• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Bezpieczeństwo żywności - walka z zakażeniami inwentarza żywego robakami

    02.04.2012. 17:26
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Robaki pasożytnicze sieją spustoszenie wśród zwierząt gospodarskich, a rozmaite, zmieniające się czynniki środowiskowe tylko nasilają problem. Do akcji wkracza więc zupełnie nowy, finansowany ze środków unijnych projekt, który ma na celu zredukowanie kosztów i obciążeń związanych z dobrostanem, generowanych przez zakażenia robakami w europejskim sektorze hodowli przeżuwaczy, poprzez przeanalizowanie oddziaływania wspomnianych zmian środowiskowych na te uprzykrzone patogeny.

    Projekt GLOWORM (Innowacyjne i zrównoważone strategie łagodzenia wpływu globalnych zmian na zakażenia pasożytnicze przeżuwaczy), który otrzymał niemal 3 mln EUR z tematu "Żywność, rolnictwo, rybołówstwo i biotechnologia" Siódmego Programu Ramowego (7PR) UE, gromadzi naukowców z 14 instytucji partnerskich z Belgii, Holandii, Irlandii, Niemiec, Szwajcarii, Szwecji, Wlk. Brytanii i Włoch.

    Po udanym spotkaniu inauguracyjnym pod koniec lutego w Berlinie, naukowcy zabierają się do pracy nad innowacyjnymi i zrównoważonymi strategiami zapobiegania obserwowanemu ostatnio nagłemu skokowi liczby wysoce patogenicznych robaków pasożytniczych, inaczej helmintów, które wyrządzają poważne szkody gospodarcze w unijnym sektorze hodowli przeżuwaczy. Zakażenia subkliniczne powodują straty w hodowli, które wpływają na produkcję mięsa, mleka oraz na wartość produktów dostarczających błonnik, runo/surową skórę oraz galanterię skórzaną.

    Przeżuwacze to zwierzęta, których żołądek ma cztery komory i zalicza się do nich np. bydło i owce. Cofają częściowo strawiony w pierwszej komorze pokarm z powrotem do jamy gębowej w celu ponownego przeżucia, a proces ten jest nazywany przez rolników "żuciem miazgi pokarmowej". Robaki to wszechobecne patogeny, występujące na każdym zwierzęciu gospodarskim, lecz zwierzęta wypasane na polach są szczególnie narażone na zakażenie nimi. Większość robaków rozwija się na zewnątrz zwierzęcego żywiciela, przez co są wrażliwe na wszelkie zmieniające się czynniki środowiskowe: epidemie, sezonowość i geograficzny rozkład zakażeń robakami pasożytniczymi - wszystko to przypisuje się zmianom klimatu.

    To oddziaływanie w połączeniu z wpływem innych zmian środowiskowych, takich jak zagospodarowanie terenów oraz intensyfikacja i zmiana praktyk zarządzania, doprowadziło do wzrostu liczby zakażeń robakami pasożytniczymi. Wzrost ten wiąże się również częściowo ze zwiększeniem się oporności pasożytów na leki, co oznacza, że bieżące programy kontroli są w perspektywie długofalowej kosztowne i niezrównoważone .

    Celem projektu GLOWORM jest uzyskanie szczegółowej wiedzy na temat wszystkich tych czynników, które przyczyniają się do zakażeń robakami. Naukowcy opracują udoskonalone, innowacyjne testy diagnostyczne, aby zacieśnić nadzór nad zakażeniami w Europie. Pracować również będą nad unijnym modelowaniem ryzyka zakażenia, aby z jednej strony zapewnić rolnikom lepsze, aktualne informacje o zmieniających się schematach infekcji, a z drugiej przełożyć te dane na praktyczne, nowe strategie kontroli nad robakami, które zostaną przetestowane w gospodarstwach.

    Naukowcy z projektu GLOWORM ostrzegają, że jeżeli nie zostaną podjęte działania w związku z rosnącymi wskaźnikami zakażeń robakami, europejscy rolnicy nie będą przygotowani na ten problem. Starszy wykładowca i europejski specjalista parazytologii weterynaryjnej, dr Theo de Waal z University College w Dublinie, jeden z partnerów projektu, zauważa: "Oporność robaków to realny problem dla europejskich rolników, który zagraża ich źródłom utrzymania. Ten projekt wyposaży rolników w aktualne dane i dostarczy nowych strategii kontrolowania robaków pasożytniczych bydła i owiec, które będą zarazem realistyczne i zrównoważone w perspektywie długofalowej."

    Projekt GLOWORM opiera się na wynikach prac przeprowadzonych w ramach dwóch wcześniejszych projektów dofinansowanych ze środków unijnych, z budżetu tematu "Jakość i bezpieczeństwo żywności" Szóstego Programu Ramowego (6PR): PARASOL (Nowatorskie rozwiązania w zakresie zrównoważonej kontroli nicieni u przeżuwaczy), który otrzymał niemal 3 mln EUR dofinansowania oraz DELIVER (Opracowywanie skutecznych i zrównoważonych strategii kontroli motylicy wątrobowej w Europie), dofinansowany na kwotę ponad 3,5 mln EUR. Naukowcy z projektu GLOWORM będą również ściśle współpracować nad kolejnym projektem, realizowanym w ramach tematu "Żywność, rolnictwo, rybołówstwo i biotechnologia" 7PR o nazwie DISCONTOOLS (Opracowywanie najskuteczniejszych narzędzi do kontrolowania chorób zakaźnych zwierząt), który uzyskał wsparcie unijne na kwotę niemal 14 mln EUR.

    Dr Theo de Waal podkreślił wagę finansowania projektu ze środków unijnych: "Wyzwania związane z poprawą bezpieczeństwa żywności wymagają współpracy międzynarodowej nad rozwiązywaniem problemów i wypracowywaniem rozwiązań - bez wsparcia finansowego byłoby to niemożliwe. Za pośrednictwem 7PR otrzymaliśmy możliwość tworzenia konsorcjów ekspertów, aby sprostać tym wyzwaniom."

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Graniczny Lekarz Weterynarii - kieruje Granicznym Inspektoratem Weterynarii, jest organem Inspekcji Weterynaryjnej odpowiedzialnym za przeprowadzanie weterynaryjnej kontroli granicznej zwierząt, produktów pochodzenia zwierzęcego oraz pasz wprowadzanych na terytorium UE z państw trzecich. Jest odpowiedzialny za bezpieczeństwo epizootyczne oraz zdrowie konsumentów na terenie UE. Dokonuje weryfikacji zgodności towarów wprowadzanych z państw nie będących członkami Unii Europejskiej i Wspólnego Obszaru Gospodarczego z obowiązującym prawem żywnościowym, paszowym oraz prawem w zakresie zdrowia i dobrostanu zwierząt. Wykonuje polecenia, które wydaje Główny Lekarz Weterynarii stojący na czele Inspekcji Weterynaryjnej. Helmintologia (z gr. hélminus – robak, lógos – słowo, nauka) – dział parazytologii, który zajmował się badaniem bezkręgowców, tzw. helmintów (potocznie zwanych robakami). Helmintologia zajmowała się również diagnostyką, epidemiologią, patologią, profilaktyką oraz leczeniem schorzeń, które zostały wywoływane przez te pasożyty. Żwacz (rumen) – pierwszy i największy z trzech przedżołądków u przeżuwaczy. Ułożony wzdłuż lewej połowy jamy brzusznej, sąsiaduje z przełykiem. U owiec i kóz osiąga od 13-23 litrów pojemności, u bydła domowego 100-180 litrów. Znajdują się w nim orzęski symbiotyczne, które trawią zawartą w pokarmie celulozę na własne potrzeby, następnie zwierzę odłyka tak strawiony pokarm, by później trafił on do kolejnych komór żołądka. Cały proces nosi nazwę cyklu żwaczowo-czepcowego, który składa się ze skomplikowanej kombinacji skurczów odpowiednich części tych przedżołądków.

    Komitet sterujący – jest organem wspierającym kierownictwo przedsiębiorstwa w jego działaniu. Dotyczy to głównie podejmowania strategicznych decyzji w zakresie przyszłej realizacji projektów inwestycyjnych podmiotu. Podejmuje on decyzje o tym, który z przedstawionych w danym momencie projektów ma być wcielony w życie, a który nie. Jest odpowiedzialny za długoterminowe zarządzanie projektem i jego monitoring. Oznacza to kontrolę realizacji projektu na poziomie strategicznym, weryfikacji zgodności projektu z przyjętymi wcześniej celami i utrzymaniem założonych ram: zakresu, kosztów i terminów czasowych. W przypadku jakichkolwiek zmian w projekcie, muszą one być najpierw przedstawione komitetowi, a potem przez niego zatwierdzone. Tylko wtedy można je uwzględnić w projekcie. Komitet sterujący ocenia i akceptuje, na zasadzie konsensusu, zaproponowane przez zespół projektowy działania dla realizacji projektu. Zajmuje się także ich koordynacją i spójnością z innymi realizowanymi projektami. Komitet sterujący powołuje grupy robocze i wybiera ekspertów, z którymi przedsiębiorstwo będzie współpracować przy projekcie. Przed komitetem odpowiada kierownik projektu (bądź dyrektor – w zależności od wielkości i działalności jednostki gospodarczej). Żołądek przeżuwaczy – wielokomorowy żołądek zwierząt zaliczanych do przeżuwaczy, położony po lewej stronie jamy brzusznej (od przepony do wpustu jamy miedniczej), złożony przeważnie z czterech komór:

    HACCP (ang. Hazard Analysis and Critical Control Points) – System Analizy Zagrożeń i Krytycznych Punktów Kontroli, zwany dalej „systemem HACCP” – postępowanie mające na celu zapewnienie bezpieczeństwa żywności przez identyfikację i oszacowanie skali zagrożeń z punktu widzenia wymagań zdrowotnych żywności oraz ryzyka wystąpienia zagrożeń podczas przebiegu wszystkich etapów produkcji i obrotu żywnością produktami spożywczymi; system ten ma również na celu określenie metod eliminacji lub ograniczania zagrożeń oraz ustalenie działań korygujących. Projekt WISHES (Web-based Information Service for Higher Education Students) - internetowy portal informacyjny, jest projektem unijnym realizowanym przez dziewięć instytucji europejskich. WISHES promuje pracę oraz studia w Europie, kierując swoją ofertę do studentów z całego świata. W odpowiedzi na potrzeby ponad 4000 studentów, portal WISHES stworzył centralną bazę danych, prezentującą profile europejskich instytucji szkolnictwa wyższego (HEIs) oraz przedsiębiorstw, według wytycznych procesu bolońskiego i lizbońskiego. Projekt WISHES jest silnie wspierany przez ponad 100 instytucji szkolnictwa wyższego, wiele stowarzyszeń i sieci europejskich, posiada także poparcie wśród dużej liczby agencji krajowych, konferencji rektorskich a także Komisji Europejskiej. Oferta projektu WISHES skierowana jest do 3 głównym grup beneficjentów: studentów z całego świata, instytucji szkolnictwa wyższego oraz przedsiębiorstw.

    Projekt architektoniczno-budowlany – prawnie określony zakres projektu architektonicznego obiektu budowlanego, który należy załączyć do projektu budowlanego. W ramach projektu budowlanego może wystąpić kilka projektów architektoniczno-budowlanych obiektów wchodzących w skład tego projektu. Zakres i formę projektu budowlanego (określenie inwestycji budowlanej w formie dokumentów, rysunków, planów) podaje odpowiednie rozporządzenie prawa budowlanego. Kokcydiozy – wspólna nazwa chorób pasożytniczych zwierząt (bydła, drobiu, królików, gołębi). Kokcydiozy występują w postaci jelitowej i wątrobowej. Są wywoływane przez kokcydiapasożyty bytujące w nabłonku jelit. Kokcydiozy nasilają się w złych warunkach hodowlanych lub w przemysłowej hodowli zwierząt. Czynnikiem chorobotwórczym są pierwotniaki należące do rzędu Coccidia, rodzaju Eimeria.

    Karta Projektu (Project Charter) – dokument definiujący zakres, udziałowców oraz cele projektu. Dostarcza podstawowe informacje na temat ról oraz odpowiedzialności osób zaangażowanych w projekt (definiuje kierownika projektu, sponsora oraz klienta).

    Fauna Europaea – internetowy katalog zawierający informacje (m.in. dane systematyczne i rozmieszczenie) o wszystkich zwierzętach, lądowych i zasiedlających zbiorniki słodkowodne, występujących na terenie Europy. Projekt Fauna Europaea został sfinansowany przez Komisję Europejską w ramach Piątego Programu Ramowego (5FP).

    Hemoplazmy - atypowe bakterie o powinowactwie do krwinek czerwonych. Te bakterie infekują erytrocyty, przyłączając się do powierzchni czerwonych krwinek. Początkowo termin "hemoplazma" odnosił się do hematotropowych mykoplazm. Znaczenie terminu jest szersze i obejmuje również alfaproteobakterie, które zachowują się podobnie jak mykoplazmy w organizmie ssaków. Powodują one niedokrwistość i małopłytkowość immunologiczną u zwierząt (np. kotów czy owiec). Opisano również pojedyncze przypadki zakażeń ludzi /pojedyncze opisy mogą wynikać z braku wiedzy na temat zakażeń hemoplazmami i ograniczeń diagnostycznych/. Wiele członków rodziny Anaplasmataceae przystosowały się do pasożytowania w stawonogach, niektóre są przekazywane przez ugryzienia kleszcza i mogą być przyczyną infekcji u ludzi np. z AIDS lub na leczeniu immunosupresyjnym. Bakterie te prowadzą życie wewnątrzkomórkowe, są Gram-ujemne. Ośrodek rehabilitacji zwierząt – placówka przeznaczona do leczenia i rehabilitacji zwierząt dziko występujących, które wymagają okresowej opieki człowieka w celu przywrócenia ich do środowiska przyrodniczego. Z zasady w ośrodkach tych nie przetrzymuje się zwierząt, które w opinii lekarza weterynarii nie będą nigdy zdolne do życia na wolności. Osobniki takie poddaje się eutanazji, co może stanowić konflikt między gatunkową ochroną zwierząt i humanitarną ochroną zwierząt.

    System żywienia przeżuwaczy INRA – francuski system żywienia przeżuwaczy opracowany w Instytut National de la Recherche Agronomique. Charakteryzuje on wartość wypełnieniową jako miarę pobrania paszy przez zwierzęta, uwzględnia skład suchej masy, udział składników pokarmowych. Ryzyko rezydualne – ryzyko lub niebezpieczeństwo zdarzenia, zjawiska lub okoliczności, które po zastosowaniu wszelkich możliwych, bądź częściowych środków kontroli oraz najlepszych praktyk w postępowaniu z nim nadal pozostaje. Nawet jeśli wszystkie teoretycznie możliwe środki bezpieczeństwa zostaną zastosowane. Jest to ryzyko jakie pozostaje po przeprowadzeniu przez kierownictwo firmy lub innej organizacji działań zmierzających do zminimalizowania wpływu (skutków) oraz prawdopodobieństwa wystąpienia niepomyślnych zdarzeń, włączając działania kontrolne podjęte w odpowiedzi na ryzyko.

    Dodano: 02.04.2012. 17:26  


    Najnowsze