• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Coraz więcej gatunków ptaków zagrożonych wyginięciem

    10.06.2011. 00:04
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Drop indyjski, jeden z największych ptaków świecie, znajduje się na skraju wyginięcia - wynika z Czerwonej Księgi Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List) dla ptaków na rok 2011, opublikowanej właśnie przez BirdLife International. Jak informuje Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków (OTOP), w Polsce wśród gatunków zagrożonych z listy IUCN są: kania rdzawa, orlik grubodzioby, dubelt, rycyk, kulik wielki, kraska i wodniczka.

    Tegoroczne uaktualnienie listy Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody (ang. International Union for Conservation of Nature - IUCN) zwiększa liczbę zagrożonych gatunków ptaków do 1253 - to 13 proc. wszystkich gatunków ptaków na świecie.

    Drop został uznany za gatunek "krytycznie zagrożony", co oznacza najwyższy stopień zagrożenia. Polowania, zmiany środowiska, utrata siedlisk i ich fragmentacja złożyły się na ograniczenie liczebności tego gatunku do około 250 osobników.

    Jak wyjaśnia rzeczniczka OTOP Katarzyna Groblewska, mierzący ponad metr wysokości i ważący prawie 15 kilogramów drop indyjski był niegdyś szeroko rozpowszechnionym gatunkiem zamieszkującym sawanny Indii i Pakistanu. Obecnie jego występowanie ogranicza się do kilku małych i rozproszonych fragmentów dawnych siedlisk.

    "W coraz bardziej zatłoczonym świecie gatunki potrzebujące dużo przestrzeni, takie jak drop indyjski, są na straconej pozycji. Jednak ostatecznie to my przegramy, jeżeli przyroda i jej dobrodziejstwa zaczną zanikać" - powiedział po opublikowaniu listy dr Leon Bennun, dyrektor ds. nauki i polityki w BirdLife.

    "Ptaki stanowią ciekawy wskaźnik względem reszty przyrody. Są bardzo przydatne w określaniu stanu ekosystemu, jeżeli radzą sobie słabo, to przyroda - ogólnie - również nie jest w dobrym stanie - stwierdził dr Stuart Butchart, koordynator ds. globalnych badań i wskaźników. - Zmiany, które udokumentowaliśmy w tegorocznej edycji, wpłyną na indeks Czerwonej Księgi (ang. Red List Index) dla ptaków - miernik światowych trendów, który stosowany jest m.in. przez liczne rządy, globalne korporacje i ONZ."

    Występujący na Bahamach gatunek kacyka - podobnie jak drop indyjski - również został uznany za gatunek krytycznie zagrożony. Badania sugerują, że populacja tego pięknego czarno-żółtego karaibskiego ptaka może liczyć jedynie 180 osobników. Zaraza żółtaczkowego zamierania palm kokosowych zniszczyła stanowiska lęgowe w obszarach, w których ptak ten był wcześniej powszechny. Utrata siedlisk nie jest jednak jedynym problemem kacyków. Zagrożone są one również przybyciem na wyspy starzyka granatowego - pasożyta lęgowego, który podobnie jak nasza kukułka składa jaja w gniazdach innych gatunków.

    "Choć sytuacja wielu gatunków wydaje się być niewesoła, tegoroczne uaktualnienie podkreśla kilka przypadków, w których sytuacja poprawiła się dzięki działaniom ochronnym" - skomentował Andy Symes z Global Species Programme.

    Cyraneczka campbellska skorzystała z szeroko zakrojonego programu walki ze szczurami oraz rozmnażania w niewoli. Gatunek został ponownie wprowadzony na Wyspę Campbela w Nowej Zelandii i większość osobników radzi sobie doskonale, dzięki czemu klasyfikację gatunku zmieniono na zagrożony. Dzięki działaniom ochronnym poprawiła się również sytuacja trzech gatunków gołębi występujących na wyspach Atlantyku.

    "W ciągu jednego roku 13 gatunków ptaków znalazło się wśród gatunków zagrożonych - powiedział Jean-Christophe Vi,, Wicedyrektor programu Global Spieces w IUCN. - Jest to niepokojący trend; jednakże liczba ta byłaby znacznie wyższa, gdyby nie inicjatywy ochronne. Informacje zebrane przez BirdLife mają kluczowe znaczenie dla dalszego rozwoju działań ochronnych. Dziś jest to ważniejsze niż kiedykolwiek wcześniej, jako że mamy kryzys różnorodności biologicznej i musimy podjąć dodatkowe działania, aby go powstrzymać."

    OTOP - polski partner światowej federacji towarzystw ochrony ptaków BirdLife International - obchodzi w tym roku dwudziestolecie swojego istnienia. Więcej na temat działalności towarzystwa i jego jubileuszu w serwisie Nauka w Polsce tutaj.

    PAP - Nauka w Polsce

    kol/ agt/bsz


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych – publikowana przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody i Jej Zasobów (IUCN) lista zagrożonych wyginięciem gatunków organizmów. Ukazała się po raz pierwszy w 1963 roku. Edycja Czerwonej Księgi z roku 2011 zawierała spis 59 508 gatunków (ponad 45 tysięcy gatunków zwierząt, ponad 14 tysięcy gatunków roślin oraz 18 gatunków grzybów), z których 19 265 jest zagrożonych wyginięciem. Większość z nich uzyskała status zagrożonych w wyniku działalności człowieka. Endodontidae – rodzina lądowych ślimaków trzonkoocznych (Stylommatophora) obejmująca gatunki występujące na wyspach krainy australijskiej. Wiele z nich (ok. 30 gatunków) wpisano do Czerwonej Księgi Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody, w tym kilka jako wymarłe (kategoria EX), a kilkanaście jest zagrożonych (EN) lub krytycznie zagrożonych (CR) wyginięciem. Hyosciurus ileile – gatunek gryzonia z rodziny wiewiórkowatych (Sciuridae). Jest gatunkiem endemicznym dla Indonezji. Jego naturalnym siedliskiem są subtropikalne i tropikalne lasy pierwotne, do wysokości 1700 m n.p.m. Występuje w bardzo niskich zagęszczeniach i jest bardzo wrażliwy na ludzką ingerencję. W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii VU (zagrożony), ze względu na znaczną fragmentację preferowanych przez ten gatunek siedlisk.

    BirdLife International (pierwotnie International Council for Bird Preservation - Międzynarodowa Rada Ochrony Ptaków) - to międzynarodowa organizacja, której celem jest ochrona ptaków oraz ich siedlisk. BirdLife International jest federacją organizacji zajmujących się ochroną ptaków z różnych krajów, tzw. organizacji partnerskich. Polskim partnerem BirdLife International jest Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków. Crocidura congobelgica – gatunek ssaka owadożernego z rodziny ryjówkowatych. Występuje endemicznie w Demokratycznej Republice Konga w . Zamieszkuje nizinne lasy pierwotne. Przez około 90 lat badań znaleziono 7 osobników. W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii LC (niższego ryzyka). Zagrożeniem dla tego gatunku jest niszczenie ich siedlisk poprzez nielegalny wyrąb drzew i działalność górniczą.

    Suncus aequatorius – gatunek owadożernego ssaka z rodziny ryjówkowatych (Soricidae). Występuje w Kenii, zamieszkując pasmo górskie Taita Hills do wysokości 1500-1600 m n.p.m.. Prawdopodobnie występuje również w Tanzanii, jednak wymaga to potwierdzenia. Mały ssak o długości ciała 70-121 mm, ogona 48-74 mm. Osiąga masę ciała 3,5-9,5 g. Ekologia słabo poznana. W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii CR (krytycznie zagrożony). Wiele siedlisk tego gatunku jest rozdrobnionych i silnie zdegradowanych poprzez przekształcanie lasów do celów rolniczych. Probreviceps durirostris – gatunek płaza bezogonowego z rodziny Brevicipitidae. Występuje endemicznie w górach Ukuguru we wschodniej Tanzanii. Gatunek opisany naukowo przez Loadera i współpracowników w 2006 roku. Zamieszkuje ściółkę w górskich lasach do wysokości 1500-1900 m n.p.m. Gatunek ten najbliżej spokrewniony jest z P. rungwensis. W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii EN (zagrożony wyginięciem). Zakres występowania tego gatunku jest mniejszy niż 5000 km². Lasy w górach są słabo chronione i zagrożone rozwojem rolnictwa.

    Żółw egipski (Testudo kleinmanni) – najmniejszy żółw lądowy, znajdujący się w Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych IUCN jako gatunek krytycznie zagrożony wyginięciem. Występuje u wybrzeży Morza Śródziemnego od zachodniej Libii do Izraela. Suncus fellowesgordoni – gatunek owadożernego ssaka z rodziny ryjówkowatych. Występuje endemicznie na centralnej wyżynie w Sri Lance Niewiele wiadomo na temat ekologii tego ssaka. Jest zwierzęciem o nocnym trybie życia. Zamieszkuje górskie lasy i łąki. Niewiele również wiadomo o stanie populacji, ostatnie dane zebrane w 2003 roku. Zazwyczaj gatunek ten umieszczany jest w S. etruscus. W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii EN (zagrożony). Głównymi zagrożeniami tego gatunku są pożary oraz przystosowywanie ich siedlisk na potrzeby plantacji herbaty i kardamonu.

    Crocidura desperata – gatunek owadożernego ssaka z rodziny ryjówkowatych. Ssak ten znany jest jedynie z kilku osobników. Występuje endemicznie w górach Rungwa w południowej Tanzanii w strefie bambusa powyżej 1500 m n.p.m. Zamieszkuje górskie, wilgotne lasy tropikalne. Mały ssak o długości ciała wynoszącej 45-140 mm, ogona 45-90 mm. Osiąga masę ciała 11-40 g. W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii EN (zagrożony wyginięciem).

    Albericus brunhildae – gatunek płaza bezogonowego z rodziny wąskopyskowatych. Występuje w kilku regionach Papui-Nowej Gwinei. Zasiedla głównie tereny leśne, lecz spotykany jest również w ogrodach przylegających do wiosek. Ekologia tego płaza słabo poznana. Najprawdopodobniej składa jaja na ziemi lub w mchu na pniach drzew. Gatunek opisany przez Menziesa w 1999 roku. W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii LC (najmniejszej troski). Nie są znane zagrożenia dla tego gatunku.

    Dasypops schirchi – gatunek płaza bezogonowego z rodziny wąskopyskowatych, jedyny przedstawiciel rodzaju Dasypops. Występuje endemicznie w Brazylii, w stanach Espírito Santo i Bahia do wysokości 60 m n.p.m. Jest gatunkiem lądowym. Zamieszkuje tropikalne lasy i ich obrzeża (oprócz otwartych przestrzeni). W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii VU (narażony na wyginięcie). Głównym powodem zagrożenia są utrata siedlisk wskutek działalności człowieka (rolnictwo, wyrąb lasów, urbanizacja). Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków, OTOP – pozarządowa organizacja działająca w Polsce od 1991 roku. Zajmuje się ochroną ptaków dziko żyjących i ich siedlisk, badaniami naukowymi, zbieraniem danych związanych z polską awifauną, propagowaniem wiedzy o ptakach w różnych grupach społecznych i wiekowych. OTOP jest polskim partnerem BirdLife International. Obecnym prezesem Towarzystwa jest Gerard Sawicki, popularyzator wiedzy o ptakach. Prowadził Ptakoluba na antenie TVP1 pod koniec ubiegłego wieku. Działaczką OTOP jest Małgorzata Górska.

    Crocidura bottegoides – gatunek ssaka owadożernego z rodziny ryjówkowatych. Występuje endemicznie w Etiopii, w górach Balie i na Mount Albasso. Gatunek ten znany jest tylko z pięciu okazów. Zamieszkuje trawiaste polany na zboczach gór do wysokości 2400-3280 m n.p.m. W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii zagrożony wyginięciem EN. Głównym zagrożeniem jest niszczenie lasów przez miejscową ludność.

    Dodano: 10.06.2011. 00:04  


    Najnowsze