• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Czy zakwaszenie szwedzkich jezior jest zjawiskiem naturalnym?

    12.08.2011. 17:26
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Brytyjsko-szwedzki zespół naukowców pracujący pod kierunkiem Uniwersytetu w Reading, Wlk. Brytania, odkrył że emisje elektrowni przyczyniają się do zakwaszenia jezior w Szwecji w mniejszym stopniu niż dotychczas sądzono. Badania, których wyniki zaprezentowano w czasopiśmie BioScience, podkreślają historyczne skutki kwasów organicznych i emisji elektrowni, koncentrując się na spadku zakwaszenia szwedzkich jezior w ciągu dwóch ostatnich dekad.

    Naukowcy i ustawodawcy wyrazili w latach 70. i 80 XX w. zaniepokojenie oddziaływaniem na środowisko generowanych przez elektrownie emisji kwasowych dwutlenku siarki i tlenków azotu. Obawy te doprowadziły do opracowania i wdrożenia ograniczeń. W Europie obawy dotyczyły konkretnie tego, jak niezliczone jeziora w Szwecji zostały dotknięte przez emisje. Niektórzy eksperci odkryli nawet, że wiele przypadków jest wyraźnie kwasowych. Władze w Sztokholmie wprowadziły program przeciwdziałania zakwaszaniu jezior poprzez wsypywanie tysięcy ton wapna.

    Rozmaite teorie na temat tego, czym spowodowane zostało zakwaszanie - jak zmiany klimatu i zagospodarowanie terenów - mają różne następstwa dla definiowania preindustrialnych poziomów rozpuszczonego węgla organicznego (DOC), które są wymagane do oceny zakwaszenia i innych aspektów jakości wody. W ramach ostatnich badań naukowcy postulują, że DOC generowany przez żywe organizmy, który może wywołać zakwaszenie jezior, stawia rolę emisji z elektrowni w zakwaszaniu jezior w innym świetle.

    Naczelny autor dr Martin Erlandsson, który jest obecnie pracownikiem naukowym Wydziału Geografii i Środowiska Uniwersytetu w Reading wraz z kolegami przeanalizował wyniki z 20 lat, odkąd zakwaszenie jezior w Szwecji zaczęło spadać.

    Ilość rozpuszczonego węgla organicznego w szwedzkich jeziorach spadła mimo stabilizacji emisji elektrowni w latach 90. XX w. Podczas gdy nie ma ostatecznego dowodu na to, co wywołało wzrost, badania osadów z wielu jezior sugerują, że preindustrialne poziomy węgla organicznego były równie wysokie jak obecnie i wyższe niż poziomy osiągnięte 20 lat temu. To doprowadziło naukowców do stwierdzenia, że emisje elektrowni nie wpłynęły znacząco na poziom zakwaszenia jezior.

    W toku prowadzonych badań naukowcy zakwalifikowali zakwaszenie 66 jezior objętych długofalową obserwacją, które reprezentują grupę około 12.700 jezior wrażliwych na zakwaszenie w nemoralnej i borealnej Szwecji. Analiza pokazuje, że 47% tych jezior zostało zakwalifikowanych jako znacząco zakwaszone (zakładając że preindustrialne poziomy DOC były takie same jak te odnotowane w latach 90. XX w.). Aczkolwiek, jeżeli wyższe poziomy DOC odnotowane w roku 2009 definiują warunki preindustrialne, to około 24% jezior jest zakwaszonych.

    Badanie osadów z niektórych jezior wspiera teorię, że preindustrialne poziomy węgla organicznego były co najmniej tak wysokie jak obecne i potencjalnie wyższe niż w latach 90. XX w. A zatem choć wcześniejsze badania wskazywały, że emisje elektrowni znacząco przyczyniły się do zakwaszenia jezior, obserwacje poczynione w toku ostatnich badań dowodzą czegoś przeciwnego.

    "To wskazuje na konieczność ustalenia poziomów referencyjnych DOC i rzuca nowe światło na klasyczną kontrowersję wokół zakwaszenia naturalnego w opozycji do antropogenicznego" - czytamy w artykule.

    Naukowcy zauważyli również, że odkrycia dokonane w toku ostatnich badań podkreślają znaczenie pogłębiania wiedzy na temat ilości rozpuszczonego węgla organicznego w jeziorach w czasach preindustrialnych, ponieważ ma to istotne znaczenie w kontekście przypisywania zakwaszenia emisjom elektrowni.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Lista jezior Finlandii: W Finlandii znajduje się 187 888 (choć w wielu źródłach podaje się jeszcze liczbę ok. 55 tys.) jezior o powierzchni większej niż 500 m². W większości są to jeziora i zbiorniki wodne o niewielkiej powierzchni. 309 jezior ma powierzchnię większą niż 10 km². Kozjak – jezioro w Chorwacji, w Parku Narodowym Jezior Plitwickich, największe i najgłębsze z 16 jezior krasowych, tworzących kompleks. Leży w południowej części gór Mała Kapela, wchodzących w skład Gór Dynarskich. Położone jest na granicy dwóch zespołów połączonych kaskadowo jezior: tzw. Górnych Jezior, do których zalicza się Kozjak i Dolnych Jezior. Zajmuje powierzchnię 0,83 km², głębokość maksymalna wynosi 46 m. Jezioro charakteryzuje się bardzo dużą przezroczystością wody, wynoszącą ok. 8 m. Na akwenie znajduje się wyspa Štefanijin (Štefanijin Otok). Typ miktyczny jeziora – w typologii jezior – rodzaj jeziora ustalony na podstawie częstotliwości i zasięgu mieszania mas wód.

    Jeziora Ounianga – grupa jezior w regionie Bourkou-Ennedi-Tibesti w północnym Czadie. Jeziora mają podłużny kształt i są rozciągnięte w kierunku północ-południe, co spowodowane jest działalnością pssatów. Jeziora są pozostałością dużo większego jeziora, które wypełniało Kotlinę Czadu w czasach, gdy na Saharze panował wilgotniejszy klimat (ok. 10.000 do 1.500 lat p.n.e.). Obecnie zespół jezior Ounianga obejmuje piętnaście jezior o łącznej powierzchni 20 km². Jeziora podzielone są na dwie mniejsze grupy, oddalone od siebie o ok. 40 km: Angielscy poeci jezior, zwani Lakistami (ang. lake - jezioro) - grupa poetów angielskich urodzonych na początku lat 70. XVIII wieku, związana z Krainą Jezior i będąca pionierami romantyzmu w Anglii.

    Char nuur − słodkowodne jezioro w północno-zachodniej Mongolii, ponad brzegiem Kotliny Wielkich Jezior. Zajmuje dolinę w Górach Changajskich. Jawnych rzek zasilających nie posiada jak też i odpływu naziemnego (nadmiar wody filtruje się i uchodzi do Kotliny Wielkich Jezior pod poziomem piasków). W latach 1950. do jeziora nieposiadającego wcześniej naturalnej ichtiofauny, został wypuszczony omul bajkalski, który z braku wrogów naturalnych zaczął osiągać duże rozmiary. Jeziora powiatu szczycieńskiego: W zestawieniu ujęto większość jezior znajdujących się na terenie powiatu szczycieńskiego. Podziału dokonano według różnych kategorii. Należy zwrócić uwagę, że nie są to wszystkie jeziora powiatu szczycieńskiego – jezior małych (choć większych od 1 ha) jest jeszcze kilkadziesiąt. Jeziora te jednak często są nienazwane i z powodu swojego położenia (jeziora leśne) mają znikome znaczenie.
    W artykule umieszczono też ważniejsze cieki wodne powiatu.

    Jezioro dystroficzne – w typologii jezior, jezioro, w którym produkcja oparta jest w większości na materii allochtonicznej, a więc niska jest produkcja pierwotna. W odróżnieniu od typowych jezior oligotroficznych, które też charakteryzują się małą produkcją pierwotną, ilość węgla organicznego jest jednak duża. Definicję tę spełniają m.in. jeziora saprotroficzne, ale najczęściej pojęcie jezioro dystroficzne utożsamiane jest z jeziorem polihumusowym. Są to więc najczęściej zbiorniki śródbagienne charakteryzujące się dużą zawartością kwasów humusowych, torfu lub butwiny (nadającego im kwaśny odczyn i zabarwienie żółte lub brunatne) i niską produktywnością biologiczną. Ponieważ pojęcie dystrofii jest nieścisłe – może obejmować zarówno jeziora skądinąd oligotoficzne, jak i jeziora eutroficzne, niektórzy propagują uściślenie nazwy jezior zawierających duże ilości substancji humusowych jako jeziora humotroficzne (analogicznie do nazw typu jezioro syderotroficzne, jezioro słone, które podkreślają jeden czynnik kluczowy dla produktywności zbiornika modyfikujący trofię wynikającą z zawartości biogenów). Niegocin (niem. Löwentinsee) – jezioro morenowe w Krainie Wielkich Jezior w województwie warmińsko-mazurskim; powierzchnia 2604 ha, głębokość do 39,7 m. Niegocin jest trzecim pod względem rozmiarów akwenem w Krainie Wielkich Jezior Mazurskich.

    Półwysep Kaczor – Półwysep w Krainie Wielkich Jezior Mazurskich oddzielający wody Jeziora Śniardwy od jezior Seksty i Kaczerajno, będących właściwie jego zatokami. Większość półwyspu jest wąska i zabagniona, jednak najdalej wysunięta część jest nieco szersza i wyższa. Półwysep nie łączy się lądem bezpośrednio, ale poprzez Półwysep Zagon.

    Dodano: 12.08.2011. 17:26  


    Najnowsze