• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Czerwona Księga IUCN wskazuje na płazy jako najbardziej zagrożone

    13.01.2012. 15:49
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Najnowsza Czerwona Księga Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów (IUCN) ujawnia, że populacje płazów na świecie dziesiątkowane są przez niezliczone czynniki. Ich liczba maleje szybciej niż innych grup fauny, bowiem ponad 30% wszystkich gatunków płazów wciągnięto na listę "zagrożonych". Badania, których wyniki zostały zaprezentowane w czasopiśmie Nature, podkreślają że obszary, na których występuje największa liczba gatunków płazów, to tereny najbardziej zagrożone. Prace prowadzone pod kierunkiem Uniwersytetu w Kopenhadze w Danii zgromadziły ekspertów z Danii, Hiszpanii, Portugalii i USA.

    Profesor Carsten Rahbek z Centrum Makroekologii, Ewolucji i Klimatu (CMEC) przy Uniwersytecie w Kopenhadze wraz z zespołem zidentyfikował rozmaite czynniki, które zagrażają globalnej różnorodności płazów, niemniej zaznaczył, że przestrzenne rozmieszczenie tych zagrożeń i interakcji nie zostało dobrze rozpoznane. Zmiany klimatu, zmiany zagospodarowania gruntów i choroba grzybowa chytridiomycosis to niektóre z poważnych zagrożeń, w obliczu których stają płazy.

    Naukowcy twierdzą, że największy odsetek gatunków będących pod niekorzystnym wpływem zmian klimatu, co prawdopodobnie stanowi największe zagrożenie, znajduje się w Afryce, północnych częściach Ameryki Południowej i w Andach. Ich dane sugerują również, że spadek liczby płazów prawdopodobnie przyspieszy w XXI w. z powodu wielorakich przyczyn wymierania, które mogą zagrozić ich populacjom bardziej niż dotychczas, jak wskazują analizy jednoprzyczynowe.

    Autor naczelny, Christian Hof z CMEC, również z Departamentu Bioróżnorodności i Biologii Ewolucyjnej Narodowego Muzeum Nauk Przyrodniczych w Hiszpanii, wraz z kolegami ocenił geograficzne rozmieszczenie tych zagrożeń w powiązaniu z globalnym rozmieszczeniem płazów.

    "Regiony, w których zmiany klimatu i użytkowania gruntów wywierają największy przewidywany wpływ na płazy mają tendencję do nakładania się" - wyjaśnia dr Hof. "W odróżnieniu od zagrożenia stwarzanego przez chorobę grzybową, która wykazuje niewielki zakres przestrzennego pokrywania się z dwoma innymi zagrożeniami."

    Według naukowców istnieje większe prawdopodobieństwo, że większość bogatych w gatunki obszarów na świecie będzie narażonych na co najmniej jedno zagrożenie, jeżeli nie na ich większą liczbę, niż w przypadku obszarów o niskiej zasobności w gatunki.

    "Wyniki naszych badań wskazują, że ponad dwie trzecie gorących punktów bioróżnorodności płazów na świecie znajdzie się prawdopodobnie pod silnym wpływem co najmniej jednego z trzech rozważanych zagrożeń" - mówi Miguel Araújo z Hiszpańskiej Rady Badawczej (CSIC), współautor raportu z badań.

    Jeżeli chodzi o zaobserwowane nakładanie się czynników ryzyka, zespół sugeruje, że ocena zagrożeń oparta na pojedynczym czynniku będzie przypuszczalnie nadmiernie optymistyczna.

    "Nasze oceny pokazują, że spadek liczby płazów ulegnie zapewne przyspieszeniu w ciągu kolejnych dekad, gdyż wielorakie czynniki wymierania mogą zagrozić ich populacjom bardziej niż sugerowały to dotychczas analizy jednoprzyczynowe" - wyjaśnia profesor Rahbek.

    Wypowiadając się na temat odkryć, współautor, Walter Jetz z Uniwersytetu Yale stwierdził: "Zważywszy na fakt, że IUCN już uznała ponad 30% wszystkich gatunków płazów za zagrożone, a wiele rzadkich gatunków nadal jest odkrywanych każdego roku, nasze wyniki podkreślają potrzebę intensyfikacji badań i działań na rzecz ochrony tej wysoce zagrożonej grupy."

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Crocidura grassei – gatunek owadożernego ssaka z rodziny ryjówkowatych. Występuje w Afryce Środkowej w Gabonie, Republice Środkowoafrykańskiej, południowym Kamerunie i Gwinei Równikowej. Prawdopodobnie występuje również w Kongo. Opisany naukowo przez Brosseta i współpracowników w 1965 roku. Zamieszkuje nizinne, wilgotne lasy pierwotne. Duży, o wyraźnie szarym kolorze futra ssak owadożerny. Ekologia i wielkość populacji słabo poznane. W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii LC (najmniejszej troski). Wydaje się że nie ma zagrożeń dla całości gatunku. Niektóre lokalne populacjie mogą być zagrożone przez miejscowe wylesiania. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych – publikowana przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody i Jej Zasobów (IUCN) lista zagrożonych wyginięciem gatunków organizmów. Ukazała się po raz pierwszy w 1963 roku. Edycja Czerwonej Księgi z roku 2011 zawierała spis 59 508 gatunków (ponad 45 tysięcy gatunków zwierząt, ponad 14 tysięcy gatunków roślin oraz 18 gatunków grzybów), z których 19 265 jest zagrożonych wyginięciem. Większość z nich uzyskała status zagrożonych w wyniku działalności człowieka. Neobatrachia – podrząd płazów bezogonowych (Anura) o kosmopolitycznym zasięgu występowania. Obejmuje około 96% współcześnie żyjących gatunków płazów bezogonowych. Ich wczesna ewolucja jest jednoznacznie wiązana z Gondwaną.

    Crocidura cinderella – gatunek owadożernego ssaka z rodziny ryjówkowatych. Występuje w Gambii, Mali, południowej Mauretanii, Nigrze i Senegalu oraz prawdopodobnie w Burkina Faso. Zamieszkuje sawanny w pobliżu krzewów akacji. Nic nie wiadomo na temat ekologii tego ssaka. Liczebność i wielkość populacji nie są znane. W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii LC (niższego ryzyka). Chociaż gatunek ten jest słabo poznany, nie ma poważnych zagrożeń dla całości populacji. Paracrocidura schoutedeni – gatunek owadożernego ssaka z rodziny ryjówkowatych (Soricidae). Występuje w Afryce Środkowej w Kamerunie, Republice Środkowoafrykańskiej, Kongo, Demokratycznej Republice Konga i Gabonie. Siedliskiem tego gatunku są nizinne, tropikalne wilgotne lasy. Ekologia słabo poznana. W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii LC (najmniejszego ryzyka). Nie ma większych zagrożeń dla całości populacji tego ssaka. Jedynie lokalne populacje zagrożone są poprzez utratę siedlisk i degradację środowiska.

    Crocidura foxi – gatunek owadożernego ssaka z rodziny ryjówkowatych. Występuje w Burkina Faso, Czadzie, Wybrzeżu Kości Słoniowej, Ghanie, Gwinei, Mali, Nigerii, Senegalu i Sudanie. Prawdopodobnie występuje również Beninie, Republice Środkowoafrykańskiej, Gambii i Togo. Zamieszkuje głównie wilgotne sawanny i obrzeża lasów. Ssak ten spotykany jest również na plantacjach trzciny cukrowej i innych terenach rolniczych. Niewiele wiadomo na temat ekologii tego ssaka. W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii LC (najmniejszej troski). Nie ma poważniejszych zagrożeń dla całości populacji tego ssaka. Jedynie niektóre lokalne populacje mogą być zagrożone wskutek utraty siedlisk. Probreviceps durirostris – gatunek płaza bezogonowego z rodziny Brevicipitidae. Występuje endemicznie w górach Ukuguru we wschodniej Tanzanii. Gatunek opisany naukowo przez Loadera i współpracowników w 2006 roku. Zamieszkuje ściółkę w górskich lasach do wysokości 1500-1900 m n.p.m. Gatunek ten najbliżej spokrewniony jest z P. rungwensis. W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii EN (zagrożony wyginięciem). Zakres występowania tego gatunku jest mniejszy niż 5000 km². Lasy w górach są słabo chronione i zagrożone rozwojem rolnictwa.

    Crocidura crenata – gatunek ssaka owadożernego z rodziny ryjówkowatych. Występuje w południowym Kamerunie, północnym Gabonie, wschodniej Demokratycznej Republice Konga, Republice Środkowoafrykańskiej, Kongo i Gwinei Równikowej. Głównym siedliskiem tego ssaka są nizinne lasy na wysokościach 100-700 m n.p.m. Gatunek o długich nogach i ogonie, które umożliwiają wykonywanie skoków. W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii LC (niższego ryzyka). Nie stwierdzono poważnych zagrożeń dla populacji tego ssaka. Crocidura beccarii – gatunek owadożernego ssaka z rodziny ryjówkowatych. Występuje endemicznie w Indonezji (pasma górskie w północnej i zachodniej Sumatrze). Zamieszkuje górskie lasy deszczowe, na wysokościach 1800-2200 m n.p.m. Ekologia, tryb życia i wielkość populacji słabo poznane. Wylesianie na potrzeby rolnictwa, pozyskiwania drewna i urbanizacji, stanowi poważne zagrożenie dla tego gatunku, gdyż nie wiadomo jak dostosuje się do zmiany siedliska życia. Jednak na wysokościach na których występuje ten gatunek, degradacja lasów postępuje wolniej i dlatego w Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii niższego ryzyka LC.

    Crocidura crossei – gatunek owadożernego ssaka z rodziny ryjówkowatych. Występuje w Kamerunie, Wybrzeżu Kości Słoniowej, Ghanie, Gwinei i Nigerii oraz prawdopodobnie w Beninie, Liberii i Togo. Naturalnym siedliskiem tego ssaka są tropikalne, wilgotne lasy nizinne oraz większe skupiska drzew na sawannie. Jest gatunkiem lądowym, przeszukuje ściółkę leśną w poszukiwaniu żywności. W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii LC (niższego ryzyka). Nie ma większych zagrożeń dla populacji tego gatunku.

    Crocidura fuliginosa – gatunek owadożernego ssaka z rodziny ryjówkowatych. Występuje w Kambodży, Chinach, Laosie, Malezji, Mjanmie, Tajlandii i Wietnamie. Prawdopodobnie występuje również w Bangladeszu. Zamieszkuje różnorodne siedliska od górskich do nizinnych lasów, obszary uprawne a nawet jaskinie. Mały ssak o ciemnoszarym futrze ze srebrnym połyskiem, brzuch jaśniejszy. Ogon jest cienki z rzadkimi białymi włosami. Nogi również pokryte krótkimi, białymi włosami. Oczy są małe, uszy nieowłosione i dobrze widoczne. Niewiele wiadomo na temat ekologii i populacji tego ssaka. W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii LC (najmniejszej troski). Nie ma większych zagrożeń dla tego gatunku.

    Gatunek rzadki (potencjalnie zagrożony, R) – określenie stosowane w określaniu kategorii zagrożenia w odniesieniu do gatunków o ograniczonych zasięgach geograficznych, o niewielkich powierzchniowo wymaganych siedliskach lub występujących na dużym areale, ale w dużym rozproszeniu. Kategoria była powszechnie stosowana w zestawieniach gatunków zagrożonych (zwykle noszących nazwę Czerwonych Ksiąg lub Czerwonych List) publikowanych przed 1994 rokiem, kiedy to Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody i Jej Zasobów wprowadziła zmienione i ujednolicone nazewnictwo kategorii zagrożeń, zmodyfikowane w 2001 roku. Kategoria "Gatunek rzadki" ze względu na odmienne kryteria klasyfikacji nie może być wprost utożsamiana z żadną z nowych kategorii zagrożenia. Najczęściej gatunki tak określane zaliczane są do kategorii "niższego ryzyka" (Lower Risk - LR) według klasyfikacji z 1994 roku i "niższego ryzyka" (Least Concern - LC) oraz "podwyższonego ryzyka" (Near Threatened - NT) według klasyfikacji z 2001 roku. Guanahacabibes (Península de Guanahacabibes) - najdalej na zachód wysunięty półwysep Kuby, na którym znajduje się jeden z ważniejszych rezerwatów leśnych na wyspie. Rezerwat oddzielony jest od lądu największym na Kubie obszarem podmokłym (ponad 100 jezior). Na terenie przesmyku występuje wiele rzadkich gatunków ptaków, płazów i gadów.

    Bezpłucnikowate (Plethodontidae) – rodzina płazów ogoniastych (Caudata) z grupy Salamandroidea, obejmująca ponad 410 gatunków. Należy do niej niemal 70% wszystkich współczesnych płazów ogoniastych. Plethodontidae ma holarktyczny zasięg występowania, jednak znacząco rozproszony – większość gatunków żyje w Ameryce Północnej, nieliczne w basenie Morza Śródziemnego, a tylko jeden w Azji. Najstarszymi znanymi przedstawicielami grupy są Plethodon i Aneides, których skamieniałości są znane już z oligoceńskich osadów w stanie Montana. Crocidura congobelgica – gatunek ssaka owadożernego z rodziny ryjówkowatych. Występuje endemicznie w Demokratycznej Republice Konga w . Zamieszkuje nizinne lasy pierwotne. Przez około 90 lat badań znaleziono 7 osobników. W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii LC (niższego ryzyka). Zagrożeniem dla tego gatunku jest niszczenie ich siedlisk poprzez nielegalny wyrąb drzew i działalność górniczą.

    Crocidura douceti – gatunek owadożernego ssaka z rodziny ryjówkowatych. Występuje w Gwinei i Wybrzeżu Kości Słoniowej oraz prawdopodobnie w Nigerii (kości okazów znalezionych w wypluwkach sów w Nigerii mogą być błędnie oznaczone). Zamieszkują pierwotne lasy równikowe prowadząc częściowo nadrzewny tryb życia. W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii DD (niedostateczne dane), ponieważ obecne zagrożenia dla tego gatunku nie są dobrze znane.

    Dodano: 13.01.2012. 15:49  


    Najnowsze