• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Badania ujawniają koszty szkód wyrządzonych przez gatunki inwazyjne

    22.04.2009. 15:11
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    Naukowcy, których badania są finansowane ze środków unijnych, obliczają koszty szkód wyrządzonych przez gatunki inwazyjne w Europie. W artykule zamieszczonym w czasopiśmie Frontiers in Ecology and the Environment, naukowcy pracujący nad projektem DAISIE (Katalogowanie obcych gatunków inwazyjnych w Europie) wyliczają gatunki inwazyjne o najsilniejszym oddziaływaniu ekonomicznym i środowiskowym. Odkrycia dokonane w ramach projektu zostaną wykorzystane w unijnej strategii w zakresie obcych gatunków inwazyjnych.

    Około 10.000 gatunków inwazyjnych zadomowiło się w Europie. Posiadane dane na temat oddziaływania ekonomicznego obejmują 1.347 gatunków, podczas gdy informacje na temat oddziaływania ekologicznego opracowano dla zaledwie 1.094 gatunków.

    "Oddziaływanie wielu najeźdźców pozostaje niezauważone, niemniej nasze życie zależy od funkcjonowania ekosystemów składających się z gatunków" - ostrzega główna autorka artykułu Montserrat VilĂ  z Estación Biológica de DoĂąana (Wydział Biologii Konserwacyjnej) w Sewilli, Hiszpania. "Obecność, a w wielu przypadkach dominacja, obcych gatunków może przynosić różne skutki ekologiczne, które przekładają się na zmiany w funkcjonowaniu ekosystemów. Zmiany te mogą być nieodwracalne, a wiele z nich ma taką samą wagę, jak skutki zmiany klimatu czy zanieczyszczenia."

    W ramach ostatnich badań naukowcy zbadali wpływ 100 najbardziej szkodliwych gatunków inwazyjnych na wiele funkcji ekosystemów, w tym na funkcje "pomocnicze" (takie jak cykl wody i energii), funkcje "zaopatrzeniowe" (takie jak zapylanie upraw), funkcje "regulacyjne" (takie jak filtrowanie wody) oraz funkcje "kulturowe" (na przykład korzyści rekreacyjne i estetyczne).

    Ich analizy ujawniły, że kręgowce lądowe mają wpływ na szeroki zakres funkcji ekosystemów. Na przykład nutria, gryzoń ziemno-wodny podchodzący z Ameryki Południowej, niszczy zarówno uprawy, jak i naturalną roślinność, podkopuje brzegi rzek wykopując nory i przenosi choroby bakteryjne.

    Z kolei bezkręgowce lądowe oddziałują w węższym zakresie, ale przyczyniają się do szkód najbardziej dotkliwych pod względem ekonomicznym. Te gatunki mają znaczny wpływ na uprawy i lasy. Straty w uprawach z powodu obcych stawonogów są szacowane na niemal 3 mld EUR w samej Wielkiej Brytanii, podczas gdy wysiłki Włochów zmierzające do opanowania azjatyckiego długorogiego chrząszcza kosztowały ponad 1 mln EUR.

    Większą część kosztów związanych z gatunkami inwazyjnymi generują działania, których celem jest monitorowanie, kontrolowanie i zwalczanie najeźdźców oraz programy edukacyjne. Do najdroższych najeźdźców zaliczyć należy hiacynta wodnego (3,4 mln EUR), nutrię (2,8 mln EUR) oraz glony morskie (8,2 mln EUR). Sektory gospodarki, które cierpią najbardziej to rolnictwo, leśnictwo, rybołówstwo oraz ochrona środowiska i zdrowia - zauważyli naukowcy.

    Ich zdaniem istnieje pilna potrzeba znacznego poszerzenia badań nad oddziaływaniem gatunków inwazyjnych. Tutaj Europa może się wiele nauczyć od Stanów Zjednoczonych, gdzie prowadzonych jest znacznie więcej badań nad wpływem rodzimych gatunków. Z drugiej strony, dobrze byłoby gdyby Stany Zjednoczone opracowały katalog gatunków inwazyjnych zgodny z wytycznymi, na których opiera się bazy danych DAISIE. Amerykańską bazę danych można by połączyć z bazą DAISIE - sugerują naukowcy.

    "Musimy zharmonizować informacje dostępne na temat oddziaływania w zakresie gatunków i regionów" - podsumowała dr VilĂ . "Wówczas będziemy w końcu w stanie powołać instytucjonalne organy dla sektorów takich jak rolnictwo, środowisko, ochrona zdrowia i transport, aby poradzić sobie ze skutkami inwazji biologicznych i zarządzaniem nimi."

    Źródło: CORDIS

    Więcej informacji:

    Projekt DAISIE:
    http://www.europe-aliens.org/

    Frontiers in Ecology and the Environment:
    http://www.frontiersinecology.org/

    Źródło danych: Frontiers in Ecology
    Referencje dokumentu: VilĂ , M et al. (2009) How well do we understand the impacts of alien species on ecosystem services? A pan-European, cross-taxa assessment. Frontiers in Ecology and the Environment, DOI: 10.1890/080083.

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Storczykowate (Orchidaceae Juss.) – rodzina roślin obejmująca około 21.950 – 26.049 obecnie zaakceptowanych gatunków bylin (samożywnych i myko-hetkerotroficznych), zgrupowanych w 880 rodzajach. Jest jedną z najbogatszych w gatunki rodzin roślin wyższych, na równi z rodziną astrowatych (Asteraceae). Obecnie nie jest rozstrzygnięte, która z tych dwóch rodzin jest większa, ze względu na ciągłe zmiany w ich klasyfikacji. Jednakże bez względu na dokładną liczbę gatunków storczykowatych – jest ich dwa razy więcej od liczby gatunków ptaków oraz cztery razy więcej od liczby gatunków ssaków. Do najbardziej zróżnicowanych rodzajów należą: Bulbophyllum (ok. 2000 gatunków), Epidendrum (ok. 1500 gatunków), Dendrobium (ok. 1400 gatunków) oraz Pleurothallis (ok. 1000 gatunków). W Polsce, w stanie dzikim, występuje około 50 gatunków z 24 rodzajów i wszystkie one podlegają ścisłej ochronie gatunkowej. Robinia, grochodrzew (Robinia L.) – rodzaj roślin należący do rodziny bobowatych. Liczy ok. 20 gatunków drzew i krzewów pochodzących z Ameryki Północnej. Gatunkiem typowym jest Robinia pseudoacacia L.. W Europie środkowej kilka gatunków zostało wprowadzonych do uprawy, w tym robinia akacjowa często, łatwo tu zresztą dziczeje i należy do gatunków inwazyjnych. Lista ptaków Europy − lista gatunków ptaków stale zasiedlających Europę albo regularnie lub okresowo się w niej pojawiających. Według danych z 2008 roku są to 902 gatunki, w tym 19 introdukowanych. Aktualnie introdukowanych jest 20 gatunków. Poniższa lista nie prezentuje gatunków wymarłych: alki olbrzymiej, ostrygojada kanaryjskiego oraz frankolina obrożnego, który potem został jednak introdukowany w Toskanii. Liczba gatunków, które kiedykolwiek były w Europie spotykane, ale niekoniecznie tu występują, wynosi 872 gatunki. Do listy należą ptaki z 23 rzędów:

    Owady wodne – grupa owadów wyróżniana ze względu na środowisko życia. Owady, które w części lub w całym cyklu życiowym przebywają w środowisku wodnym (żyjąc w zbiornikach wodnych lub na powierzchni wody). Zaliczane są tu rzędy, które w całości (wszystkie gatunki) związane są ze środowiskiem wodnym (w wodzie żyją ich stadia larwalne) jak i poszczególne rodziny z rzędów, których przedstawiciele zasiedlają także środowiska lądowe, zarówno larwy jak i postacie dorosłe. Wśród owadów wodnych trafiają się także gatunki z grup zaliczanych do typowo lądowych, przykładowo ze środowiskiem wodnym związanych jest w Polsce 5 gatunków motyli. W wodzie żyją tylko ich gąsienice. Współcześnie w Polsce występuje około 3400 gatunków owadów wodnych. Owady Polski: Liczba gatunków owadów (Insecta) występujących w Polsce nie jest dokładnie poznana. Na podstawie dotychczasowych opublikowanych danych można ją szacować na około 28–34 tysięcy gatunków. Dokładna liczba nie jest znana, ze względu na brak wystarczających badań faunistycznych w wielu grupach owadów. W najnowszym, całościowym zestawieniu Andrzejewskiego i Weigle (Różnorodność biologiczna Polski) wymieniana jest liczba 26 579 zarejestrowanych gatunków. Jednakże w niektórych grupach szacuje się większą liczbę gatunków, przykładowo wśród Hymenoptera opisano z Polski 6 tys., a szacuje się, że występuje 9 tys. Każdego roku opisywane są kolejne, nowe dla fauny Polski gatunki owadów. Liczba gatunków owadów występujących w Polsce zmienia się z trzech powodów:

    Gatunek osłonowy (celowy, tarczowy, ang. umbrella species) - określenie stosowane w ochronie przyrody i oznaczające gatunki, których ochrona pociąga za sobą ochronę wielu innych, współwystępujących gatunków, a także ich siedliska. Gatunki osłonowe są zwykle dość ściśle związane z konkretnym biotopem i mogą służyć jako gatunki charakterystyczne ekosystemów wymagających ochrony. Oddziaływania hydrofobowe – polegają na łączeniu się grup hydrofobowych, w celu ochrony cząsteczki przed oddziaływaniem na nie cząsteczek wody. Oddziaływanie to odpycha cząsteczki wody. Jest to bardzo szczególne oddziaływanie, ponieważ najczęściej rozpuszczalnikiem jest woda.

    Ciemiernik (Helleborus L.) – rodzaj roślin należących do rodziny jaskrowatych (Ranunculaceae Juss.). Liczy około 20 gatunków. W Europie Zachodniej (od Wysp Brytyjskich po Hiszpanię występują 2 gatunki. Obszarem o największym zróżnicowaniu rodzaju jest Półwysep Bałkański, gdzie rośnie 8 gatunków ciemierników, spośród których niektóre sięgają do Kaukazu. W zachodnich Chinach występuje ciemiernik tybetański o izolowanym zasięgu. Wiele gatunków ciemierników, mieszańców między nimi i odmian uprawnych uprawianych jest jako rośliny ozdobne. Wiele gatunków wykorzystywanych jest także od dawna w zielarstwie oraz w homeopatii. Entomologia leśna – dział entomologii oraz dział ochrony lasu (nauki leśne), zajmuje się poznawaniem owadów żyjących w ekosystemie lasu, w szczególności poznaniem morfologii i biologii gatunków ważnych w gospodarce leśnej: szkodników liści, nasion, owoców, szyszek, łyka i drewna, korzeni oraz martwego drewna użytkowego. W badaniach entomologii leśnej uwzględnia się także biologiczne metody ochrony lasu z wykorzystaniem naturalnych wrogów owadów szkodliwych – entomofagów. Głównym zadaniem entomologii leśnej jest ochrona drzewostanów przed szkodliwym oddziaływaniem owadów, zachowanie zdrowotności drzewostanu i zachowanie funkcji produkcyjnych oraz ochronnych. W ostatnim czasie silniej podkreśla się także ekologiczne funkcje lasu i znaczenie owadów w prawidłowym funkcjonowaniu ekosystemów leśnych.

    Rate Your Music (inaczej RYM) to internetowa metadanowa baza danych prezentująca dyskografie wykonawców muzycznych, rozwijana przez użytkowników, i jednocześnie muzyczny portal społecznościowy. Od 2009 roku w bazie znajdują się również filmy. Po wprowadzeniu przez użytkowników danych na temat artystów i ich wydawnictw, społeczność ocenia dane płyty i głosuje za lub przeciw proponowanym znacznikom gatunków, co pozwala stworzyć rozbudowany system rekomendacji i list najlepszych płyt. Użytkownicy, których wkład we współtworzenie bazy danych jest większy mają proporcjonalnie większą wagę ocen. Wydawnictwa są oceniane w dziesięciostopniowej skali, od 0.5 "gwiazdki" do 5.0 (z połówkami). Dodatkowo, użytkownicy mają do dyspozycji wiele opcji pomagających katalogować posiadane kolekcje muzyczne. Rejestracja jest całkowicie darmowa, istnieje jednak mozliwość subskrypcji konta premium, oferującego szereg przydatnych funkcji.

    %C5%9Al%C4%99%C5%BCa%C5%84ski Park Krajobrazowy (spis flory): Na terenie Ślężańskiego Parku Krajobrazowego stwierdzono 1 gatunek krasnorostu, 268 gatunków mszaków (3 gatunki glewików, 66 gatunków wątrobowców i 199 gatunków mchów), 17 gatunków paprotników (4 gatunki skrzypów i 13 gatunków paproci), 392 gatunki nasiennych (8 gatunków szpilkowych, 281 gatunków dwuliściennych i 103 gatunki jednoliściennych), 78 gatunków porostów i 67 gatunków śluzowców.


    Dodano: 22.04.2009. 15:11  


    Najnowsze