• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Badacze z UWM pracują na Antarktydzie

    14.03.2012. 07:53
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Naukowy raj w lodowym piekle - tak o Polskiej Stacji Antarktycznej Arctowski położonej na wyspie King George mówi dwójka naukowców - dr Dorota Górniak i prof. Aleksander Świątecki z Katedry Mikrobiologii, Wydziału Biologii i Biotechnologii Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, którzy uczestniczą w badaniach finansowanych przez Narodowe Centrum Nauki, dotyczących metagenomicznej, strukturalnej i funkcjonalnej charakterystyki mikrobiocenoz lodowcowych.

    Mikrobiolodzy z tej UMW badają, jakie organizmy potrafią utrzymać się i rozmnażać w lodowcach, dawnej uważanych za jałową pustynię. Na stacji Arctowski przebywają od 18 stycznia. W badaniach koordynowanych przez prof. dr. hab. Marka Zdanowskiego z Instytutu Biochemii i Biofizyki PAN, obok naukowców z UWM, uczestniczą przedstawiciele Uniwersytetu Warszawskiego oraz Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie.

    Jak wyjaśniają dr Górniak i prof. Świątecki, metagenomika jest dziedziną nauki, która poprzez sekwencjonowanie DNA, umożliwia całościową, kompletną analizę genomu drobnoustrojów występujących w danym środowisku.

    "Lodowce, które są największym magazynem wody słodkiej zgromadzonej w hydrosferze, są słabo poznane jako środowisko życia. Dawniej uważano je za jałową część naszej planety, ale współczesne odkrycia dowodzą, że różne zimnolubne organizmy wiążą z nimi całe swoje życie. Glony (producenci), zwierzęta (konsumenci) i bakterie (destruenci) kształtują stosunkowo prosty, lecz ściśle powiązany ze sobą ekosystem lodowca" - wyjaśniają naukowcy.

    Prowadzone przez nich badania mają wyjaśnić mechanizmy kolonizacji lodowca - warstw powierzchniowych jak i głębokich lodu - przez wyspecjalizowane, zimnolubne grupy mikroorganizmów. Uczeni zamierzają określić wpływ czynników środowiskowych na tempo tego procesu.

    "Zastosowane w badaniach metody metagenomiczne umożliwią określenie pełnego składu gatunkowego mikrobiocenoz lodowcowych oraz prześledzenie, charakterystycznego dla świata bakterii, procesu wymiany materiału genetycznego (transferu horyzontalnego genów), który przyspiesza ewolucję tych mikroorganizmów" - tłumaczą dr Górniak i prof. Świątecki.

    Kolejnym ich zadaniem będzie wykrycie użytecznych dla człowieka niehodowlanych drobnoustrojów oraz utworzenie tzw. biblioteki metagenomowej, czyli źródła genów i sekwencji, przydatnych w zastosowaniach biotechnologicznych.

    Badania olsztyńskich mikrobiologów są prowadzone przy wykorzystaniu najnowocześniejszych technologii, m.in. pirosokwencjonowania, klonowania materiału genetycznego, mikroskopii konfokalnej i elektronowej, a także sond biochemicznych i molekularnych. Prace te mogą w przyszłości przyczynić się do podboju kosmosu, pełnego lodowatych planet.

    Olsztyńscy mikrobiolodzy opisują, że podczas antarktycznego stację zaludniają naukowcy - biolodzy, geolodzy, klimatolodzy, glacjolodzy, a w jej okolicy zapełniają się pingwiniska.

    "Zajęte wychowywaniem piskląt pingwiny nie reagują na obecność ludzi. Były czasy, że w bezpośrednim sąsiedztwie stacji znajdowało się ok. 20 tysięcy gniazd lęgowych pingwinów Adeli. Teraz jest ich niestety dużo mniej, co z pewnością jest efektem globalnych zmian klimatycznych" - obserwują uczeni.

    Ich zdaniem Polska stacja poszczycić się może jedną z najpiękniejszych lokalizacji w rejonie Archipelagu Południowych Szetlandów i największym mszarnikiem w Morskiej Antarktyce. Liczne gatunki porostów dominują we florze okolic stacji, a latem rozwijają się również dwa gatunki roślin naczyniowych Deshampsia antarctica i Colobantus quitens. Dużym zaskoczeniem dla naukowców było pojawienie się przed kilku laty w rejonie stacji trawy z rodzaju Poa, zawleczonej przez turystów z Europy. Roślina ta doskonale zaaklimatyzowała się na stacji i ciągle powiększa areał swojego występowania.

    Do połowy XX wieku w okolicy obecnej stacji znajdowała się jedna z większych baz wielorybniczych. Wciąż spotyka się tam porozrzucane kości wielorybów. Współcześnie wieloryby mogą bezpiecznie pływać w pobliżu stacji, stanowiąc jedną z największych atrakcji dla turystów odwiedzających dość licznie rejon Półwyspu Antarktycznego.

    Polska Stacja Antarktyczna Arctowski została otwarta 26 lutego 1977 roku. Jest w pełni autonomiczna, a jej infrastruktura umożliwia pracę około 25 osób latem i około 10 zimą. Największym problemem logistycznym jest dotarcie na stację oraz powrót do Polski.

    "Oddalona od kraju Polska Stacja Antarktyczna niestety cierpi z powodu, niewystarczającego finansowania i braku zainteresowania władz (...) Niewątpliwie koszty utrzymania tej placówki są bardzo wysokie, ale korzyści, które polskiej nauce przynosiła i przynosić może - są ogromne. Należy dołożyć wszelkich starań, aby przywrócić jej pełny blask, który sprawi, że ta wysunięta bardzo daleko, polska placówka naukowa, stanie się wizytówką polskiej nauki w XXI wieku" - apelują dr Górniak i prof. Świątecki.

    PAP - Nauka w Polsce

    kol/ agt/bsz


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Instytut Biochemii i Biofizyki PAN Zakład Biologii Antarktyki – placówka naukowa zajmująca się badaniami obszaru Antarktyki i koordynująca program naukowy polskich badań antarktycznych oraz organizuje wyprawy do Polskiej Stacji Antarktycznej im. Henryka Arctowskiego. Latarnia Morska Arctowski – latarnia morska Polskiej Stacji Antarktycznej im. Henryka Arctowskiego, położona na Wyspie Króla Jerzego w Antarktyce na Skałce Latarnia (ang. Latarnia Rock) – wysokim bazaltowym bloku skalnym około 220 m na wschód od zabudowań stacji na cyplu u wybrzeży Zatoki Admiralicji. Na zatoce, w bezpośrednim sąsiedztwie latarni, leży grupa skał zwana Przylądkiem Kormoranów. Latarnia świeci całą dobę, jest zasilana agregatem. Bellingshausen (ros. Беллинсгаузен) – rosyjska (dawniej radziecka) stacja antarktyczna znajdująca się w Zatoce Collins na Wyspie Króla Jerzego w archipelagu Szetlandów Południowych. Była to jedna z pierwszych założonych stacji podczas sowieckiej wyprawy w 1968 roku. Na terenie stacji znajduje się cerkiew Trójcy Świętej.

    Białowieska Stacja Geobotaniczna (Białowieża Geobotanical Station) – jednostka organizacyjna funkcjonując na prawach zakładu naukowego w strukturach Instytutu Botaniki Wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego. Została powołana do życia w 1952 roku przez prof. Władysława Matuszkiewicza. Do 2004 roku kierownikiem stacji był prof. Janusz Bogdan Faliński obecnie (2010-08) funkcję kierownika pełni dr inż. Bogdan Jaroszewicz. Zaplecze dydaktyczne stanowią trzy sale wykładowe oraz liczne laboratoria. W skład BSG wchodzą pracownie: analityczna, hodowlana, zielnik, biblioteka, archiwum naukowe, ogród eksperymentalny. Ponadto placówka posiada pokoje gościnne (9 dwuosobowych, 1 trzyosobowy), bursę studencką (22 miejsca). Stacja jest czynna w ciągu całego roku. International Standard Payload Rack (ISPR, Międzynarodowa Standardowa Szafa Ładunkowa) została zaadoptowana do programu Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS) w ramach zwiększania integracji i wymienialności komponentów, a także aby umożliwić jak największą współpracę naukowców pracujących w ramach różnych programów badawczych. Na pokładzie ISS znajduje się 37 gniazd na ISPR zawierające ładunki badawcze. Gniazda te zawierają komplet złącz, zapewniających takie same warunki niezależnie od miejsca instalacji. W niektórych miejscach dodatkowo zainstalowano niestandardowe złącza, aby spełnić wymagania konkretnych ładunków.

    Gniezno – stacja kolejowa w Gnieźnie w województwie wielkopolskim, w Polsce na 50. km linii kolejowej liczącej 186,5 km z Poznania do Bydgoszczy przez Toruń. Jedna z największych i najbardziej rozbudowanych stacji w województwie wraz z kompleksem parowozowni. Jedna z trzech stacji kolejowych w mieście Gniezno: Gniezno, Gniezno Winiary oraz Gniezno Wąskotorowe. Stacji Gniezno niewiele brakuje do zdobycia kategorii D według klasyfikacji PKP. Taki stan planowany jest osiągnąć po modernizacji w 2014 roku. Transport kolejowy w powiecie tczewskim: Jednym z największych węzłów kolejowych na Pomorzu jest Tczewski węzeł kolejowy. W rejonie węzła znajduje się ważna w ruchu towarowym stacja towarowa Zajączkowo Tczewskie, oraz jedna z największych pomorskich stacji pasażerskich.

    Base Marambio – całoroczna stacja polarna należąca do Argentyny, położona na Seymour Island w pobliżu wybrzeży Półwyspu Antarktycznego. Jest jedną z największych stacji polarnych w Antarktyce, w lecie jej personel może liczyć nawet 150 osób. Zarządzają nią Siły Powietrzne Argentyny. Mobilny System Dźwigowy, MSS (ang. Mobile Servicing System) - mechaniczne ramię (wraz ze współpracującym osprzętem) znajdujące się na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Odgrywa on bardzo istotną rolę w dalszej rozbudowie stacji, użytkowaniu i konserwacji. Zadania dźwigu to m.in.: przemieszczanie sprzętu i pojazdów zaopatrzeniowych w obrębie stacji, wspieranie astronautów pracujących w otwartej przestrzeni kosmicznej, pomoc przy naprawach i przeglądach modułów oraz innych urządzeń przymocowanych do stacji.

    Sosnowiec Kazimierz – stacja kolejowa w Sosnowcu, w województwie śląskim, w Polsce. Jest to stacja węzłowa, położona u zbiegu trzech jednotorowych szlaków ze stacji Sosnowiec Dańdówka, Sosnowiec Maczki i Dąbrowa Górnicza Strzemieszyce. Istnieje tutaj stacja w widłowym układzie torów, a oprócz niej łącznica umożliwiająca przejazd z Dańdówki do Maczek bez zmiany czoła pociągu na stacji. Stacja posiada 6 torów głównych, po 3 w każdej z części oraz 3 jednokrawędziowe perony, obecnie tor przy peronie 2 jest wyłączony z użytkowania i zarośnięty. Pociągi osobowe zatrzymują się wyłącznie przy peronie 3. Pomiędzy tymi grupami zlokalizowano budynek dworca, obecnie zamknięty na głucho. Ruch pociągów na stacji, jak również po łącznicy prowadzony jest przez nastawnię SKz, która posiada urządzenia przekaźnikowe. Istnieje również nastawnia wykonawcza SKz2, która obecnie pełni funkcje strażnicy przejazdowej i SKP. Dawniej istniała również nastawnia SKz1 od strony Maczek, która została jednak zlikwidowana. Ze stacji odgałęzia się też bocznica do Kopalni Kazimierz. Do roku 2002 można jeszcze było odjeżdżać ze stacji w kierunku Jaworzna Szczakowa.

    Zwiezda (ros. звезда - gwiazda) - moduł serwisowy Międzynarodowej Stacji Kosmicznej należący do rosyjskiej części stacji. Jest to jedyny w pełni rosyjski element stacji (drugi rosyjski moduł Zarja został sfinansowany przez NASA). Zaprojektowany i budowany początkowo jako DOS-8 – główny moduł planowanej stacji Mir 2, następcy rosyjskiej stacji Mir, a wcześniej jako zapasowy moduł bazowy Mira. Dlatego też Zwiezda jest bardzo podobna do głównego modułu stacji Mir (DOS-7). Budowa rozpoczęła się w połowie lat 80. Gdy Rosja włączyła się do projektu budowy Międzynarodowej Stacji Kosmicznej ISS, zrezygnowano ze stacji Mir 2, a zbudowany moduł nazwany Zwiezda stał się trzecim z głównych modułów ISS.

    Ogrody Jasnorzewskiego (ang. Jasnorzewski Gardens) - łąka na Wyspie Króla Jerzego, nad Zatoką Półksiężyca (część Zatoki Admiralicji), na północy przylega bezpośrednio do zabudowań Polskiej Stacji Antarktycznej im. Henryka Arctowskiego. Na południu ograniczona masywem górskim Pingwinisko. Nazwana przez polską ekspedycję naukową na cześć prof. Jerzego Jasnorzewskiego, uczestnika wypraw do Arktyki (1957/1958) i Antarktyki (1977/78). Heathrow Terminal 5 - stacja kolejowa i jednocześnie stacja metra zlokalizowana przy Terminalu 5 na lotnisku Heathrow, największym porcie lotniczym w Wielkiej Brytanii. Jest jedną z pięciu stacji na terenie lotniska i zarazem jedyną użytkowaną wspólnie przez kolej i metro (przy pozostałych terminalach posiadają one odrębne stacje, przy czym terminale 1-3 obsługiwane są łącznie). Została otwarta w marcu 2008 roku.

    Galactic Suite Spaceresort (w skrócie: GS Spaceresort) – planowana stacja orbitalna, która posłuży jako hotel kosmiczny dla turystów. Przedsiębiorstwem, które ją projektuje jest europejskie Galactic Suite Limited. Pierwotnie planowano, że stacja znajdzie się w kosmosie w roku 2012. W 2012 firma poinformowała, że pierwszy moduł stacji zostanie wyniesiony na orbitę w 2014 roku. Stacja ma okrążać Ziemię w ciągu 90 minut lecąc na wysokości ok. 450 km. Jednocześnie na stacji będzie mogło przebywać czterech turystów oraz dwóch pilotów-astronautów.

    Dodano: 14.03.2012. 07:53  


    Najnowsze