• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Badania dowodzą, że mózg postrzega narzędzia jako części ciała

    24.06.2009. 15:11
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    Naukowcy europejscy wykazali, że kiedy posługujemy się narzędziami, nasz mózg tymczasowo traktuje je jak części ciała. Odkrycia pomagają wyjaśnić, dlaczego ludzie tak sprawnie posługują się narzędziami.

    Wyniki badań, opublikowane w czasopiśmie Current Biology, zostały w części sfinansowane z unijnych grantów mobilności. Chociaż pogląd, że mózg włącza narzędzia do swojego oglądu ciała ("schematu ciała") liczy niemal sto lat, po raz pierwszy uzyskaliśmy na to dowód naukowy.

    "Odkąd pojawiła się koncepcja schematu ciała, idea jego funkcjonalnej plastyczności zawsze była uznawana za oczywistą, choć do chwili obecnej nie dysponowano żadnym bezpośrednim dowodem" - zauważył Alessandro Farnè z francuskiego Instytutu Zdrowia i Badań Medycznych (INSERM). "Seria naszych doświadczeń wykazuje po raz pierwszy i definitywnie, że ta stuletnia intuicyjna teoria jest słuszna."

    Kształt naszych ciał nie jest stały, jednak nasza zdolność do poruszania kończynami i chwytania przedmiotów nie zmienia się wraz ze wzrostem i rozwojem. Dzieje się tak, dlatego że nasz mózg stale aktualizuje posiadany obraz rozmiaru, kształtu i położenia różnych części ciała.

    Powszechnie przyjmuje się, że kiedy używamy narzędzia, nasz mózg dostosowuje odpowiednio posiadany obraz ciała. Na przykład, nie musimy patrzeć na swoje usta ani rękę, kiedy szczotkujemy zęby, ponieważ szczoteczka do zębów zostaje włączona przez mózg do obrazu ręki.

    Jednakże do tej pory brakowało bezpośredniego dowodu na poparcie tego poglądu. W ramach ostatnich badań poproszono wolontariuszy najpierw o wskazanie, a następnie chwycenie gołymi rękoma przedmiotów umieszczonych na stole.

    Wolontariuszy wyposażono w chwytak mechaniczny o długości 40 cm, za pomocą którego chwytali przedmiot na stole. Następnie mieli chwycić przedmiot gołymi rękoma. Na koniec wolontariusze byli dotykani w ręce i dłonie w różnych miejscach, po czym poproszono ich o wskazanie miejsca, w które zostali dotknięci, ale bez dotykania swojej ręki.

    Wyniki pokazały, że przez krótki czas po korzystaniu z chwytaka, wolontariusze rzeczywiście zachowywali się tak, jakby ich ręce były dłuższe. Wprawdzie byli w stanie w tym czasie chwycić przedmiot gołymi rękoma, ale nie poruszali nimi równie szybko, a wykonanie zadania zabierało im więcej czasu.

    Co więcej, postrzegali dotknięte miejsca ręki jako znajdujące się dalej niż w rzeczywistości.

    "Jesteśmy przekonani, że ta zdolność funkcjonalnego dostosowania postrzegania swojego ciała w celu włączenia narzędzi, stanowi podstawę sprawnego posługiwania się narzędziami" - powiedziała Lucilla Cardinali, również z INSERM. "Po włączeniu narzędzia do schematu ciała, można nim manewrować i sterować, jakby było częścią ciała."

    Źródło: CORDIS

    Więcej informacji:

    Current Biology:
    http://www.current-biology.com

    Źródło danych: Current Biology
    Referencje dokumentu: Cardinali, L. et al. (2009) Tool-use induces morphological updating of the body schema. Current Biology 19 (12): R478-R479, DOI:10.1016/j.cub.2009.05.009.

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Narzędzie – przedmiot lub urządzenie służące do bezpośredniego oddziaływania w procesie pracy na przedmiot pracy stanowiące wyposażenie człowieka lub maszyny. Większość prostych narzędzi jest maszynami prostymi. Narzędzie pozwala wykonać to, czego przeciętny człowiek nie byłby w stanie wykonać "gołymi rękami", lub ułatwia to, co może wykonać sam. Narzędziami posługują się też niektóre gatunki zwierząt. Przeszczepianie narządów, transplantacja (z łac. transplantare – szczepić i plantare – sadzić) – przeszczepienie narządu w całości lub części, tkanki lub komórek z jednego ciała na inne (lub w obrębie jednego ciała). Przeszczepianiem narządów zajmuje się medyczna dziedzina naukowa nazywana transplantologią. Anatomia człowieka, antropotomia (starogr. anthropos - człowiek) – nauka o budowie narządów i układów ciała człowieka, wchodzi w skład morfologii i posługuje się metodami na poziomie makroskopowym (np. obserwacji żywych organizmów i badań sekcyjnych zwłok). Jest to anatomia opisowa, zwana też anatomią klasyczną. Zajmuje się ona badaniem i opisaniem narządów, które spełniają wspólną funkcję, oraz poszczególnych części ustroju.

    Narzędzia wnękowe - są to narzędzia kamienne formowane retuszem wnękowym. Narzędzia tego typu mogą posiadać od jednej do kilku wnęk co jest podstawą dla typologii tych narzędzi. Trokar - narzędzie chirurgiczne w kształcie prowadnicy rurowej (kaniula), w której umieszczony jest stalowy trzpień (mandryn, obturator) o ostrym bądź tępym zakończeniu. Trokary stosuje się w chirurgii endoskopowej w celu wytworzenia kanału przez powłoki ciała do jamy otrzewnej, jamy opłucnej, przestrzeni zaotrzewnowej bądź innych części ciała. Po osadzeniu trokaru usuwa się mandryn, a pozostawiona metalowa kaniula jest wykorzystywana jako port umożliwiający wprowadzanie narzędzi endoskopowych. Kaniule trokaru posiadają na końcach uszczelki zapobiegające ucieczce gazu wprowadzonego do jamy ciała w celu utrzymania odmy. Techniki endoskopowe najczęściej stosuje się w operacjach na narządach jamy brzusznej (laparoskopia).

    Dawka na całe ciało – dawka promieniowania jonizującego jaką pochłonie osobnik w przypadku równomiernej ekspozycji całego ciała. Dawka na całe ciało stanowi szczególne zainteresowanie dozymetrii i ochrony radiologicznej z uwagi na stwarzane zagrożenie, groźniejsze niż przy ekspozycji punktowej i czy ograniczonej do konkretnych narządów. Gruszka — metalowe narzędzie, dzięki któremu — za pomocą mechanizmu sprężynowego lub śrubowego — można było je wkładać w naturalne otwory ciała (usta, odbyt, pochwę), a następnie powodować rozwieranie się tego narzędzia (dokręcano uchwyt śrubowy lub zwalniano sprężynę, co powodowało uruchomienie najczęściej trzech elementów).

    Prawidłowa postawa ciała - taki układ poszczególnych odcinków ciała niedotkniętych zmianami, który zapewnia optymalne zrównoważenie i stabilność ciała, wymaga minimalnego wysiłku mięśniowego, zapewnia dużą wydolność statyczno-dynamiczną oraz stwarza warunki właściwego ułożenia i działania narządów wewnętrznych. Narząd Sachsa – wyspecjalizowany, parzysty narząd elektryczny wspomagający funkcje głównego narządu elektrycznego u węgorza elektrycznego (Electrophorus electricus). Powstaje z przekształconych włókien mięśniowych jako pierwszy z trzech narządów elektrycznych występujących u tego gatunku. Główny narząd wykształca się jako drugi, a na końcu powstaje narząd Huntera. Narząd Sachsa jest zbudowany z wielu szeregów elektrocytów, stale emituje słabe impulsy o częstotliwości zależnej od stanu emocjonalnego ryby – od kilkunastu do kilkudziesięciu Hz. Jest umiejscowiony za narządem głównym, w tyle ogonowej części ciała. Służy do komunikacji wewnątrzgatunkowej i elektrolokacji. Prawdopodobnie ma duże znaczenie przy wyszukiwaniu i wyborze partnera do rozrodu.

    Ropalium, ciałko brzeżne – kompleksowy narząd zmysłu scyfomeduz i kubomeduz. Ropalia występują na brzegu dzwonu meduzy. W ich skład wchodzą najczęściej proste narządy światłoczułe – oczka, w postaci skupisk komórek barwnikowych (czasami otaczających przezroczyste komórki, spełniające rolę soczewki), a także prosty narząd równowagi zwany statocystą.

    Choroba lokomocyjna (kinetoza, choroba ruchu) (kinetosis) - schorzenie wywołane podczas poruszania się dowolnymi środkami transportu. Przyczyną jest brak zgodności bodźców, sygnałów wzrokowych i błędnika, odbieranych przez mózg. Podczas jazdy wzrok odbiera zmianę otoczenia, co mózg interpretuje jako ruch, jednak błędnik, jako narząd równowagi, nie odnotowuje zmian położenia ciała. Reaguje jednak na inne siły powstające podczas jazdy (hamowanie, przyspieszanie, kiwanie) co w efekcie skutkuje brakiem zgodności tych bodźców z określoną sytuacją. Podczas płynięcia statkiem objawy najczęściej występują pod pokładem, kiedy wzrok nie odbiera bodźców, które mózg interpretowałby jako kołysanie (np. nieruchome wnętrze kajuty) przy jednoczesnych długotrwałych bodźcach z błędnika wykrywającego zmienne przeciążenia wywołane kołysaniem - tu również występuje niezgodność bodźców dostarczanych przez zmysł wzroku i równowagi powodujące tę chorobę. Choroba zwykle ustępuje wkrótce po zakończeniu podróży i nie daje powikłań, jednak w ciężkich przypadkach może dojść do wycieńczenia.

    Dodano: 24.06.2009. 15:11  


    Najnowsze