• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Bez czarny Rośliną Roku

    02.08.2010. 01:17
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Uznawany za jedną z najstarszych roślin leczniczych bez czarny (Sambucus nigra) został wybrany "Rośliną Roku 2010". Ten zaszczytny tytuł zostanie oficjalnie ogłoszony 15 sierpnia, podczas uroczystości Święta Matki Boskiej Zielnej i Dnia Zielarza w wielkopolskiej Klęce.

    Roślinę leczniczą roku wybierają od 15 lat firmy należące do jednego z niemieckich holdingów, który prowadzi działalność m.in. w Klęce. O wyborze decyduje zawsze stopień zainteresowania daną rośliną ośrodków badawczych w Polsce i na świecie oraz stopień nadziei na jej skuteczność w leczeniu chorób.

    "Prasłowianie uważali, że krzew czarnego bzu chroni przed chorobami, zwłaszcza przed febrą, jak kiedyś nazywano podwyższoną temperaturę ciała. Matki zanosiły więc chore i gorączkujące dzieci pod krzew bzu, żeby w tym dobroczynnym i cudownym mikroklimacie odzyskały zdrowie" - powiedział PAP prezes Polskiego Komitetu Zielarskiego dr Jerzy Jambor.

    Według niego, badania naukowe wykazały, że kwiat bzu czarnego zawiera m.in. olejek eteryczny, którego najważniejszym składnikiem jest nader rzadko występujący w roślinach kwas walerianowy.

    Zielarze uważają, że obecnie w fitoterapii korzysta się przede wszystkim z napotnego i wzmagającego wydzielanie oskrzelowe działania kwiatów bzu czarnego. "Dobrze jest kojarzyć i jednocześnie spożywać napar z kwiatów bzu i lipy w połączeniu z sokiem z malin" - radzi Jambor.

    Dodał, że napary z kwiatów stosuje się także do płukania jamy ustnej i gardła, do okładów w zapaleniu spojówek i brzegów powiek, a maść z kwiatów służy do leczenia wyprysków skórnych, czyraków, trądziku, oparzeń. Godne uwagi są mieszanki ziołowe stosowane jako środki pomocnicze w leczeniu otyłości.

    Przed wojną, sezon zbioru ziół rozpoczynał się po dniu św. Jana Chrzciciela (24 czerwca), a kończył - w dniu Matki Boskiej Zielnej (15 sierpnia). Najważniejsze w ówczesnym lecznictwie zioła zbierano w tym właśnie okresie i dopiero od momentu poświęcenia można było je stosować dla celów leczniczych.

    "Pewne zioła stosowane od stuleci straciły dziś swoje dawne znaczenie w lecznictwie (ruta zwyczajna, chaber bławatek, biedrzeniec mniejszy), ale nadal wiele z nich należy do podstawowych roślin leczniczych. Chętnie używany jest przeciwzapalny rumianek, skuteczna w zaburzeniach trawiennych mięta, przeciwdepresyjny dziurawiec, uspokajająca melisa, czy działająca ściągająco i przeciwpotnie szałwia" - mówi Jambor.

    Do ziołowej wielkiej piątki stosowanej od stuleci po dzień dzisiejszy należy rumianek, mięta, dziurawiec, melisa i szałwia. "Bez tych ziół trudno sobie wyobrazić współczesne lecznictwo" - twierdzi Jambor.

    W poprzednich latach roślinami roku zostały: miłorząb japoński, dzika róża, głóg, dziurawiec, rumianek, karczocha, aloes, aronia, czarci pazur, żeń-szeń, melisa, tymianek, męczennica cielista, aspalat prosty i ostropest plamisty. ZAK

    PAP - Nauka w Polsce

    ls/ jbr/ krf/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Rośliny lecznicze - najczęściej rośliny lądowe, zawierające substancje czynne, stosowane w medycynie i ziołolecznictwie. Z niektórych części tych roślin wyrabia się leki (np. z korzeni, łodyg, liści, kwiatów). Na świecie poznano ok. 2 500 gatunków roślin leczniczych-u nas rośnie ich ok. 400-w praktyce stosowane jest ok. 200. Zdecydowana większość z nich to rośliny naczyniowe, nieliczne należą do paprotników, porostów i glonów. Niektóre z gatunków ziół stosowane dawniej w ludowej medycynie, obecnie nie są już używane. Zioła, rośliny zielarskie – rośliny zawierające substancje wpływające na metabolizm człowieka (np. olejki eteryczne) i dostarczające surowców zielarskich. Są to gatunki lecznicze, przyprawowe, a także trujące. Grupa ta obejmuje przede wszystkim jednoroczne i dwuletnie rośliny zielne, ale także drzewa, krzewy, warzywa i byliny. Zalicza się do nich także niektóre grzyby. Zioła stosowane są m.in. w ziołolecznictwie, aromaterapii i jako przyprawy. Zioła, rośliny zielarskie – prawie wszystkie rośliny, które zawierają substancje wpływające na metabolizm człowieka (np. olejki eteryczne) i dostarczające surowców zielarskich. Są to gatunki lecznicze, przyprawowe, a także trujące. Grupa ta obejmuje przede wszystkim jednoroczne i dwuletnie rośliny zielne, ale także drzewa, krzewy, warzywa i byliny. Zalicza się do nich także niektóre grzyby. Zioła stosowane są m.in. w ziołolecznictwie, aromaterapii i jako przyprawy.

    Gemmoterapia (mieristemoterapia) - dział ziołolecznictwa wykorzystujący w celach leczniczych jako surowiec pączki roślin. Napary, odwary, płukanki i okłady przygotowuje się z pączków liściowych, pączków pędów, pączków kwiatów, pączków korzeni, pączków kłączy lub pączków bulw. Odwar – łac. decoctum – w ziołolecznictwie jest to rodzaj leku ziołowego – jeden z rodzajów wyciągów wodnych, zazwyczaj przygotowywany w domu, bezpośrednio przed spożyciem. Otrzymuje się go w ten sposób, ze odmierzoną ilość ziół zalewa się letnią wodą i gotuje przez 5-30 minut (w zależności od konsystencji surowca) pod przykryciem. Nie wolno do tego celu używać garnków aluminiowych. Po przestygnięciu odcedza się. Spożywać należy wkrótce po przygotowaniu, jeszcze ciepły i niesłodzony. Nie można go przechowywać dłużej. Ten sposób przygotowywania stosuje się zazwyczaj do otrzymywania lekarstw ziołowych z kłączy, korzeni, kory i ziela, zawierających dużo garbników i zdrewniałych, które trudno puszczają soki i wymagają dłuższego gotowania. Nie należy w ten sposób przygotowywać lekarstwa z ziół zawierających olejki eteryczne. W tym przypadku wykonuje się napar.

    Napar, herbatka ziołowa – forma sporządzania leku ziołowego lub kosmetyku w postaci roztworu, do którego składniki czynne z surowca zielarskiego są ekstrahowane gorącą wodą. Napary stosuje się do użycia wewnętrznego (spożycia) lub zewnętrznego (do kompresów, przemywania powierzchni ciała). Habala (ar. الحبلة) – mała wioska położona w górach w prowincji Asir w Arabii Saudyjskiej. Na początku zamieszkiwała ją społeczność znana jako "kwietni ludzie", z powodu ich zwyczaju noszenia ozdób z wysuszonych ziół i kwiatów we włosach. W przeszłości wioska była dostępna jedynie za pomocą drabiny linowej. Sama nazwa Habala oznacza po arabsku linę.

    Maceraty – oleje roślinne z wyciągami z kwiatów, pąków lub ziół. Tego typu olej zawiera oprócz oleju bazowego, rozpuszczalne w tłuszczach substancje aktywne z danej rośliny. Otrzymywane są przez moczenie kwiatów lub ziół w oleju roślinnym, poddawanie przez kilka tygodni działaniu promieni słonecznych i przefiltrowanie. Olej otrzymuje nazwę rośliny, której wyciąg zawiera olej bazowy. Oliwka - kosmetyk używany do nawilżania i natłuszczania skóry, zwłaszcza niemowląt (od pierwszego dnia życia), dzieci i osób starszych. Głównym składnikiem jest oliwa parafinowa, która dużo rzadziej powoduje uczulenia skóry niż jej odpowiedniki oparte na oliwie roślinnej. Oliwki kosmetyczne często zawierają różne dodatki, najczęściej wyciąg z aloesu (wspomaga nawilżanie skóry), jak i rumianek, który ma właściwości kojące i łagodzące. Występują także oliwki zawierające witaminę F, która dodatkowo chroni przed wysuszeniem i podrażnieniem skóry.

    Jägermeister (niem. łowczy) - likier ziołowo-korzenny z Niemiec. Ma słodko-gorzki smak. Zawiera 35% alkoholu. Recepturę otrzymywania opracowano w 1934 roku. Otrzymywany jest w wyniku macerowania w spirytusie 56 ziół i przypraw korzennych m.in. tymianku, rumianku, drzewa sandałowego, szafranu, imbiru, rozmarynu, borówki, bazylii, pietruszki, cynamonu. Proces macerowania trwa około 1,5 roku.

    Herbapol to nazwa powstałych w latach 40. XX wieku państwowych przedsiębiorstw zajmujących się przetwórstwem ziół i produkcją z nich preparatów spożywczych, leczniczych i kosmetycznych. W latach 1947-1982 funkcjonowało Zjednoczenie Przemysłu Zielarskiego "Herbapol" w Warszawie. Po przemianach własnościowych w Polsce firmy w większości trafiły w ręce prywatne. Obecnie pod szyldem Herbapol funkcjonują:

    Wino kwiatowe – grupa win uzyskanych z ekstraktu ze świeżych lub suszonych kwiatów lub jedynie płatków z dodatkiem syropu cukrowego, soku z cytryny lub kwasu cytrynowego, drożdży i soli mineralnych – tzw. pożywki dla drożdży. Do produkcji tego typu win używa się kwiatów: mniszka lekarskiego, bławatka, akacji, czarnego bzu, lipy, jasnoty, pierwiosnka i koniczyny. Ziołolecznictwo (fitoterapia, fitofarmakologia) – dział medycyny i farmakologii zajmujący się wytwarzaniem leków ziołowych z naturalnych bądź przetworzonych surowców uzyskiwanych z roślin leczniczych oraz ich stosowaniem w profilaktyce i terapii chorób. Pojęcie to jest również używane dla określenia gałęzi medycyny alternatywnej zajmującej się leczeniem preparatami roślinnymi.

    Dodano: 02.08.2010. 01:17  


    Najnowsze