• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Badanie podkreśla wpływ stosowania narzędzi na dietę wron

    20.09.2010. 17:17
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Najnowsze badania pokazują, że pożywne larwy, do których dostęp można uzyskać wyłącznie za pomocą narzędzi, stanowią istotny element diety wron. Od pewnego czasu znane są zwyczaje kruków w zakresie wykorzystania narzędzi. Badanie opublikowane ostatnio w czasopiśmie Science wskazuje na nowe fakty dotyczące stosowania narzędzi przez te fascynujące ptaki w wyniku presji związanej z selekcją.

    Uważa się, że wrony oraz pokrewne im gatunki, takie jak kruki i sójki, to najbardziej inteligentne ptaki. Wrony brodate (Corvus moneduloides) żyją na odległej tropikalnej wyspie o nazwie Nowa Kaledonia na południowym Pacyfiku. W codziennym życiu ptaki te są bardzo innowacyjne - wytwarzają i stosują szeroki zakres narzędzi. W trakcie badań ptaków hodowlanych odkryto także ich wyjątkowe umiejętności w zakresie rozwiązywania problemów.

    W ramach omawianego badania skoncentrowano się na zwyczaju ptaków żyjących w naturalnych warunkach polegającym na przechwytywaniu larw chrząszczy z rodziny kózkowatych, żyjących w gnijących pniach tunga molukańskiego. Te zaokrąglone małe robaki żyją w leśnych norach poza zasięgiem dziobów dociekliwych ptaków. Aby uzyskać dostęp do smakołyków, wrony wkładają do nory niewielką gałąź lub blaszkę liścia, a następnie delikatnie szturchają larwę. Wywołuje to jej reakcję obronną, w wyniku której larwa zaciska swoje silne szczęki na zakończeniu narzędzia. Po schwytaniu ofiary wrony wyciągają ją z nory. Podobną metodę wykorzystują szympansy do przechwytywania termitów.

    Badania wykazały, że zadanie to wymaga wysokich umiejętności. Młode wrony bardzo szybko rozpoczynają próby wykorzystywania narzędzi i uczą się niektórych umiejętności od rodziców. Mimo to przechwytywanie larw rzadko kończy się pomyślnie przed upłynięciem jednego lub nawet dwóch lat od uzyskania przez wrony upierzenia. Ponadto nawet w przypadku starszych ptaków, biegłych w stosowaniu narzędzi, przechwytywanie larw jest procesem czasochłonnym. Dlaczego więc ptaki stosują tę metodę?

    Badanie wykazało, że larwy chrząszczy z rodziny kózkowatych obfitują w tłuszcz i zaspokajają znaczną część zapotrzebowania energetycznego ptaków. Do zaspokojenia dziennego zapotrzebowania energetycznego wrony wystarcza zaledwie kilka larw. "Uzyskane wyniki pokazują, że zastosowanie narzędzi umożliwia wronom brodatym dostęp do bardzo korzystnego źródła pożywienia, do którego ptakom trudno dotrzeć, jeśli korzystają jedynie z dzioba" - wyjaśnił dr Christian Rutz z Uniwersytetu w Oksfordzie.

    "Wydaje się, że na wykształcenie i ciągłe wykorzystywanie przez wrony tak zaawansowanych narzędzi musiały wpłynąć niezwykłe możliwości pozyskiwania pożywienia na odległej tropikalnej Nowej Kaledonii. Prawdopodobnie nie bez znaczenia były także inne czynniki, obecnie jednak posiadamy przynajmniej szerszą wiedzę na temat znaczenia tego niezwykłego zachowania dla diety".

    Drugim istotnym elementem diety wron są owoce tunga molukańskiego, które ptaki rozłupują poprzez upuszczanie ich na twardą powierzchnię. Tung molukański prawdopodobnie został sprowadzony na wyspę przez człowieka. Badacze przypuszczają, że "w świetle najnowszych odkryć antropogeniczne wprowadzenie tego gatunku drzew do środowiska Nowej Kaledonii mogło się przyczynić do powstania nowych możliwości pozyskiwania pożywienia (żyjących w ukryciu larw, które stanowią obfite źródło tłuszczu). To przypuszczalnie dzięki tym możliwościom - w połączeniu z innymi czynnikami - wrony nowokaledońskie szybko wykształciły umiejętność stosowania narzędzi".

    Dzikie wrony brodate żyją w zwartych lasach, dlatego bezpośrednia obserwacja ich sposobu odżywiania jest prawie niemożliwa. Naukowcy przyjęli więc inne podejście, oparte na starym porzekadle: "Jesteś tym, co jesz". Poszczególne typy pożywienia pozostawiają bowiem różne ślady chemiczne w organizmie. Dieta larw chrząszczy z rodziny kózkowatych jest charakterystyczna, co oznacza możliwość wykrycia ewidentnych śladów w tkankach spożywających je zwierząt. Zespół schwytał dzikie osobniki i przeprowadził analizę krwi i piór w poszukiwaniu znaczników głównego składnika diety ptaków.

    "Porównanie stabilnych profili izotopowych tkanek wron z profilami domniemanych źródeł pożywienia pozwoliło na oszacowanie udziału larw w diecie wron. Dzięki temu uzyskaliśmy dane o stosowaniu narzędzi przez poszczególne osobniki" - powiedział dr Rutz.

    W przyszłości zespół ma zamiar zgromadzić informacje na temat zdolności potomstwa osobników najlepiej posługujących się narzędziami i zdobywających większą liczbę larw oraz długookresowego wpływu diety bogatej w larwy na zdolność poszczególnych osobników do reprodukcji i przeżycia.

    Dr Rutz podsumował: "Możliwość oceny umiejętności wykorzystania narzędzi na podstawie niewielkiej próbki tkanki stwarza nowe, ekscytujące możliwości. Być może podejście to uda się zastosować także w przypadku innych zwierząt posługujących się narzędziami, na przykład szympansów".

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Narzędzia wnękowe - są to narzędzia kamienne formowane retuszem wnękowym. Narzędzia tego typu mogą posiadać od jednej do kilku wnęk co jest podstawą dla typologii tych narzędzi. Kłowacz kaktusowy (Camarhynchus pallidus) – mały ptak z rodziny tanagr (Thraupidae), wcześniej zaliczany do trznadli. Zamieszkuje Wyspy Galapagos. Należy do tak zwanych zięb Darwina. Gatunek po raz pierwszy został opisany przez Karola Darwina. Znany jest z tego, że jako jeden z nielicznych gatunków ptaków, posługuje się narzędziami. Jako narzędzie służy mu często cierń kaktusowy, przy pomocy którego ptak wydobywa larwy bezkręgowców spod kory drzew. U kłowacza zaobserwowano zdolność do modyfikowania narzędzi, tak aby lepiej spełniały swoje funkcje. Odnotowano również wielokrotne używanie tych samych narzędzi. Narzędzie – przedmiot lub urządzenie służące do bezpośredniego oddziaływania w procesie pracy na przedmiot pracy stanowiące wyposażenie człowieka lub maszyny. Większość prostych narzędzi jest maszynami prostymi. Narzędzie pozwala wykonać to, czego przeciętny człowiek nie byłby w stanie wykonać "gołymi rękami", lub ułatwia to, co może wykonać sam. Narzędziami posługują się też niektóre gatunki zwierząt.

    Narzędzia zębate - są to narzędzia kamienne wykonywane retuszem wnękowym można wyróżnić narzędzia zębate podłużne, pojedyncze i podwójne czyli transwersalne. Narządy homologiczne to narządy zwierzęce lub roślinne, których struktury są złożone z podobnych elementów na tym samym miejscu (np. płetwa wieloryba, kończyna górna człowieka i skrzydło nietoperza). Narządy homologiczne świadczą o pokrewieństwie jednak czasami mogą się one od siebie bardzo różnić zewnętrznie, ale struktura kostna i mięśniowa jest taka sama.

    Narząd Sachsa – wyspecjalizowany, parzysty narząd elektryczny wspomagający funkcje głównego narządu elektrycznego u węgorza elektrycznego (Electrophorus electricus). Powstaje z przekształconych włókien mięśniowych jako pierwszy z trzech narządów elektrycznych występujących u tego gatunku. Główny narząd wykształca się jako drugi, a na końcu powstaje narząd Huntera. Narząd Sachsa jest zbudowany z wielu szeregów elektrocytów, stale emituje słabe impulsy o częstotliwości zależnej od stanu emocjonalnego ryby – od kilkunastu do kilkudziesięciu Hz. Jest umiejscowiony za narządem głównym, w tyle ogonowej części ciała. Służy do komunikacji wewnątrzgatunkowej i elektrolokacji. Prawdopodobnie ma duże znaczenie przy wyszukiwaniu i wyborze partnera do rozrodu. Polityka gospodarcza musi być oparta na ściśle określonych narzędziach jej realizacji, bowiem samo określenie celów nie jest w stanie wywołać skutków społecznych czy gospodarczych. Do ich wystąpienia niezbędne jest zastosowanie następujących narzędzi:

    Aparat mowy to narządy biorące udział w tworzeniu dźwięków ludzkiej mowy. Narządy te stanowią część układu oddechowego i jako takie nie są specyficzne tylko dla człowieka. Budowa narządów, które uczestniczą w tworzeniu dźwięków, jest u innych naczelnych bardzo podobna i nie wyjaśnia sama w sobie zjawiska wykształcenia się mowy u człowieka. Narządy zmysłów (organa sensuum, sensoria) – narządy wyspecjalizowane w rejestrowaniu docierających do organizmu bodźców ze środowiska zewnętrznego oraz wewnętrznego. Zbudowane są z receptorów oraz ze struktur towarzyszących . Narządy te są podstawą funkcjonowania zmysłów.

    Mechanoskopia (gr. mechané maszyna + skopeín patrzeć) – technika śledcza badająca ślad pozostawiony przez narzędzie użyte przez sprawcę przestępstwa. Każda powierzchnia tnąca pozostawia swój niepowtarzalny ślad będący odwzorowaniem wszelkich nierówności, jakie na sobie posiada, powstałych w procesie produkcji lub czynności przystosowujących narzędzie do dokonania przestępstwa. Mikroskopowe badania np. przeciętej nożycami kłódki pozwalają określić ślad powierzchni ostrza narzędzia (wykonywana jest zawsze fotografia), materiał z jakiego jest wykonane (czasem pozostają cząstki ostrza narzędzia, które badane chromatografem ujawniają skład stopu, metalu z jakiego je wykonano, miejsce produkcji itp.). Mechanoskopia określa także typ narzędzia, siłę, jakiej użyto posługując się tym narzędziem i in.

    Wskaz – znak na urządzeniu wskazującym narzędzia pomiarowego odpowiadający określonym wartościom wielkości mierzonej przez to narzędzie.

    Elektronarzędzia są to narzędzia zasilane prądem elektrycznym, najczęściej o napięciu 230 V. Ułatwiają prace, których wykonywanie narzędziami ręcznymi byłoby uciążliwe, czasochłonne lub niewygodne. Narząd Jacobsona, narząd przylemieszowy (łac. organum vomeronasale) nazywany również narządem lub organem lemieszowym, lemieszowo-nosowym, lub womero-nasalnym, w skrócie oznaczany VNO (od ang. vomeronasal organ) – występujący u wielu zwierząt, chemoreceptywny, parzysty narząd zmysłu wykrywający szereg substancji chemicznych. Zawiera receptory feromonów z rodzin V1R, V2R i V3R, które mają duże znaczenie w komunikacji zwierząt, ale jego funkcjonalność w zakresie przenoszenia bodźców ze związków infochemicznych wśród ludzi nie została potwierdzona.

    Dodano: 20.09.2010. 17:17  


    Najnowsze