• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Badania naukowe wykazują, że ocieplenie Arktyki przyczynia się do uwalniania metanu

    18.08.2009. 15:11
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    Według wyników nowych badań prowadzonych przez naukowców niemieckich i brytyjskich, które opisano w czasopiśmie Geophysical Research Letters, wzrost temperatury w Arktyce przyczynia się do uwalniania metanu z dna morskiego.

    Podczas rejsu badawczego jesienią 2008 r. zespół odkrył ponad 250 gazowych słupów, w których metan unosi się z dna na głębokości niecałych 400 metrów, niedaleko wybrzeży norweskiej wyspy Spitsbergen na Oceanie Arktycznym. Skala zjawiska zaskoczyła naukowców.

    "Nasze badania zaplanowane były, aby sprawdzić, jaka ilość metanu może zostać uwolniona w wyniku przyszłego ocieplenia mórz. Nie spodziewaliśmy się odkryć tak wyraźnych dowodów na to, że proces ten już się rozpoczął" - komentuje profesor Tim Minshull z Państwowego Centrum Oceanografii przy Uniwersytecie Southampton w Wlk. Brytanii.

    Metan uwalniany jest z klatratu metanu znajdującego się w osadach na dnie morskim. Klatrat metanu to krystaliczna substancja złożona z cząsteczek wody i metanu, zachowująca stabilność w warunkach wysokiego ciśnienia i niskiej temperatury. Naukowcy przewidzieli już jakiś czas temu, że wraz ze wzrostem temperatury wód morskich będzie się uwalniać metan, ponieważ klatraty tracą stabilność na coraz to większych głębokościach.

    Wedle nich 30 lat temu klatrat metanu zachowywał stabilność na głębokości 360 metrów. Dzisiaj jest stabilny dopiero na głębokości 400 metrów.

    Załoga RRS James Clark Ross wykryła słupy gazowe za pomocą sonaru, po czym rozlokowała sieć sond z butelek po wodzie w celu pobrania próbek na różnych głębokościach.

    W sumie znaleziono ponad 250 słupów metanu na głębokości mniejszej niż 400 metrów - niektóre znaleziono w wodzie płytszej niż 200 metrów. Intensywność słupów znacznie się różniła; niektóre były tak silne, że docierały do 50 metrów pod powierzchnią wody, zanim gaz zdążył się w niej rozpuścić.

    Naukowcy są przekonani, że niektóre słupy mogą być wystarczająco silne, aby od czasu do czasu wydalać metan bezpośrednio do atmosfery. Oprócz przyczyniania się do dalszych zmian klimatu rozpuszczony metan sprawia, że woda morska staje się kwaśniejsza oraz zmniejsza się ilość tlenu rozpuszczanego w wodzie, co stanowi poważne zagrożenie dla morskiej fauny i flory.

    W ciągu ostatnich 30 lat temperatura w pasie oceanicznym objętym badaniami wzrosła o 1°C, przenosząc strefę, w której klatraty zachowują stabilność z głębokości 360 do 396 metrów.

    "Jeśli ten proces rozszerzy się na całe kontynentalne obrzeże Arktyki, dziesiątki megaton metanu rocznie - co odpowiada od 5% do 10% łącznej naturalnej emisji na świecie - mogą być wydalane do wód morskich" - mówi Graham Westbrook z Uniwersytetu Birmingham w Wlk. Brytanii.

    Naukowcy prowadzą obecnie dalsze badania nowo odkrytych słupów gazowych. "Potrzebne są dalsze analizy klatratu oraz monitorowanie procesu uwalniania metanu, aby ująć ilościowo prawdopodobną wielkość przyszłych emisji" - stwierdzają naukowcy.

    Badania te stanowią wkład w Międzynarodowy Rok Polarny (IPY), którego obchody zakończono niedawno w tym roku.

    Źródło: CORDIS

    Więcej informacji:

    Państwowe Centrum Oceanografii, Southampton:
    http://www.noc.soton.ac.uk/

    Geophysical Research Letters:
    http://www.agu.org/journals/gl/

    Międzynarodowy Rok Polarny:
    http://www.ipy.org/

    Źródło danych: Państwowe Centrum Oceanografii, Southampton; Geophysical Research Letters
    Referencje dokumentu: Westbrook G. K., et al. (2009) Escape of methane gas from the seabed along the West Spitsbergen continental margin. Geophys Res Lett 36:L15608. DOI: 10.1029/2009GL039191.

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Klatrat metanu (hydrat metanu, metanowy lód, wodzian metanu) – substancja krystaliczna złożona z cząsteczek wody i metanu. Katastrofa górnicza w kopalni Uljanowskaja - 19 marca 2007 o godz. 10.19 czasu lokalnego w Kopalni Węgla Kamiennego Uljanowskaja (ros. Ульяновская) w okolicach miasta Nowokuźnieck w rosyjskim obwodzie kemerowskim na Syberii doszło do wybuchu prawdopodobnie metanu, jednak eksperci także nie wykluczają możliwości, że mógł eksplodować pył węglowy. W wyniku katastrofy według potwierdzonych danych zginęło 108 górników. Do katastrofy doszło, gdy komisja techniczna na głębokości 270 metrów kontrolowała funkcjonowanie aparatury pomiarowej mierzącej stężenie metanu. Katastrofa górnicza w kopalni im. Zasiadki - 18 listopada 2007 roku w kopalni węgla kamiennego im. Zasiadki w Doniecku, na wschodniej Ukrainie doszło do wybuchu metanu na głębokości ponad 1000 metrów pod powierzchnią ziemi. W katastrofie zginęło 101 górników, 37 zostało rannych . W momencie wybuchu pod ziemią przebywało 457 robotników.

    Fermentacja metanowa – proces mikrobiologiczny rozkładu substancji organicznych przeprowadzany w warunkach beztlenowych przez mikroorganizmy anaerobowe z wydzieleniem metanu. Grupa metylenowa (metanodiyl, metylen), -CH2- – najprostsza grupa alkenylowa zbudowana z jednego atomu węgla i dwóch atomów wodoru, mająca dwa wiązania chemiczne. Występuje w wielu związkach organicznych. Jej nazwa wynika z faktu, że można ją utworzyć myślowo z metanu poprzez oderwanie od niego dwóch atomów wodoru. Myślowe oderwanie jednego atomu wodoru od metanu definiuje grupę metylową (-CH3), której nie należy mylić z grupą metylenową.

    Jeziora na Tytanie – naturalne zbiorniki płynnych węglowodorów, znajdujące się na powierzchni Tytana, największego księżyca Saturna. Znajdują się one w obszarach podbiegunowych, tworzy je mieszanina metanu i etanu. Ich istnienie było podejrzewane już po obserwacjach sond Voyager, które stwierdziły istnienie gęstej atmosfery, zawierającej duże ilości prostych węglowodorów. Potwierdzenie przyniosły badania misji Cassini-Huygens. Butelka Nansena – przyrząd do badania wód morskich na dużych głębokościach. Ma postać metalowego walca przesuwanego na stalowej linie w głąb oceanu. Na dowolnej głębokości może być otwierana, aby pobrać próbkę wody do późniejszej analizy. Wykonuje też pomiar temperatury wody.

    Batytermograf - przyrząd oceanograficzny, rodzaj termografu, do pomiaru i rejestracji temperatury wody morskiej na różnych głębokościach. Może wykonywać pomiary do głębokości kilkuset metrów. Zabezpieczenie upływowe - jest to zespół urządzeń mających na celu ograniczenie zagrożeń (np. rażenia prądem elektrycznym, powstania pożaru, zainicjowania wybuchu metanu lub pyłu węglowego), które mogą być wywołane upływem prądu elektrycznego do ziemi, w wyniku uszkodzenia izolacji doziemnej sieci elektroenergetycznej lub instalacji elektrycznej.

    Głębokość peryskopowa − maksymalna głębokość zanurzenia okrętu podwodnego, przy której możliwe jest obserwowanie powierzchni morza za pomocą peryskopu. Zwykle jest to kilka metrów pod powierzchnią. Okręt idący na głębokości peryskopowej trudniej jest wykryć niż wynurzony i, w razie spotkania z nieprzyjacielem, okręt ma możliwość zejścia na bezpieczniejszą głębokość w krótszym czasie. Jednocześnie, używając peryskopu, okręt podwodny może dość łatwo wykryć i obserwować inne jednostki.

    Grupa metinowa (inaczej grupa metylidynowa, metin, metylidyn lub metanotriyl) – trójwartościowa grupa alkilowa (≡CH) wywodząca się z metanu.

    Jodek metylu, jodometan – organiczny związek chemiczny, jodowa pochodna metanu, najprostsza jodopochodna alifatyczna, przedstawiciel jodoalkanów. Most wentylacyjny – szczelna konstrukcja górnicza w sieci wentylacyjnej stosowana głównie w pokładach zagrożonych tąpaniami, oraz przy zabezpieczeniu wyrobisk przed niebezpieczeństwem wybuchu metanu, zapobiegająca mieszaniu się prądów powietrza.

    Dodano: 18.08.2009. 15:11  


    Najnowsze