• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • 20 proc. powierzchni kraju objętych siecią Natura 2000

    09.12.2011. 08:04
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Prawie tysiąc obszarów w Polsce jest objętych siecią Natura 2000 i stanowią one ponad 20 proc. powierzchni kraju. Należą do nich zarówno duża część rodzimego wybrzeża, Bieszczady, Tatry, jak i znajdujące się na Śląsku podziemia Tarnogórsko-Bytomskie i Pustynia Błędowska.

    W popularyzowaniu wiedzy na temat sieci Natura 2000, zachęceniu studentów do działań proekologicznych ma pomóc kampania "Natura 2000. Poczuj to!". Jej organizatorem jest Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska, a jednym z patronów kampanii serwis Nauka w Polsce - Polskiej Agencji Prasowej.

    "Porzuć miasto i chodź. Musisz tu przyjść. Tam, gdzie pasą się mgły, o poranku rosa lśni" - śpiewa ambasadorka kampanii Kasia Nosowska. "Aby to piękno odkryć, nie trzeba wcale pokonywać dalekiej drogi. Obszarów Natura 2000 jest w Polsce prawie tysiąc" - przekonują twórcy kampanii.

    Obszary objęte ochroną Natura 2000 stanowią prawie 20 proc. powierzchni lądowej Polski. Najwięcej obszarów objętych siecią znajduje się na polskim wybrzeżu. Ich powierzchnia jest czterokrotnie większa niż powierzchnia takich terenów położonych w głębi kraju - wynika z danych Komisji Europejskiej.

    Należy do nich m.in. Zatoka Pucka, która na ochronę Natura 2000 zasłużyła m.in. ze względu na łąki podmorskie. Dno zatoki porasta trawa morska, różne gatunki rdestnic oraz glony. Cenne przyrodniczą są też występujące w ujściach pradolin łąki słonoroślowe.

    "Występuje tu wiele rzadkich, wręcz reliktowych gatunków flory i fauny, które związane są ze specyficznymi, nadmorskimi warunkami siedliskowymi" - mówi Ewa Sikorska z Instytutu na Rzecz Ekorozwoju. Kilkanaście siedlisk jest wyjątkowych w skali całego kontynentu, np. morskie ławice małży, białe wydmy czy bagienne solniska nadmorskie.

    W polskiej sieci Natura 2000 nie mogło rzecz jasna zabraknąć Tatr. "Ze względu na mnogość siedlisk przyrodniczych masyw został zaliczony w poczet obszarów Natura 2000 już na samym początku funkcjonowania tego programu w Polsce" - mówi Jan Kasprzak z Tatrzańskiego Parku Narodowego.

    Obszar Natura 2000 w Tatrach rozciąga się po obu stronach granicy polsko-słowackiej. Dla wielu gatunków flory i fauny Tatry są jedynym miejsca występowania na terenie kraju, niektóre są też bezcenne w skali całej Europy. Spośród roślin są to m.in. warzucha tatrzańska i sasanka słowacka, a spośród zwierząt - świstak i zagrożona wymarciem kozica tatrzańska. W Tatrach można doliczyć się jedynie około 9 tys. kozic, dla porównania kozic alpejskich jest ok. 380 tys.

    Na Podkarpaciu ochroną zostało objęte blisko 230 tys. hektarów. Natura 2000 objęła m.in. Bieszczady, Pogórze Przemyskie, Lasy Janowskie, Puszczę Solską, Puszczę Sandomierską.

    Jednak oprócz popularnych kierunków turystycznych na uwagę zasługują również mniej znane miejsca, w których schronienie znalazły unikalne gatunki. Pod szczególną ochroną znalazła się więc także ostoja Magurska, ostoja Jaśliska, sztolnie w Czarnorzekach i Kołacznia - najmniejszy w Polsce rezerwat przyrody, słynny z tego, że rośnie tam pochodząca z Azji azalia pontyjska.

    Do sieci Natura 2000 włączony został też Fort Salis Soglio. "To jeden z najbardziej monumentalnych obiektów Twierdzy Przemyśl, zbudowany w latach 80. XIX wieku. Jest usytuowany ok. 6 km od Przemyśla, na skraju miejscowości Siedliska. W szczelinach stropu trzech korytarzy zimują dwa chronione gatunki nietoperz: mopek Barbastella barbastellus i nocek Bechsteina Myotis bechsteini" - wyjaśnia przewodniczka turystyczna Maria Jacaszek.

    Na liście obszarów objętych siecią Natura 2000 znalazł się również rzadko kojarzony z obszarami cennymi przyrodniczo Śląsk. Okazuje się, że nawet stare górnicze wyrobiska mogą kryć prawdziwe skarby natury - i to niekoniecznie kopalnej. Pod rozległym terenem, między Tarnowskimi Górami a Bytomiem, ciągnie się jeden z największych na świecie systemów podziemnych korytarzy. Obejmuje on chodniki o długości ponad 300 km, pięć sztolni odwodniających oraz niezliczone szyby, komory i wybierki. Wyrobiska powstawały przez kilkaset lat. Od XII do XX wieku eksploatowano tu bowiem rudy metali ciężkich. Teraz w nieczynnych ciemnych i wilgotnych korytarzach schronienie znalazły nietoperze. Zimuje tu rocznie aż kilkanaście tysięcy osobników reprezentujących osiem gatunków, w tym nocek duży, którego ochrona jest ważna w skali całego kontynentu.

    Osobliwością przyrodniczą województwa śląskiego jest też Pustynia Błędowska, która zaczyna się w jednej z dzielnic Dąbrowy Górniczej. Pustynia powstała wskutek wyrębu lasów na przełomie XIII i XIV w. pod budowę hut srebra i ołowiu. W latach 50. XX w. postanowiono obsadzić ją sosną i wierzbą, co spowodowało zmniejszenie powierzchni odkrytych piasków. Dziś terenom tym próbuje się przywrócić dawny, pustynny charakter, np. poprzez intensywny wypas zwierząt. Ale obszar Pustyni Błędowskiej to też podmokłe, wręcz bagienne tereny doliny Białej Przemszy, w której żyją bobry oraz minóg strumieniowy.

    Szczegółowe informacje na temat kampanii "Natura 2000. Poczuj to!" są dostępne na stronie: http://www.poczujnature.pl

    PAP - Nauka w Polsce

    ekr/ agt/bsz


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Obszar Specjalnej Ochrony Ptaków Natura 2000 "Ostoja Ińska" - jeden z polskich obszarów Natura 2000. Kod obszaru: PLB320008 - pow. 87 710,94 ha Natura 2000 – program utworzenia w krajach Unii Europejskiej wspólnego systemu (sieci) obszarów objętych ochroną przyrody. Podstawą dla tego programu są dwie unijne dyrektywy: Dyrektywa Ptasia i Dyrektywa Siedliskowa (Habitatowa). Celem programu jest zachowanie określonych typów siedlisk przyrodniczych oraz gatunków, które uważa się za cenne i zagrożone w skali całej Europy. Wspólne działanie na rzecz zachowania dziedzictwa przyrodniczego Europy w oparciu o jednolite prawo ma na celu optymalizację kosztów i spotęgowanie korzystnych dla środowiska efektów. Jednolite prawo powinno ułatwić współdziałanie wielu instytucji zajmujących się ochroną przyrody stale i tych dla których jest to działanie oboczne. Zadanie i cel rangi europejskiej powinno łatwiej uzyskać powszechną akceptację społeczną, tym bardziej że poszczególne kraje członkowskie są zobowiązane do zachowania na obszarach wchodzących w skład sieci Natura 2000 walorów chronionych w stanie nie pogorszonym, co wcale nie musi wykluczać ich gospodarczego wykorzystania. Seminarium Biogeograficzne: Organizowana przez Komisję Europejską procedura weryfikacji, czy proponowana przez państwo członkowskie UE sieć specjalnych obszarów ochrony siedlisk, przewidywana do włączenia do sieci Natura 2000 jest wystarczająca.

    Murawy w Haćkach (PLH200015) – obszar mający znaczenie dla Wspólnoty (planowany specjalny obszar ochrony siedlisk) sieci Natura 2000 obejmujący siedliska murawowe pod Bielskiem Podlaskim (157,3 ha). Teren ten jest ponadto w zainteresowaniu archeologów. Pod koniec roku 2010 otrzymał plan zadań ochronnych, jako pierwszy w Polsce obszar Natura 2000. Jako że stwierdzono brak uzgodnienia projektu aktu prawa miejscowego z wojewodą, został on uchylony 15 kwietnia 2011 r., jednak po usunięciu nieprawidłowości formalnych został ponownie przyjęty 27 maja 2011 roku. Lasy Strzeleckie – kompleks leśny o powierzchni 82km ² usytuowany w pobliżu granicy polsko-ukraińskiej. Rozciąga się między Bugiem a Wełnianką poprzez gminy: Dubienka, Hrubieszów, Horodło i Białopole. Dominującym drzewostanem w lesie są lasy dębowo–grabowe, nieliczne stanowiska zajmują lasy nadrzeczne i sosnowe. W niektórych miejscach obserwuje się podtopienia, teren jest zaś mało urozmaicony i płaski. Obszar jest siedliskiem wielu gatunków ptaków objętych ochroną przez program Natura 2000. Są to m.in:

    Góry Bialskie i Grupa Śnieżnika: Projektowany Specjalny Obszar Ochrony Siedlisk (SOO) sieci Natura 2000 wyznaczony na podstawie Dyrektywy Siedliskowej Unii Europejskiej (Dyrektywa Rady 92/43/EWG). Pierwszy projekt wyznaczenia tej ostoi przygotowany został we współpracy z naukowcami i przyrodnikami w latach 2002-2003 przez Instytut Ochrony Przyrody PAN z Krakowa. Ostoja nie została dotychczas zgłoszona do Komisji Europejskiej przez Ministerstwo Środowiska (stan na V 2007), jest konsekwentnie wymieniana jako konieczna do powołania na liście ostoi Natura 2000 przedłożonej do Komisji Europejskiej przez naukowców i organizacje pozarządowe (tzw. Shadow List). Europejskie Forum Siedliskowe (European Habitats Forum, EHF) – europejska sieć organizacji ekologicznych, z siedzibą w Brukseli, zajmujących się ochroną przyrody, zaangażowana w szczególności we współpracę z Komisją Europejską w zakresie wdrażania sieci obszarów Natura 2000. Przedstawiciel EHF bierze udział w roli "adwokata przyrody" w procedurze Seminarium Biogeograficznego.

    Bagienna Dolina Narwi – obszar chroniony programem Natura 2000 w województwie podlaskim o powierzchni 23471,09 ha. Właściwy stan ochrony - pojęcie używane w ochronie przyrody w Unii Europejskiej, w tym szczególnie w ochronie obszarów Natura 2000 Stan siedliska przyrodniczego, przy którym naturalny zasięg siedliska przyrodniczego i obszary zajęte przez to siedlisko w obrębie jego zasięgu nie zmieniają się lub zwiększają się, struktura i funkcje, które są konieczne do długotrwałego utrzymania się siedliska, istnieją i prawdopodobnie nadal będą istniały oraz typowe dla tego siedliska gatunki znajdują się we właściwym stanie ochrony.

    Rezerwat przyrody Nietlickie Bagno (3107,6 ha) znajduje się w województwie warmińsko-mazurskim i jest chroniony także jako obszar specjalnej ochrony ptaków (OSO) PLB 280001 Bagna Nietlickie (4080,8 ha), wchodzący w skład sieci Natura 2000.

    Trzcińskie mokradła – obszar kilkudziesięciu hektarów torfowisk położony na północny wschód od Janowic Wielkich. Dawniej mokradła były rozleglejsze. W latach 60. XX w. duża ich część została zmeliorowana. Obiekt zaakceptowany przez Komisję Europejską jako specjalny obszar ochrony siedlisk (SOOS) w sieci Natura 2000.

    Dybowska Dolina Wisły (kod obszaru PLH040011) – obszar chroniony programem Natura 2000, o powierzchni 1392 ha, położony w województwie kujawsko-pomorskim. Solecka Dolina Wisły (kod obszaru PLH040003) – obszar chroniony programem Natura 2000, o powierzchni 7030,1 ha, położony w województwie kujawsko-pomorskim.

    Duży Okoń (PLH220059) – mająca znaczenie dla Wspólnoty ostoja o powierzchni 21,5 ha, położona w województwie pomorskim na terenie powiatu człuchowskiego, włączona do sieci Natura 2000 jako specjalny obszar ochrony siedlisk. Wyspa Rembezy: Wyspa na Wiśle, w okolicach Góry Kalwarii i Czerska, w dużej części porośnięta wierzbami, krzakami i gęstą łoziną. Długa na ok. 4,5 km, szeroka na ok. 1 km, poprzecinana pozostałościami starorzecza Wisły. Jest częścią obszaru Doliny Środkowej Wisły, w ramach sieci obszarów Natura 2000.

    Dodano: 09.12.2011. 08:04  


    Najnowsze