• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Badania pokazują, że powietrze jest przesycone grzybami

    15.07.2009. 15:11
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    Zarówno ilość jak i różnorodność grzybów unoszących się w powietrzu jest znacznie większa niż dotychczas sądzono - jak wskazują wyniki nowych badań niemieckich, które zostały opublikowane w Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS). Według nich, przy każdym oddechu wdychamy od 1 do 10 zarodników grzybów.

    Odkrycia mają ogromne znaczenie, ponieważ grzyby wywołują alergie, są przyczyną chorób ludzi i zwierząt oraz niszczą rośliny. Zarodniki grzybów biorą również udział w tworzeniu się chmur.

    Naukowcy wiedzą już od pewnego czasu, że grzyby stanowią znaczną część malutkich cząstek unoszących się w powietrzu zarówno na obszarach miejskich jak i w środowisku naturalnym, takim jak las deszczowy. Jednakże do tej pory różnorodność grzybów obecnych w powietrzu nie została udokumentowana.

    W ramach ostatnich badań naukowcy zbierali przez okres jednego roku próbki cienko i gruboziarnistych cząstek materii unoszącej się w powietrzu. Następnie zidentyfikowali na podstawie analizy DNA gatunki grzybów znajdujące się w próbkach.

    "Do wyłowienia różnych gatunków z genetycznej zupy naszych próbek wykorzystaliśmy coś w rodzaju haczyka genetycznego" - wyjaśnia Janine FrĂśhlich z Instytutu Chemii im. Maxa Plancka i z Uniwersytetu Jana Gutenberga w Moguncji, Niemcy.

    "Jednakże w odróżnieniu od wcześniejszych badań wykorzystaliśmy wiele różnych przynęt na różne gatunki grzybów. Dzięki temu byliśmy w stanie zidentyfikować znacznie większą część obecnych gatunków. Ponadto zebraliśmy i przeanalizowaliśmy próbki z całego roku, co dało nam znacznie szerzej zakrojone i konkretniejsze dane niż poprzednie badania."

    Naukowcy byli w stanie zidentyfikować kilkaset gatunków grzybów w zebranych próbkach. W każdym metrze sześciennym powietrza znajduje się średnio od 1.000 do 10.000 zarodników grzybów.

    "Człowiek wdycha codziennie od 10.000 do 20.000 litrów powietrza, a w każdym wdechu znajduje się od 1 do 10 zarodników" - zauważa Viviane DesprĂŠs z Uniwersytetu Jana Gutenberga.

    "Nasze dane pokazują, że różnorodność zarodników obecnych w powietrzu [...] jest znacznie większa niż wskazywały wyniki poprzednich badań" - podsumowują naukowcy. "Informacje na temat różnorodności i obfitości grzybów obecnych w powietrzu oraz innych bioaerozoli są istotne dla wielu dziedzin badań takich jak biogeologia, klimatologia i ekologia, medycyna i weterynaria, higiena przemysłowa i środowiskowa, rolnictwo, bioinżynieria i bezpieczeństwo."

    "Jesteśmy zainteresowani liczbą zarodników grzybów w powietrzu z trzech powodów" - wyjaśnia Ulrich PĂśschl z Instytutu Chemii im. Maxa Plancka, który kierował badaniami. "Po pierwsze, możemy wykorzystać zarodniki do badania czy ekosystemy ulegają zmianom z powodu zmian klimatu. Po drugie, zarodniki grzybów odgrywają istotną rolę w wywoływaniu alergii oraz chorób ludzi, roślin i zwierząt a także przyczyniają się do uszkadzania roślin."

    Ponadto zarodniki grzybów mogą pomagać w wywoływaniu opadów - dodał. "Zarodniki grzybów i inne bioaerozole mogą służyć za jądro kondensacji i krystalizacji dla kropel wody i kryształków lodu oraz przyczyniać się do tworzenia się chmur, mgieł i opadów" - zauważa.

    Dalsze badania liczby i właściwości zarodników grzybów w powietrzu mogą dopomóc w pogłębieniu naszej wiedzy na temat tych procesów w systemie klimatycznym. "Interakcje są tak złożone, że ciągle odkrywamy nowe procesy i czynniki, które należy uwzględnić" - stwierdza dr PĂśschl wypowiadając się na temat związków między grzybami, biosferą i klimatem.

    Źródło: CORDIS

    Więcej informacji:

    Towarzystwo im. Maxa Plancka:
    http://www.mpg.de

    Uniwersytet Jana Gutenberga w Moguncji:
    http://www.uni-mainz.de/

    PNAS:
    http://www.pnas.org

    Źródło danych: Towarzystwo im. Maxa Plancka; PNAS
    Referencje dokumentu: Fröhlich-Nowoisky, J. et al. (2009) High diversity of fungi in air particulate matter. PNAS (w druku). Publikacja internetowa z 13 lipca. DOI: 10.1073/pnas.0811003106.

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Anemochoria (wiatrosiewność) – jeden ze sposobów rozprzestrzeniania zarodników grzybów oraz zarodników, nasion i owoców u roślin, polegający na roznoszeniu ich przez ruchy powietrza. Wiatrosiewność jest bardzo rozpowszechnionym sposobem rozsiewania, szczególnie wśród roślin rosnących w górach, na stepach, pustyniach, na sawannie i na wyspach. Umożliwia rozprzestrzenianie się grzybów i roślin na duże odległości, nawet setek kilometrów. Odległość na jaką przenoszone są zarodniki i nasiona zależy m.in. od ich ciężaru i stopnia przystosowania do wiatrosiewności. Odczynnik Melzera – roztwór składający się (masowo) z: 0,96% jodu, 2,88% jodku potasu, 38,46% wodzianu chloralu i 57,69% wody. Używany jest do badania amyloidalności i dekstrynoidalności zarodników grzybów. Amyloidalne zarodniki (lub ich struktury powierzchniowe) poddane działaniu odczynnika Melzera wybarwiają się fioletowo lub czarno, natomiast dekstrynoidalne wybarwiają się winnoczerwono. Właściwości te są najczęściej wykorzystywane przy oznaczaniu grzybów o białych zarodnikach. Sterygma (łac. sterigma) – u grzybów podstawkowych część podstawki, na której wyrasta zarodnik (bazydiospora). U grzybów z grupy tzw. złożonopodstawkowych z jednej komórki podstawki wyrasta jedna tylko sterygma. Następuje to najczęściej na górnej części podstawki, ale np. u uszakowców (Auriculariales) sterygmy wyrastają z boku podstawki. U złożonopodstawkowych sterygmy są zwykle wydłużone, by wynieść zarodniki na powierzchnię owocnika. U grzybów z grupy pojedynczopodstawkowych podstawki najczęściej są 4-sterygmowe, rzadziej 2-sterygmowe i sterygmy te są znacznie krótsze, niż u złożonopodstawkowych. Morfologia sterygm ma znaczenie przy mikroskopowym oznaczaniu niektórych gatunków grzybów.

    Wysyp zarodników – barwa zarodników jest jedną z cech, dzięki której można nieuzbrojonym okiem określić gatunek grzyba. Niektórych gatunków grzybów kapeluszowych z blaszkami nie da się oznaczyć bez określenia koloru wysypu zarodników. Wysyp zarodników otrzymuje się układając dojrzały kapelusz hymenoforem do dołu na kartce białego papieru. Po kilku, kilkunastu godzinach należy usunąć kapelusz. Na kartce pozostają zarodniki o kolorze właściwym dla danego gatunku. Podstawka (łac. basidium, l.mn. basidia, dosł. "mały postument", także bazydium) – mikroskopijna struktura wytwarzająca zarodniki, obecna na hymenoforze owocników grzybów. Obecność podstawek to cecha charakterystyczna grzybów z klasy podstawczaków. Podstawka zazwyczaj daje początek czterem zarodnikom (nazywanymi bazydiosporami); rzadziej ich liczba jest zredukowana do dwóch (np. chrakterystyczne u łzawników) lub zwiększa się do ośmiu, u niektórych grup grzybów podstawki mogą być także ustawione poprzecznie lub podłużnie (noszą one nazwę phragmobasidium). W typowej podstawce, każda basidospora jest tworzona na szczycie wąskiej wypustki, tzw. sterygmy (sterigma, l.mn. sterigmata), od której odczepia się po dojrzeniu. Basidium niedojrzałe lub po oderwaniu się zarodników zwane jest basidiole. Podstawki ułożone są obok siebie i u niektórych gatunków podstawczaków poprzedzielane są płonnymi komórkami, tzw. rozwierkami (cystydami).

    Podkładka – u grzybów jest to zbita warstwa grzybni złożona z mocno z sobą splecionych płonnych strzępek. U niektórych gatunków grzybów workowych powstają na niej otocznie (perytecja), w których wytwarzane są w wyniku podziału płciowego zarodniki. Podkładkę u grzybów workowych nazywa się również stromą. Mykobiota, mikobiota, funga (ang. Mycobiota) – ogół grzybów występujących na określonym obszarze. Dawniej wykaz taksonów grzybów dla określonego obszaru nazywano florą grzybów lub miko- lub mykoflorą, współczesny termin podkreśla brak pokrewieństwa grzybów i roślin.

    Grzyby wielkoowocnikowe Polski – nieformalna grupa grzybów wielkoowocnikowych (Macromycetes, wyróżnianych ze względów użytkowych, a nie taksonomicznych), naturalnie występujących na terenie Polski. W Polsce stwierdzono około 3600 gatunków grzybów wielkoowocnikowych, przy czym dokładna liczba zależy od przyjętej definicji, a szacuje się, że występuje około 5500 gatunków) (w sensie systematycznym, wliczając wszystkie podstawczaki i workowce) oraz 200-300 gatunków grzybów wielkoowocnikowych wykorzystywanych użytkowo. Pawężnica (Peltigera) – rodzaj grzybów z rodziny pawężnicowatych (Peltigeraceae), porost. Obejmuje około 75 gatunków. Wszystkie gatunki w Polsce objęte są ścisłą ochroną na mocy Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 lipca 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących grzybów objętych ochroną.

    Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) – czasopismo naukowe United States National Academy of Sciences publikujące głównie prace biomedyczne, rzadziej z zakresu fizyki, matematyki i nauk społecznych. Wydanie drukowane jest tygodnikiem. Wersja internetowa PNAS-u codziennie zawiera nowe artykuły. Pierwsze wydanie ukazało się w 1915 r.

    Dodano: 15.07.2009. 15:11  


    Najnowsze