• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Badanie roli chmur w zmianie klimatu

    09.11.2009. 15:12
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    Rola, jaką chmury odgrywają w zmianie klimatu, pozostaje tajemnicą, ale partnerzy projektu EUCLIPSE (Projekt wzajemnego porównywania chmur, badania procesu i oceny) postanowili rzucić nieco światła na tę kwestię, wykorzystując najnowocześniejszą technologię do stworzenia precyzyjnego obrazu powiązań chmur ze zmieniającymi się schematami pogodowymi. Finansowany z funduszy UE na kwotę 3,5 mln EUR projekt ma na celu pomóc meteorologom dokładnie przewidywać przyszłe schematy zmiany klimatu na całym świecie.

    Towarzyszą nam na co dzień, ale jak często większość z nas spogląda w górę i zauważa niezwykle złożone kształty i formacje tworzone przez miliony kropel pary wodnej, która kondensuje się na niebie tworząc chmury?

    Choć ich obecność w ekosystemie uważamy za rzecz oczywistą, chmury odgrywają kluczową rolę w kształtowaniu globalnych schematów pogodowych, jeśli chodzi o opady, godziny nasłonecznienia i temperaturę. Teraz w kontekście zmieniających się dotychczasowych schematów pogodowych - z powodu zmiany klimatu - ich rola staje się obiektem szczególnego zainteresowania.

    W ramach czteroletniego projektu współpracy badana będzie rola chmur w zmianie klimatu. W EUCLIPSE bierze udział 13 instytucji badawczych, których prace kierowane będą przez Politechnikę w Delft, w Holandii. Wśród innych prestiżowych instytutów uczestniczących w projekcie znalazły się Królewski Holenderski Instytut Meteorologiczny (KNMI) oraz Instytut Meteorologii im. Maxa Plancka w Niemczech.

    Kierownikiem prac badawczych będzie profesor Pier Siebesma z Politechniki w Delft. Celem projektu jest opracowanie znacznie bardziej przejrzystego modelu obecnego klimatu, aby rzucić więcej światła na rolę, jaką chmury odgrywają w zmianie klimatu.

    Modele klimatyczne służą do przewidywania zmian w klimacie. Niemniej obecnie nie są one wystarczająco dokładne ze względu na odchylenia w schematach pogodowych wywoływane przez owe zmiany. W istniejących modelach klimatycznych widać, jak nisko zawieszone chmury reagują w różny sposób, w zależności od modelu, na obecność CO2 w atmosferze. Zatem umiejętność przewidywania zachowań chmur ma ogromne znaczenie w prognozowaniu zmiany klimatu.

    Do obliczania zachowań chmur w coraz cieplejszym klimacie posłuży nowy model klimatyczny EC-Earth wykorzystujący modele o wysokiej rozdzielczości do obrazowania obłoków w sposób realistyczny.

    Projekt zostanie podzielony na szereg pakietów roboczych, które korzystać będą między innymi z systemów prognozowania Earth System Modelling (ESM) do opracowywania symulacji. Obejmą one ewaluację zachowań chmur w ocieplającym się klimacie, ocenę zachowań chmur w różnych klimatach, ilościowe ujęcie wrażliwości klimatu w celu określenia zachowań chmur w różnych regionach oraz symulacje ekstremalnych warunków pogodowych i temperaturowych w Europie w kontekście tych zachowań.

    Przeprowadzona zostanie seria badań, a partnerzy projektu EUCLIPSE posłużą się nowymi satelitami, które po raz pierwszy będą w stanie zobrazować chmury trójwymiarowo.

    Satelity nazwane "A-train" są wyposażone w aktywne systemy radarowe oraz lidarowe i zostaną wykorzystane do najważniejszych testów modeli klimatycznych. Uzyskane wyniki zostaną ujęte w następnym raporcie Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (IPCC) i dadzą znacznie bardziej przejrzysty obraz tego, jak procesy formowania się chmur reagują na zmianę klimatu.

    rdo: CORDIS

    informacji: Politechnika w Delft: http://www.tudelft.nl/ Królewski Holenderski Instytut Meteorologiczny (KNMI): http://www.knmi.nl/about_knmi/ Instytut Meteorologii im. Maxa Plancka: http://www.mpimet.mpg.de/en/home.html Teksty pokrewne: 30193, 30717, 31117 Kategoria: Projekty
    Źródło danych: Politechnika w Delft
    Referencje dokumentu: Na podstawie informacji uzyskanych z Politechniki w Delft.
    Indeks tematyczny: Zmiana klimatu & cykl węglowy; Koordynacja, wspólpraca; Nauki o ziemi; Przetwarzanie informacji, systemy informacyjne; Meteorologia; Badania Naukowe; Przestrzeń kosmiczna & badania satelitarne RCN: 31446   W góre . O tym serwisie . Serwisy CORDIS . Helpdesk . © . Ważne informacje prawne Administratorem witryny CORDIS jest Urząd Publikacji

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Międzynarodowa Satelitarna Klimatologia Chmur (ang. the International Satellite Cloud Climatology Project, w skrócie ISCCP) to projekt badawczy mający na celu wieloletnią globalną analizę rozkładu chmur w atmosferze, ich dziennych, sezonowych i rocznych zmian. ISCCP (wymawiane "iskip") jest międzynarodowym satelitarnym projektem zapoczątkowanym w 1982 roku. Wyniki używane są do celów badania zmian klimatu, wymiany energetycznej na Ziemi, i oceny wpływu chmur na cykl hydrologiczny. Scenariusze RCP (representative concentration pathways) - cztery scenariusze zmian koncentracji dwutlenku węgla, które zostały zaakceptowane przez Międzyrządowy Zespół do spraw Zmian Klimatu w projekcie porównania globalnych modeli klimatu (tzw. projekt CMIP5) Podstawa chmur – najniższa wysokość widzialnej części chmury. Podstawa chmur jest podawana w metrach, stopach (ponad powierzchnią ziemi), lub podawane jest ciśnienie, na którym znajduje się podstawa chmury.

    Cumulus fractus (Cu fra), czyli chmury kłębiaste postrzępione – gatunek chmur kłębiastych (Cumulus) charakteryzujący się postrzępionym, nieregularnym kształtem. W odróżnieniu od chmur warstwowych postrzępionych chmury kłębiaste postrzępione są na ogół bielsze, mniej przezroczyste i mogą posiadać zarysy tworzących się kopulastych wierzchołków. Występują na wysokości powyżej 0,5 km, natomiast strzępy chmur warstwowych moga sięgać powierzchni Ziemi. Piąty Raport IPCC (The Fifth Assessment Report of the IPCC; w skrócie AR5) - piąty raport podsumowujący obecne i przewidywane zmiany klimatu opracowywany przez Międzyrządowy Zespół do spraw Zmian Klimatu (IPCC).

    Stratocumulus stratiformis (z łac. „kłębiaste warstwowe rozpostarte”) − gatunek chmur Stratocumulus charakteryzujący się dużą rozciągłością poziomą. Jest on najbardziej pospolitą odmianą tych chmur. Warstwa tych chmur zazwyczaj nie jest gruba, ale czasami wywołuje słabe opady drobnego deszczu lub śniegu. Widząc ją pod słońce np. podczas wschodu lub zachodu można odnieść wrażenie, że grozi ona silnym opadem. Jest wtedy bardzo ciemna. Ale gdy widać ją pod innym kątem ma szary odcień. Grubość chmury musi więc znacznie wzrosnąć, by mogła spowodować choć słaby opad. Cumulus congestus (łac.) – wypiętrzona chmura kłębiasta, przeważnie o dużej rozciągłości pionowej (większej niż rozciągłość pozioma). Jej górna pączkująca część często ma wygląd kalafiora. Chmury tego typu potrafią wypiętrzać się do wysokości nawet kilku kilometrów. W związku z tym dają niekiedy krótkotrwałe, przelotne opady deszczu lub śniegu o natężeniu słabym lub umiarkowanym. Ze względu na to, że wypiętrzają się dość wysoko, opady z chmur Cumulus congestus podobnie jak dla chmur kłębiasto-deszczowych mają zwykle grubą frakcję. Chmury te są ostatnim stadium rozwoju chmur kłębiastych i często przy braku warstw hamujących przekształcają się w chmury Cumulonimbus. Natomiast gdy je napotkają, przekształcają się w chmury Stratocumulus cumulogenitus.

    Czwarty Raport IPCC (The Fourth Assessment Report of the IPCC; w skrócie AR4) - czwarty raport podsumowujący zmiany klimatu, raporty są publikowane przez Międzyrządowy Zespół do spraw Zmian Klimatu (IPCC). Reanaliza meteorologiczna (reintegracja) to powtórne przeanalizowanie długich szeregów czasowych pomiarów meteorologicznych (np temperatury ziemi) w skali globu lub w skali regionalnej. Ma na celu odrzucenie błędnych wyników pomiarowych i integrację danych pomiarowych z różnych obserwacji. Reanaliza meteorologiczna umożliwia badanie zmian klimatu na podstawie pomiarów, a nie badanie zmian wynikających z innych czynników takich jak zmiany technik pomiarowych.

    Efekt tęczówki w meteorologii – kontrowersyjny mechanizm klimatycznego sprzężenia zwrotnego wiążącego parę wodną, temperaturę oceanu i pokrywę wysokich chmur w tropikach. Według tej hipotezy klimatycznej zwiększona temperatura oceanu związana z globalnym ociepleniem prowadzi do zmniejszenia pokrywy chmur w atmosferze tropikalnej. W związku z tym powierzchnia ziemi może wyemitować więcej energii cieplnej – co prowadzi do oziębienia. Wobec tego zwiększona ilość pary wodnej, w tej hipotezie, prowadzi do stabilizacji klimatu. Nazwa tęczówka jest analogią do fizjologii oka, którego tęczówka może się zwężac lub rozszerzać regulując ilość dochodzącego światła.

    Zasiewanie chmur – forma modyfikacji pogody, będąca próbą zmiany ilości lub rodzaju opadów z chmur. Poprzez rozpylenie substancji służących jako jądra kondensacji lub zarodki krystalizacji powodowane są zmiany w procesach mikrofizycznych wewnątrz chmury. Zazwyczaj intencją jest zwiększenie opadów (deszczu lub śniegu), a na lotniskach praktykuje się ograniczanie gradu lub mgły.

    Uliczka chmur ((ang.) cloud street; szlak chmur, grzęda chmur) – w meteorologii – pasmo chmur kłębiastych. Takie pasma tworzą się w miejscu zderzenia prądów wstępujących w sąsiednich komórkach konwekcyjnych, mających kształt rolek. Velum – forma chmury poziomej, towarzysząca chmurom Cumulus i Cumulonimbus. Znajduje się nad wierzchołkiem chmur kłębiastych, lub przylega do niego, a gdy chmura macierzysta przebije ją (co zazwyczaj się dzieje) − może przylegać do jej środkowej albo dolnej części. Chmury velum w przeciwieństwie do chmur pileus powstają w w warstwie stabilnego, wilgotnego powietrza unoszonego przez prądy konwekcyjne wewnątrz głównej chmury. Mogą one istnieć nawet, gdy chmura macierzysta zanika.

    Cumulonimbus calvus – gatunek chmury Cumulonimbus, w którego górnej części przynajmniej pewne wypukłości zaczynają zatracać zarysy chmur kłębiastych, lecz nie wykazują jeszcze cech chmur pierzastych. Wypukłości i części pączkujące wykazują tendencję do utworzenia białawego masywu o mniej lub bardziej pionowym prążkowaniu. Chmury te mogą szybko rozbudowywać się do znacznych wysokości, co jest spowodowane przez silną energię konwekcji w nich występującą. Często przekształcają się wtedy w chmury Cumulonimbus capillatus. Typy klimatów – jednostki stosowane w klasyfikacji klimatu. Odznaczają się charakterystycznymi cechami przebiegu elementów klimatu odmiennymi od innych typów; ten sam typ klimatu może występować w różnych obszarach geograficznych, w przeciwieństwie do regionów klimatycznych. Pojęcie "Typ klimatu" zostało wprowadzone do klimatologii pod koniec XIX wieku przez Wladimira Köppena, niezależnie od stref klimatycznych.

    Intergovernmental Panel on Climate Change (Międzyrządowy Zespół ds. Zmian Klimatu, w skrócie IPCC) – organizacja założona w 1988 przez dwie organizacje Narodów Zjednoczonych – Światową Organizację Meteorologiczną (WMO) oraz Program Środowiskowy Organizacji Narodów Zjednoczonych (UNEP) w celu oceny ryzyka związanego z wpływem człowieka na zmianę klimatu.

    Dodano: 09.11.2009. 15:12  


    Najnowsze