolny, powszechny, trwały i natychmiastowy dostęp dla każdego do cyfrowych form zapisu danych i treści naukowych oraz edukacyjnych. pełny tekst

Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".