Wydatki na leki w Europie stanowią trzeci w kolejności największy składnik kosztów w opiece zdrowotnej. Tymczasem połowa pacjentów nie przestrzega zaleceń terapeutycznych, co prowadzi do dodatkowych badań i hospitalizacji. Kwestia ta została uznana przez Światową Organizację Zdrowia za "światowy problem o ogromnym znaczeniu". Prace nad europejską polityką na rzecz przestrzegania zaleceń lekarskich koordynują Polacy. 23 czerwca w Londynie eksperci z 10 krajów spotkali się w ramach finansowanego przez Unię Europejską Projektu ABC www.ABCproject.eu i dyskutowali m.in. o barierach w relacji lekarz-pacjent.

Pomysłodawcą i dyrektorem naukowym projektu jest prof. dr hab. n. med. Przemysław Kardas, kierownik Pierwszego Zakładu Medycyny Rodzinnej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi (UMŁ). Projekt "Ocena barier na drodze do przestrzegania zaleceń terapeutycznych" (ABC - Ascertaining Barriers for Compliance) realizuje międzynarodowe konsorcjum, badania obejmą 16 państw Unii Europejskiej. Projekt gromadzi najwybitniejszych europejskich naukowców w dziedzinie przestrzegania zaleceń terapeutycznych.

"Wiemy, że istnieje wiele powodów, dla których ludzie nie przyjmują swoich leków tak jak powinni. Czasem ludzie nie są przekonani o skuteczności leku lub martwią się potencjalnymi działaniami niepożądanymi, których mogą doświadczyć. Dla innych konieczność przestrzegania skomplikowanego schematu przyjmowania leku (przyjmowanie wielu różnych tabletek lub przyjmowanie leku kilka razy dziennie) może sprawiać trudność w dostosowaniu lub zapamiętaniu" - mówi dr Wendy Clyne, kierownik Medicines Partnership Programme, Universytet Keele, Wielka Brytania, organizator zjazdu w Londynie.

Dodaje, że kraje Unii Europejskiej potrzebują rekomendacji mówiących o tym, w jaki sposób usprawnić dialog pomiędzy chorymi a pracownikami ochrony zdrowia.

"Jeżeli uda się wprowadzić rekomendacje w zakresie przestrzegania zaleceń terapeutycznych, może to przynieść miliardy oszczędzonych Euro. Niektóre leki mają efekt zapobiegawczy i mogą zmniejszyć ryzyko późniejszej choroby. Na przykład w przypadku leków na nadciśnienie i obniżających cholesterol, nieprzestrzeganie zaleceń terapeutycznych oznacza utratę możliwości zmniejszenia ryzyka chorób sercowo-naczyniowych. Często prowadzi to do dodatkowych zabiegów terapeutycznych, większej ilości badań i hospitalizacji, co zdecydowanie zwiększa koszty opieki zdrowotnej" - mówi prof. Przemysław Kardas, Kierownik Pierwszego Zakładu Medycyny Rodzinnej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi.

Spotkanie ekspertów odbyło się w londyńskim Royal Society. Zgromadziło uczestników z 10 krajów: Wielkiej Brytanii, Stanów Zjednoczonych, Austrii, Belgii, Niemiec, Litwy, Malty, Polski, Szwecji i Szwajcarii. Grupa ekspertów składała się z pracowników uczelni, przedstawicieli zdrowia instytucji medycznych, twórców polityki zdrowotnej, pracowników ochrony zdrowia, przedstawicieli przemysłu, pacjentów i organizacji opiekujących się pacjentami.

Celem Projektu ABC jest stworzenie opartych na dowodach naukowych rekomendacji dla ustawodawców europejskich, którzy na ich podstawie będą mogli zmienić europejskie systemy opieki zdrowotnej tak, by poprawić przestrzeganie zaleceń terapeutycznych w całej Unii Europejskiej.

W skład Konsorcjum Projektu ABC wchodzą naukowcy z pięciu krajów Unii Europejskiej: AARDEX Group Ltd ze Szwajcarii, Bangor Uniwersity (Walia), Katholieke Universiteit Leuven (Belgia), Keele University (Anglia) oraz Uniwersytet Medyczny w Łodzi (Polska), który koordynuje projekt. Badają oni determinanty nieprzestrzegania zaleceń terapeutycznych, poszukują praktyk poprawiających przestrzeganie zaleceń i oceniają interwencje wzmacniające przestrzeganie zaleceń terapeutycznych.

Kolejne spotkanie odbędzie się w grudniu w Parlamencie Europejskim, gdzie zaprezentowane zostaną ostateczne wyniki Projektu ABC. Więcej informacji o projekcie oraz wywiady z prof. Kardasem w serwisie Nauka w Polsce można znaleźć tutaj.

PAP - Nauka w Polsce

kol/ krf/bsz