• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Czy mózg ma płeć?

    24.05.2012. 17:26
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Świętowaliśmy 8 marca Dzień Kobiet, składając hołd wytrwałości i umiejętnościom kobiet na całym świecie. Choć istnieją różnice między kobietami a mężczyznami, kwestia podobieństwa ich mózgów niezmiennie budzi zainteresowanie. W wywiadzie, który zostanie niebawem opublikowany w magazynie research*eu, dr Catherine Vidal, wybitny neurobiolog i dyrektor ds. badań naukowych w Instytucie Pasteura we Francji, mówi na temat mózgu i różnic między mózgiem kobiety a mężczyzny.

    Na pytanie dziennikarza z magazynu research*eu, czy istnieją różnice, dr Vidal odpowiedziała: "Odpowiedź, naukowo i paradoksalnie, brzmi tak i nie. Tak, dlatego że mózg kontroluje funkcje rozrodcze." Jak wyjaśniła: "Mózgi żeńskie i męskie nie są identyczne i dotyczy to wszystkich gatunków, w tym naszego. Rozmnażanie wiąże się z systemem hormonalnym i różnymi zachowaniami społecznymi, które są kontrolowane przez mózg." Jednakże, jak zauważyła dr Vidal, odpowiedź brzmi również nie, ponieważ "jeżeli weźmiemy pod uwagę funkcje kognitywne, to zróżnicowanie pomiędzy mózgami występuje niezależnie od płci"; dodała też: "co więcej, by pojawiła się myśl mózg musi zostać pobudzony przez środowisko".

    Według dr Vidal, zaledwie 10% ze 100 miliardów naszych neuronów jest ze sobą połączonych po urodzeniu, a pozostałe 90% połączeń buduje się stopniowo w wyniku oddziaływania rodziny, edukacji, kultury i społeczeństwa. W trakcie swojego rozwoju mózg przyswaja zewnętrzne komponenty, które są połączone z historią każdego oddziaływania. "To nazywa się plastycznością mózgu" - powiedziała. "Dlatego każdy z nas ma inny mózg. A różnice między osobami tej samej płci są na tyle poważne, że biorą górę nad różnicami między płciami."

    Dr Vidal zauważyła, że istnieje również zasadniczy problem w ustaleniu, które zachowania są wrodzone, a które nabyte. "To kluczowa kwestia, nad którą od wieków dyskutują filozofowie i naukowcy" - jak czytamy w wywiadzie. "Nawet obecnie jest to temat przesiąknięty ideologią, a media upajają się nim."

    Odnosząc się do twierdzeń prezentowanych w mediach, że istnieją różnice w specjalizacji mózgu między kobietami a mężczyznami, dr Vidal powiedziała: "Teorie dotyczące różnic między półkulami obu płci dotyczące języka mają co najmniej 30 lat. Nie znalazły potwierdzenia w ostatnich badaniach mózgu techniką obrazowania, która umożliwia obserwowanie żywego, pracującego mózgu. Teorie te opierały się często na obserwacjach prowadzonych na bardzo małych grupach."

    Zdaniem dr Vidal: "nadal przywoływane są te same badania, mimo że współczesna rzeczywistość naukowa jest zupełnie inna". Dlatego metaanaliza wniosków ze wszystkich eksperymentów opublikowanych w literaturze naukowej, obejmujących kilkaset kobiet i mężczyzn, pokazuje, "że nie ma statystycznie znaczących różnic między płciami w rozmieszczeniu obszarów odpowiedzialnych za język w półkulach" - wyjaśniła. Lokalizacje obszarów odpowiedzialnych za język różnią się znacznie między poszczególnymi osobami. "Ta zmienność przeważa nad ewentualną odmiennością płci" - zauważyła dr Vidal.

    Dyrektor ds. badań w Instytucie Pasteura odrzuciła również teorię, że mózgi mężczyzn lepiej są przystosowane do abstrakcyjnego myślenia, zwłaszcza matematycznego. "Wnioski z dwóch ważnych badań naukowych opublikowane w zeszłym roku w czasopiśmie Science ilustrują to zagadnienie" - powiedziała. W ramach pierwszego badania, dane zebrane w latach 90. XX w. pokazały, że chłopcy radzili sobie statystycznie lepiej niż dziewczynki w matematyce, ale to samo badanie przeprowadzone w ubiegłym roku pokazało, że dziewczynki radziły sobie tak samo dobrze jak chłopcy. "Wyniki są po prostu pochodną rozwoju edukacji technicznej i rosnącej różnorodności dziedzin naukowych."

    Wyniki drugiego badania, przeprowadzonego w ubiegłym roku na próbie 300.000 osób w 40 krajach pokazały, że obecne środowisko społeczno-kulturalne sprzyja równości płci. "Więcej dziewczynek uzyskuje dobre wyniki podczas testów z matematyki" - podkreśliła dr Vidal. "W Norwegii i Szwecji wyniki są porównywalne, a w Islandii dziewczynki są lepsze od chłopców." Trzeba jednak dodać, że chłopcy są lepsi od dziewczynek w Korei i Turcji.

    Dr Vidal podkreśliła, że ogromnym przełomem badawczym w neurobiologii jest plastyczność mózgu. "Nie można już powoływać się na biologiczne różnice między płciami, aby uzasadnić różnice w statusie mężczyzn i kobiet w społeczeństwie" - jak czytamy w wywiadzie.

    Uwagi dr Vidal znajdują potwierdzenie w opublikowanych niedawno w czasopiśmie Psychological Bulletin wynikach badań. Podczas gdy wiele osób sądzi, że większość kobiet nie wybiera kariery w dziedzinach ściśle powiązanych z matematyką z powodu braku zdolności matematycznych, wyniki badań, w ramach których przeanalizowano 35 lat badań nad różnicami między płciami w matematyce pokazują, że kobiety nie decydują się na studiowanie matematyki ze względu na elastyczność potrzebną do wychowywania dzieci lub preferowanie dziedzin nauki słabiej powiązanych z matematyką. Teoria, że dzieje się tak z powodu braku umiejętności jest całkowicie nieuzasadniona.

    Tymczasem dr Vidal podkreśliła, że sposób myślenia ludzi jest dzisiaj również nieco inny. "Przyznanie wspólnej Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny w 2008 r. Lucowi Montagnier i jego głównej współpracowniczce, Françoise Barré-Sinoussi to również wyraz zmieniających się postaw" - zauważyła.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Mózg Alberta Einsteina został po śmierci uczonego zachowany do badań naukowych, których wyniki budziły duże zainteresowanie ze względu na powszechną opinię o geniuszu Einsteina. W latach 1985–2009 powstało kilka prac omawiających różne aspekty anatomiczne i histologiczne mózgu Alberta Einsteina. Okoliczności uzyskania zgody na pobranie mózgu uczonego wciąż są niejasne i budzą kontrowersje, tak samo jak wątpliwe etycznie zawłaszczenie narządu przez patologa Thomasa Stoltza Harveya. Josep Vidal-Ribas był prezydentem klubu FC Barcelona w roku 1942. Sprawował funkcję tylko przez 33 dni. Przed nim prezydentem był Marques de la Mesa. Vidal-Ribas był jednocześnie przewodniczącym Komitetu Tymczasowego od 10 lipca 1942 do 13 sierpnia 1942 roku. Następnie, gdy Marques powrócił na stanowisko, Vidal-Ribas utracił stanowisko, na którym był zaledwie 33 dni. Jednak przez kolejne kilka lat był klubowym sekretarzem. Sylvio Vidal Leite Ribeiro znany jako Vidal (ur. 1 października 1896 w Rio de Janeiro) - piłkarz brazylijski grający podczas kariery piłkarskiej na pozycji środkowego obrońcy.

    Wybuch w sklepie obuwniczym Humberto Vidal nastąpił 21 listopada 1996 r. ok. godziny 8.35 rano pośrodku strefy handlowej Río Piedras w San Juan, Portoryko. Czasem określa się go jako eksplozja w Río Piedras albo eksplozja w Humerto Vidal. Była to jedna z największych pod względem liczby ofiar katastrof na wyspie. Polityka naukowa definiowana jest jako działalność państwa oraz innych instytucji publicznych mająca na celu takie wpływanie na naukę, które w sposób optymalny przyczyni się do wzrostu gospodarczego i rozwoju społecznego przy jak najlepszym wykorzystaniu środków na badania naukowe. Często do szeroko rozumianej polityki naukowej zalicza się także politykę innowacyjną, której zadaniem jest wprowadzanie wyników badań naukowych, wynalazków i usprawnień do praktyki gospodarczej. Jest to jedna z najmłodszych dziedzin polityki gospodarczej, ukształtowała się dopiero w latach pięćdziesiątych ubiegłego stulecia. Przełomową datą jest rok 1935, kiedy to wydano pracę J.D.Bernala pt. "The Social Function of Science"("Społeczna funkcja nauki"), ujmującą całościowo problemy nauki we współczesnym świecie. W 1967r. we Frascati(Włochy) odbyła się konferencja przedstawicieli krajów skupionych w OECD, w trakcie której wypracowano wiele zaleceń i definicji dotyczących polityki naukowej, będących podstawą obecnego rozwoju tej dziedziny. Dzięki ustaleniom z 1967r. w wielu krajach, także w krajach rozwijających się, utworzono organy decyzyjne a szczeblu rządowym odpowiedzialne za politykę naukową.

    Implant mózgowy (ang. brain implant) - urządzenie techniczne łączące się bezpośrednio z mózgiem ludzkim lub zwierzęcym zwykle umieszczone na powierzchni mózgu lub podłączone do kory mózgowej (implantowane elektrody domózgowe). Obecnie badania neurobiologów i inżynierów biomedycznych koncentrują się na zbudowaniu takich implantów mózgowych, które byłyby zdolne zastąpić obszary mózgu uszkodzone po udarze lub urazie mózgowym. Obejmuje to także zastąpienie czynności uszkodzonych układów czuciowych, np. wzrokowego (proteza wzroku). Inne implanty mózgowe są wykorzystywane w doświadczeniach na zwierzętach w celu bezpośredniej rejestracji czynności elektrycznej mózgu dla celów naukowych. Niektóre implanty mózgowe umożliwiają stworzenie interfejsu pomiędzy układem nerwowym i układem scalonym komputera, co jest częścią szerszych badań nad interfejsami mózg-komputer. Pojemność czaszki – mierzona (najczęściej) w centymetrach sześciennych średnia objętość mózgoczaszki, w przybliżeniu określająca rozmiar mózgu. Relacja między wielkością mózgu, a rozmiarem ciała wskazuje na potencjalną inteligencję organizmu, według ogólnej zasady, że im większy mózg, tym wyższy iloraz inteligencji. W rzeczywistości jednak pojemniejsza czaszka nie zawsze oznacza większą inteligencję, ważny jest także stosunek objętości mózgu do masy ciała osobnika (współczynnik encefalizacji); ponadto nawet u osobników o zbliżonej masie mogą istnieć nie wpływające na poziom inteligencji znaczące różnice w wielkości mózgu, co wynika z faktu, że większy mózg może być konieczny do kontroli bardziej umięśnionego ciała, albo jako element przystosowania do życia w zimnym klimacie.

    Alejo Vidal-Quadras Roca, kat. Aleix Vidal-Quadras Roca (ur. 20 maja 1945 w Barcelonie) – hiszpański i kataloński polityk oraz fizyk, były senator, deputowany do Parlamentu Europejskiego V, VI i VII kadencji. Ostre rozsiane zapalenie mózgu i rdzenia (ang. Acute Disseminated Encephalomyelitis ADEM) – autoimmunologiczna demielinizacyjna choroba mózgu bardzo podobna do stwardnienia rozsianego (SM), które zazwyczaj jest chroniczną nawracającą i cofającą się chorobą młodych dorosłych, podczas gdy ADEM jest zazwyczaj jednofazową chorobą dzieci. Nieprawidłowe wyniki badań immunoglobulin w płynie mózgowo-rdzeniowym są znacznie rzadsze w ADEM niż w SM. W ADEM występuje uszkodzenie mózgu, które jest rzadkie w stwardnieniu rozsianym. ADEM zwykle występuje po zakażeniu z gorączką albo szczepieniu. U części chorych z początkowym rozpoznaniem ADEM, diagnozuje się później jednak stwardnienie rozsiane. Śmiertelność wynosi 5% i większość przeżywających posiada co najmniej małą niepełnosprawność.

    Saint-Vidal – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Owernia, w departamencie Górna Loara. Nazwa miejscowości pochodzi od imienia św. Witalisa.

    Konferencja naukowa – spotkanie grupy naukowców, praktyków i osób zainteresowanych pewnym działem nauki. W ramach spotkania referowane są wyniki badań naukowych lub odbywa się seria krótkich wykładów monograficznych i dyskusji na określony temat. Konferencje, obok publikacji, są jedną z dwóch podstawowych form prezentowania i dyskutowania wyników badań naukowych. Wystąpienia na konferencjach naukowych, w których prezentuje się swoje wyniki badań są nazywane prezentacjami, komunikatami, doniesieniami wstępnymi, referatami. Materiały konferencji mogą być publikowane.

    Urazowe uszkodzenie mózgu (j. ang. Traumatic brain injury, TBI) zwane również urazem wewnątrzczaszkowym występuje kiedy mózg doznaje urazu wskutek działania zewnętrznej siły. Uszkodzenia można klasyfikować ze względu na ostrość obrażeń, mechanizm powstania (zamknięte np. wskutek uderzenia, lub otwarte np. rana postrzałowa), lub inne czynniki (np. lokalizacje urazu bądź obszar obrażeń). Sformułowanie uraz głowy zwykle odnosi się do urazowego uszkodzenia mózgu. Jest to jednak pojęcie mające szersze znaczenie, ponieważ obejmuje także urazy innych organów niż mózg (np. skóry głowy, lub czaszki). Wilson Tadeu Jönck (ur. 10 lipca 1951 w Vidal Ramos) – brazylijski duchowny katolicki, arcybiskup Florianópolis, od 2011.

    Kobiety w nauce: Udział kobiet w działalności naukowej odróżnia się od udziału mężczyzn w wielu aspektach m.in.: mniejszego zaangażowania kobiet w działalność naukową w każdej epoce (także współcześnie), preferowania przez kobiety określonych dziedzin naukowych, mniejszej obecności kobiet na eksponowanych stanowiskach naukowych itp. Te zjawiska były przedmiotem zainteresowania w Europie już w średniowieczu (np. Christine de Pisan), a od XVIII w. (np. Jean Condorcet) stały się przedmiotem badań i rozważań różnych dziedzin nauki np. historii kobiet, psychologii, socjologii, antropologii, filozofii, kulturoznawstwa, czy badań gender. Wnioski wysnute na tej podstawie nie są do dzisiaj powszechnie akceptowane i niekiedy są uznawane za kontrowersyjne. Śpiączka farmakologiczna – stosowana wyłącznie w zamkniętej opiece medycznej metoda leczenia polegająca na wyłączeniu funkcji mózgu odpowiedzialnych za odbieranie bodźców zewnętrznych. Podczas ś.f. następuje odseparowanie sfer mózgu działających automatycznie od tych, które reagują na środowisko zewnętrzne.

    Dodano: 24.05.2012. 17:26  


    Najnowsze