• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Białowieski Park Narodowy będzie większy

    09.08.2010. 10:17
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Lepszej ochronie puszczy ma służyć Białowieski Program Rozwoju (BPR). Ministerstwo Środowiska planuje pozyskać 75 mln zł na poszerzenie Białowieskiego Parku Narodowego o ok. 12 tys. hektrów. Organizacje ekologiczne oceniają ten plan jako niewystarczający i postulują rozszerzenie parku na cały obszar puszczy oraz zakaz wycinki drzew. Lasy Państwowe zapewniają, że gospodarka drewnem na tym terenie służy przyrodzie i zachowaniu cennych gatunków roślin i zwierząt. Serwis Nauka w Polsce przypomina, jakie bogactwo natury i niewyczerpane źródło poszukiwań badaczy, zostało otoczone pieczą w tym parku narodowym.

    Białowieski Park Narodowy zajmuje 10,5 tys ha i chroni 20 proc. polskiej części Puszczy Białowieskiej - kompleksu leśnego o powierzchni ok. 220 tys. ha. Na polską część puszczy przypada 62,5 tys. ha.

    MINISTERSTWO ŚRODOWISKA ROZPOCZYNA PROCES POSZERZANIA PARKU

    Jak stwierdza minister środowiska prof. Andrzej Kraszewski, lepsza ochrona Puszczy Białowieskiej jest głównym celem resortu środowiska. Docelowo park ma rozrosnąć się o ok. 30 tys. ha. Rozporządzenie, które definiuje przestrzenny zakres poszerzenia Białowieskiego Parku Narodowego, to etap negocjacji prowadzonych z przedstawicielami gmin puszczańskich: Białowieży, Hajnówki i Narewki.

     

    Za wdrażanie BPR odpowiedzialny będzie Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Białymstoku. Samorządy otrzymają ok. 70 mln zł dotacji na projekty pro-środowiskowe i 5 mln zł pożyczek m.in. na sfinansowanie wkładu własnego dla finansowanych ze środków unijnych  inwestycji.

     

    Według ministerstwa, BPR to szansa na rozwój całego regionu, a zarazem przykład tego, jak pogodzić lokalne potrzeby - inwestycje w infrastrukturę i rozwój turystyki - z ochroną przyrody. Za pieniądze z BPR sfinansowane zostaną instalacje kolektorów słonecznych u indywidualnych mieszkańców, przydomowe oczyszczalnie ścieków, termomodernizacje budynków użyteczności publicznej, kanalizacje, budowa ścieżek turystycznych, modernizacja oczyszczalni ścieków i oświetlenia ulicznego.

     

    EKOLODZY I PRZYRODNICY CHCĄ SZERSZEJ OCHRONY

     

    Przedstawiciele ekologicznych organizacji pozarządowych oceniają, że ostatni naturalny las nizinny w Europie jest niszczony. Greenpeace, WWF Polska, Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków, Pracownia na Rzecz Wszystkich Istot oparly się m.in. o opinie wieloletnich badaczy Puszczy Białowieskiej, prof. Tomasza Wesołowskiego z Uniwersytetu Wrocławskiego i prof. Wiesława Walankiewicza z Akademii Podlaskiej w Siedlcach.

     

    Według ekologów, nowych dowodów na degradację Puszczy Białowieskiej dostarczają badania liczebności dzięcioła białogrzbietego. Pokazują one znaczny spadek populacji tego gatunku na przestrzeni ostatnich 19 lat, wskazując na negatywny wpływ sposobu gospodarowania zasobami leśnymi puszczy.

     

    "Problem nie dotyczy jedynie dzięcioła białogrzbietego. Wycinane drzewostany naturalne stanowią miejsca rozrodu innych, chronionych dyrektywą siedliskową i ptasią gatunków zwierząt takich, jak m.in. dzięcioł trójpalczasty, sóweczka oraz liczne owady kluczowe dla właściwego przebiegu procesów biologicznych. Niektóre z nich zachowały się już tylko w Puszczy Białowieskiej. Niszczenie ich siedlisk stanowi rażące naruszenie zapisów dyrektywy siedliskowej"- mówi Krzysztof Okrasiński z Pracowni na Rzecz Wszystkich Istot.

     

    PROBLEM Z WYCINKĄ DRZEW

     

    Ekolodzy poinformowali Komisję Europejską o łamaniu przepisów dyrektywy siedliskowej i ptasiej na terenie Puszczy Białowieskiej, na skutek prowadzonej tam wycinki drzew.

     

    "Oczekujemy, że minister Kraszewski niezwłocznie ograniczy wycinkę, do ilości niezbędnych lokalnym mieszkańcom, tj. ok. 40 tys. m3. Obecnie z puszczańskich nadleśnictw można pozyskiwać nawet trzykrotnie tyle, a leśnicy ciągle tłumaczą się, że to, co wycinają, idzie na potrzeby mieszkańców" - mówi Robert Cyglicki, dyrektor polskiego Greenpeace. Dodaje, że jak najszybciej powinien zostać wprowadzony zakaz wyrębu drzew w okresie lęgowym ptaków. Należy też zaprzestać wycinki naturalnych drzewostanów.

     

    Rozwiązaniem postulowanym przez organizacje pozarządowe jest rozszerzenie parku narodowego na teren całej Puszczy Białowieskiej. Jak stwierdza Paweł Średziński z WWF Polska, plan ministerstwa obejmuje powiększenie parku głównie o obszar istniejących już rezerwatów przyrody.

     

    Resort środowiska przyznaje, że Lasy Państwowe prowadzą na obszarze puszczy gospodarkę leśną w ograniczonym zakresie. W 2010 r. pozyskanego w ten sposób drewna będzie o 20 proc. mniej niż w roku poprzednim. Co roku w Puszczy Białowieskiej na terenie zarządzanym przez Lasy Państwowe przyrasta ok. 5m3 drewna na każdy hektar (przy pozyskiwanych ok. 2m3 na hektar). W ciągu ostatnich 40 lat masa drewna - wysokość i grubość - wzrosła o 50 proc., a średni wiek drzew wzrósł z 72 lat do 79.

     

    LASY PAŃSTWOWE: NAJLEPIEJ CHRONIONA PUSZCZA W EUROPIE

     

    Jak poinformowały w oficjalnym komunikacie Lasy Państwowe, łączna powierzchnia obszarów chronionych i wyłączonych z wszelkich działań gospodarczych w nadleśnictwach Puszczy Białowieskiej jest blisko dwukrotnie większa niż całkowita powierzchnia Białowieskiego Parku Narodowego. Dodatkowo, cała Puszcza Białowieska objęta jest obszarem Natura 2000, Obszarem Chronionego Krajobrazu i Rezerwatem Biosfery UNESCO.

     

    Leśników obowiązują również przepisy dotyczące ochrony różnorodności biologicznej, wynikające z ustawy o lasach. Na ich podstawie utworzono lasy i strefy ochronne, wprowadzono ochronę starych drzew i rzadkich gatunków drzew: jodły, wiśni ptasiej, dzikiej jabłoni, gruszy pospolitej, wiązu i jarzębiny. Wyodrębniono też obszary, na których nie prowadzi się gospodarki leśnej.

     

    "Pozyskanie drewna w Puszczy Białowieskiej to efekt działań proekologicznych, mających niewiele wspólnego nawet ze zwykłą gospodarką leśną, prowadzoną przez Lasy Państwowe w innych regionach, a tym bardziej z rzekomą +rabunkową wycinką drzew+. Nadleśnictwa w Puszczy Białowieskiej w ogóle nie prowadzą pozyskania drewna podyktowanego ekonomią, wskutek czego z założenia są deficytowe" - podkreślają Lasy Państwowe, odnosząc się do zarzutu organizacji ekologicznych.

     

    Leśnicy zapewniają, że sami są ekologami. Ich zdaniem, twierdzenie o istnieniu dychotomii leśnicy-ekolodzy jest irracjonalne.

     

    "Nie sposób wykonywać tej trudnej i odpowiedzialnej pracy, wymagającej ogromnej wiedzy, doświadczenia, cierpliwości i pokory, jeśli nie jest ona równocześnie pasją, jeśli nie wynika z umiłowania przyrody. Życiorysy leśników, zwłaszcza tych pracujących w Puszczy Białowieskiej, świadczą o tym najlepiej" - piszą w komunikacie pracownicy Lasów Państwowych. Dodają, że to właśnie Lasy Państwowe przed wojną dały początek powstałemu w 1932 r. Parkowi Narodowemu w Białowieży, którym potem administrowały.

     

    Podkreślają, że nigdy nie przekroczono maksymalnej ilości możliwego do pozyskania w Puszczy Białowieskiej drewna, zatwierdzonej w planie urządzenia lasu na 146 tys. m3. W 2010 r. w nadleśnictwach w Puszczy Białowieskiej ograniczono pozyskanie drewna do 111 tys. m3, z czego z kompleksu Puszczy - do 82,9 tys m3.

     

    Dotychczasowe plany i zadania ochronne w rezerwatach przyrody dopuszczały możliwość pozyskania drzew zaatakowanych przez kornika drukarza. Od dwóch lat leśnicy jedynie monitorują stan zdrowia drzewostanów świerkowych.

     

    Z uwagi na okres lęgowy ptaków w nadleśnictwach w Puszczy Białowieskiej nie prowadzi się pozyskania drewna. Wstrzymano tego rodzaju zabiegi na powierzchniach, gdzie stwierdzono występowanie dzięcioła białogrzbietego, dzięcioła trójpalczastego oraz chrząszczy saproksylicznych objętych ochroną sieci Natura 2000, a także w drzewostanach liczących ponad 100 lat.

     

    Z pozyskania drewna w okresie lęgowym zostały wyłączone powierzchnie z wilgotnymi i bagiennymi siedliskami, takimi jak bory, bory mieszane, olsy oraz drzewostany wzdłuż cieków wodnych. Na pozostałych siedliskach zakres zabiegów pielęgnacyjno-hodowlanych w okresie lęgowym ptaków jest ograniczony do niezbędnego minimum.KOL

     

    PAP - Nauka w Polsce

     

    tot/bsz


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Drzewostany Puszczy Białowieskiej: W Puszczy Białowieskiej zachowały się ostatnie na Nizinie Środkowoeuropejskiej fragmenty lasów o charakterze pierwotnym. W Puszczy dominują lasy liściaste oraz mieszane. Obserwuje się zjawisko ustępowania sosny zwyczajnej z siedlisk terenu Białowieskiego Parku Narodowego (BPN) na rzecz gatunków liściastych. Jesion z naroślą – jesion wyniosły o rozmiarach pomnikowych rosnący w Puszczy Białowieskiej, jeden z najpotężniejszych jesionów w Puszczy Białowieskiej; rośnie na terenie Białowieskiego Parku Narodowego. Rośnie w środowisku, w którym jest dużo wilgoci. Jacek Wysmułek (ur. 20 sierpnia 1937 r. w Pruszkowie koło Warszawy, zm. 21 stycznia 1983 w Białowieży) – wieloletni leśniczy w Białowieskim Parku Narodowym i Nadleśnictwie Białowieża. Twórca kilku szlaków w Puszczy Białowieskiej. Działacz i przewodnik PTTK. Twórca koncepcji ochrony drzew – pomników przyrody w Puszczy Białowieskiej. Współautor kilku opracowań na temat Puszczy Białowieskiej.

    Jesion Olbrzym – jesion wyniosły o rozmiarach pomnikowych rosnący w Puszczy Białowieskiej, jeden z najpotężniejszych jesionów w Puszczy Białowieskiej; rośnie na terenie Białowieskiego Parku Narodowego. Pień ma lejkowaty kształt u podstawy. Jesion przy Carskiej Tropinie – pomnikowy jesion wyniosły rosnący w Puszczy Białowieskiej, aktualnie najpotężniejszy jesion w zagospodarowanej części Puszczy Białowieskiej. Od roku 2002 drzewo jest martwe. Pień drzewa ma nieregularny kształt, korona jest zwarta. Miejsce, w którym rośnie, w 1996 roku włączone zostało do Białowieskiego Parku Narodowego.

    Bogdan Jaroszewicz — kierownik Białowieskiej Stacji Geobotanicznej Uniwersytetu Warszawskiego, wieloletni wicedyrektor Białowieskiego Parku Narodowego. Zajmuje się ekologią lasu naturalnego. Członek wielu towarzystw i stowarzyszeń (Polskie Towarzystwo Entomologiczne, Polskie Towarzystwo Służb Ochrony Przyrody, Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze, Stowarzyszenie Miłośników Żubra, którego jest założycielem). Autor wielu publikacji i rozpraw naukowych. Swoją działalnością naukowo-dydaktyczną popularyzuje wartości naukowe i przyrodnicze Puszczy Białowieskiej. Wielokrotnie swoimi opiniami wspierał działania pozarządowych organizacji ekologicznych dostarczając argumentów dla ochrony Puszczy Białowieskiej Dąb Jacka Wysmułka – wcześniej zwany Wielkim Mamamuszim, najgrubszy spośród dębów Puszczy Białowieskiej rosnących w zagospodarowanej części Puszczy, pod względem obwodu pnia ustępuje tylko Dębowi Maćkowi rosnącemu w rezerwacie ścisłym Białowieskiego Parku Narodowego . Na wys. 130 cm od nasady pień ma w obwodzie 701 cm (2009 r.), wysokość drzewa -31-32 m. Dąb nosi imię zasłużonego dla Puszczy Białowieskiej leśnika, miłośnika przyrody Jacka Wysmułka. Zresztą Jacek Wysmułek odkrył to drzewo w białowieskim mateczniku i w 1976 roku zgłosił je do wojewódzkiego rejestru drzew pomnikowych.

    Dąb Małgosi – jeden z najpotężniejszych dębów Puszczy Białowieskiej o piękniej kolumnie pnia i zawartej koronie. Dąb rośnie na obszarze Białowieskiego Parku Narodowego niedaleko doliny rzeki Narewki. Drzewo spełnia kryteria klasycznego dębu białowieskiego: obwód pnia na wys. 130 cm – 578 cm (2009 r.), wysokość kolumny pnia do pierwszej gałęzi 21 m, całkowita wysokość kolumny pnia ponad 25 metrów, wysokość drzewa – 41m , co pozwala zaliczyć ten dąb do grona najwyższych dębów szypułkowych w Polsce, a może także w Europie. W Puszczy podobną wysokości ma jeszcze np. najgrubszy Dąb Maciek – najpotężniejszy dąb Puszczy Białowieskiej. Drzewo rośnie w lesie wilgotnym. ze stagnującą w okresie wczesnowiosennym wodą. Podstawa pnia porośnięta mchami, napływy korzeniowe delikatnie spływające ku ziemi. Drzewo nosi imię osoby, która wyśledziła je w białowieskim mateczniku pani Małgorzaty Karczewskiej. Jesion – puszczański rekordzista – jesion wyniosły o rozmiarach pomnikowych rosnący w Białowieskim Parku Narodowym, jest najpotężniejszym i najbardziej okazałym jesionem Białowieskiego Parku Narodowego i całej Puszczy Białowieskiej, aktualnie najwyższy jesion w Polsce i prawdopodobnie najwyższe drzewo liściaste w Polsce.

    Gospodarka leśna w Puszczy Białowieskiej: Jakkolwiek w Puszczy Białowieskiej zachowały się ostatnie naturalne fragmenty pierwotnego lasu, Puszcza użytkowana jest przez człowieka od tysiąca lat i wielokrotnie była narażona na zniszczenie.

    Jesion Kolumnowy bądź Jesion przy Drodze Objazdowej – jesion wyniosły o pomnikowych rozmiarach rosnący w Białowieskim Parku Narodowym, aktualnie drugi potężny jesion Białowieskiego Parku Narodowego i całej Puszczy Białowieskiej, jeden z najpotężniejszych jesionów w Polsce.

    Dąb Prof. Karpińskiego – pomnikowy dąb szypułkowy rosnący w Białowieskim Parku Narodowym, jedno z najwcześniej sfotografowanych drzew Puszczy Białowieskiej i jeden z jej najpotężniejszych dębów. Rośnie w 370 oddziale BPN. Dąb Dominator – jeden z najgrubszych dębów w Puszczy Białowieskiej (obwód pnia na wys. 130 cm od podstawy – 680 cm, wys. – ponad 36m.). Drzewo dziś jest już martwe – uschło w 1992, pień jest już w znacznym stopniu pozbawiony kory. Przez wiele lat dominował pod względem rozmiarów w południowej części Puszczy Białowieskiej. Wiek tego dębu oceniany był na 450 lat.

    Sosna przy Dziedzince – pomnikowa sosna zwyczajna rosnąca w Białowieskim Parku Narodowym, olbrzym sosnowy, w chwili obecnej druga pod względem rozmiarów sosna Puszczy Białowieskiej, po sośnie Marta, która rośnie w zagospodarowanej części puszczy. Sosna bartna przy trasie turystycznej – sosna o rozmiarach pomnikowych rosnąca w Białowieskim Parku Narodowym, jedna z najlepiej znanych i najczęściej opisywanych sosen bartnych Puszczy Białowieskiej. Obecnie jest martwa. Na liście drzew bartnych Karpińskiego figuruje na pozycji 63.

    Dąb Bartny – pomnikowy dąb szypułkowy rosnący w Białowieskim Parku Narodowym, jeden z najpotężniejszych i najsłynniejszych dębów Puszczy Białowieskiej obok Dębu Jagiełły oraz Dębu Cara. Drzewo uschło na początku XXI wieku, między 2001 a 2003 rokiem. Stoi na terenie Białowieskiego Parku Narodowego przy głównej ścieżce turystycznej, jako jedna z jego atrakcji. Nie spełnia kryteriów klasycznego dębu białowieskiego. Sosna z wiszącym śniotem lub Sosna ze śniotem na hwozdowni – pomnikowa sosna rosnąca w Białowieskim Parku Narodowym, jedna z najlepiej zachowanych martwych sosen Puszczy Białowieskiej. Drzewo uschło w XIX wieku. Na liście drzew bartnych Karpińskiego figuruje na pozycji 67. Sosna znajduje się w oddziale 284.

    Dodano: 09.08.2010. 10:17  


    Najnowsze