• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Badania rzucają światło na sposób pojmowania śmierci przez szympansy

    01.02.2011. 16:49
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Przełomowe badania przeprowadzone w Holandii rzucają nowe światło na zachowanie szympansicy po utracie potomka. Zaprezentowane w czasopiśmie American Journal of Primatology wyniki badań ujawniają, że szympansica wykazuje zachowanie, które nie jest zazwyczaj obserwowane w stosunku do żywego potomka. Odkrycia wyposażają zoologów w kluczowe informacje na temat sposobu, w jaki najbliżsi nam naczelni dowiadują się o śmierci.

    Naukowcy z Instytutu Psycholingwistyki im. Maxa Plancka (MPI) odkryli, że kiedy szympansiątko umiera, jego matka kładzie się na ziemi, aby patrzeć na nie z odległości albo przykłada palce do jego karku.

    Dr Katherine Cronin wraz z zespołem przeprowadziła badania na terenie Chimfunshi Wildlife Orphanage Trust w Zambii, gdzie żyją dzikie szympansy uwolnione z nielegalnego przemytu.

    Naukowcy od dawna już wiedzą, że szympansice utrzymują bliski kontakt ze swoimi młodymi przez wiele lat. Dzieci są noszone przez matki przez około dwa lata i karmione piersią do momentu osiągnięcia od czterech do sześciu lat. Eksperci twierdzą, że ścisłe więzi między matką a dzieckiem utrzymują się przez wiele lat po odstawieniu od piersi. Uznają tę więź za jedną z najważniejszych w życiu szympansa.

    Dr Cronin i doktorant Edwin Van Leeuwen monitorowali zachowanie szympansicy, która straciła 16-miesięczne dziecko. Matka nosiła zwłoki dziecka przez ponad 24 godziny, po czym położyła je na ziemi na polanie. Podchodziła do zwłok wielokrotnie i na kilka sekund kładła palce na twarzy i karku dziecka. Następnie zostawała przy ciele niemal godzinę, aby zanieść je następnie do grupy szympansów, która rozpoczynała badanie ciała. Następnego dnia matka nie nosiła już ciała dziecka.

    Zdaniem naukowców niemal zupełnie brakowało informacji na temat sposobu reagowania przez naczelne na śmierć bliskich. Nie było wiadomo również, czy szympansy obchodzą żałobę.

    Naukowcy z MPI są przekonani, że udało im się wykazać istnienie okresu przejściowego po tym, kiedy szympansica dowiaduje się o śmierci swojego młodego potomka. Unikając interpretowania tego co zobaczyli, przedstawiają obszerny materiał wideo, który pokazuje widzom bezpośrednie powiązanie z zachowaniem matki, pozwalając wyciągnąć własne wnioski na temat rozumienia śmierci przez szympansy.

    "Materiały wideo są niezwykle cenne, ponieważ zmuszają do zatrzymania się i zastanowienia na tym, co może się dziać w umysłach innych naczelnych" - wyjaśnia dr Cronin. "To czy widz ostatecznie zdecyduje, że szympans obchodzi żałobę, czy po prostu interesuje się zwłokami, nie ma tak dużego znaczenia jak sam fakt poświęcenia chwili na rozważenie różnych możliwości" - dodaje.

    "Dane te powiększają niewielki, ale stale rosnący korpus danych na temat reakcji naczelnych innych niż człowiek na śmierć. Mamy nadzieję, że obiektywnych relacji będzie coraz więcej i ostatecznie umożliwią one naukowcom przyjęcie kompleksowego spojrzenia na to, na ile inne naczelne rozumieją śmierć i w jaki sposób na nią reagują."

    Współautor Mark Bodamer z Uniwersytetu Gonzaga w USA powiedział: "Chimfunshi zapewnia wyjątkowe możliwości prowadzenia obserwacji zachowania szympansów żyjących w dużych, wielowiekowych grupach społecznych w warunkach naturalistycznych na największych wybiegach na świecie, najbliższych obserwacji szympansów w naturze. Było jedynie kwestią czasu i dobrych warunków, aby zarejestrować reakcję szympansów na śmierć i ujawnić w toku jej analizy zdumiewające podobieństwa do ludzi."

    Naukowcy twierdzą, że ich badania uzupełniają wcześniejsze obserwacje i rozwiązują zagadkę dotyczącą sposobu rozumienia śmierci przez szympansy.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)

    Wystarczająco dobra matka to termin utworzony przez Donalda Woodsa Winnicotta, oznaczający matkę, która na początku życia niemowlęcia dostosowuje się maksymalnie do jego potrzeb – między innymi przejmuje na siebie i koi wszelkie silne emocje dziecka, nawet te najbardziej nieznośne. Wystarczająco dobra matka pozwala następnie, w toku rozwoju dziecka, na stopniowe poszerzanie jego autonomii, adekwatnie do wieku dziecka.

    Kiła wrodzona – zakażenie krętkiem Treponema pallidum może nastąpić w każdym okresie ciąży, ale zmiany charakterystyczne dla kiły wrodzonej obserwuje się w przypadku zakażenia po 4 miesiącu ciąży, gdy zaczyna rozwijać się układ odpornościowy płodu. Wynika z tego, że patogeneza kiły wrodzonej zależna jest bardziej od odpowiedzi immunologicznej gospodarza niż od bezpośredniego szkodliwego wpływu T. pallidum. Ryzyko zakażenia płodu przez matkę chorą na kiłę wczesną wynosi 75–95% i zmniejsza się do około 35% jeżeli choroba trwa ponad 2 lata. Niewielkie ryzyko infekcji płodu dotyczy matek chorych na kiłę późną i utajoną. Natomiast zastosowanie odpowiedniego leczenia u matek przed 16 tygodniem ciąży powinno zapobiec zakażeniu płodu. Brak leczenia kiły u ciężarnej w 40% przypadków doprowadzi do śmierci płodu (częściej dochodzi do urodzeń martwych niż poronień), wcześniactwa, śmierci w okresie okołonoworodkowym lub rozwinięcia się objawów kiły wrodzonej. Przeprowadzone badania retrospektywne ujawniły, że u matek chorujących na kiłę ponad 2 lata 21% ciąż zakończyło się poronieniem lub urodzeniem martwego noworodka, 13% urodzeniem dziecka, która zmarło w pierwszych 2 miesiącach życia, 43% urodzeniem noworodka z cechami kiły wrodzonej a 23% urodzeniem zdrowego dziecka. Jak z powyższych danych wynika, najczęściej spotykaną sytuacją jest noworodek bez klinicznych cech choroby, ale z dodatnimi testami w kierunku kiły. W chwili obecnej uważa się, że wykonywanie testów w kierunku kiły we wczesnej ciąży jest uzasadnione ekonomicznie i zalecane wśród rutynowych badań w przebiegu ciąży. W grupach wysokiego ryzyka badania przesiewowe powinny być powtórzone także w III trymestrze ciąży jak i przy porodzie.

    Rodzice – nazwa jednej z podstawowych relacji w rodzinie. W ogólnym znaczeniu, są to osoby, od których dziecko pochodzi bezpośrednio – ojciec i matka danego dziecka lub dzieci, czyli rodzeństwa. Rodzic to zarówno ojciec jak matka, ale w języku staropolskim oznaczało tylko ojca. Fakt posiadania dziecka przez kobietę i bycia matką to macierzyństwo, a fakt posiadania dziecka przez mężczyznę i bycia ojcem to ojcostwo. Bycie rodzicem to rodzicielstwo. Potocznie, ojciec to także tata (lub tatuś), a matka – mama (lub mamusia).

    Rodzice – nazwa jednej z podstawowych relacji w rodzinie. W ogólnym znaczeniu, są to osoby, od których dziecko pochodzi bezpośrednio – ojciec i matka danego dziecka lub dzieci, czyli rodzeństwa. Rodzic to zarówno ojciec jak matka, ale w języku staropolskim oznaczało tylko ojca. Fakt posiadania dziecka przez kobietę i bycia matką to macierzyństwo, a fakt posiadania dziecka przez mężczyznę i bycia ojcem to ojcostwo. Bycie rodzicem to rodzicielstwo. Potocznie, ojciec to także tata (lub tatuś), a matka – mama (lub mamusia).

    Rodzice – nazwa jednej z podstawowych relacji w rodzinie. W ogólnym znaczeniu, są to osoby, od których dziecko pochodzi bezpośrednio – ojciec i matka danego dziecka lub dzieci, czyli rodzeństwa. Rodzic to zarówno ojciec jak matka, ale w języku staropolskim oznaczało tylko ojca. Fakt posiadania dziecka przez kobietę i bycia matką to macierzyństwo, a fakt posiadania dziecka przez mężczyznę i bycia ojcem to ojcostwo. Bycie rodzicem to rodzicielstwo. Potocznie, ojciec to także tata (lub tatuś), a matka – mama (lub mamusia).

    Jeżeli matka karmi piersią oprócz swojego dziecka także inne dziecko płci męskiej niespokrewnione, to jest ono dla jej dziecka bratem mlecznym.

    Jeżeli matka karmi piersią oprócz swojego dziecka także inne dziecko płci męskiej niespokrewnione, to jest ono dla jej dziecka bratem mlecznym.

    Dodano: 01.02.2011. 16:49  


    Najnowsze