• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Dlaczego czarne chmury zbierają się nad produkcją kadzideł?

    23.12.2011. 14:49
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Wedle chrześcijańskiej tradycji Baltazar, jeden z trzech królów, złożył dzieciątku Jezus w darze najczystsze na świecie kadzidło w dzień Jego narodzin. Później kadzidło, symbolizujące boskość i ofiarę Chrystusa, zapalano w czasie dawnych rytuałów religijnych. Stąd zaczęliśmy kojarzyć kadzidła z Bożym Narodzeniem. Jednak naukowcy z Etiopii i Holandii przynoszą nam złe wieści: liczba drzew wytwarzających żywicę olibanową zaczęła drastycznie spadać i szacuje się, że do roku 2027 spadek ten sięgnie 50%. Wyniki badań zostały zaprezentowane w czasopiśmie Journal of Applied Ecology Brytyjskiego Towarzystwa Ekologicznego.

    Ale to nie wszystko. Naukowcy przewidują, że liczba drzew może spaść o 90% w ciągu kolejnych 50 lat. Potencjalnymi winowajcami tego gwałtownego spadku są pożary, wypas i inwazje owadów. Przestrzegają, że jeżeli nie zostaną podjęte działania, by zapanować nad tymi problemami, to produkcja żywicy olibanowej znacznie na tym ucierpi. Zespół opiera swoją teorię na badaniach w terenie zakrojonych na szeroką skalę, które jako pierwsze poświęcone były monitorowaniu losu kadzidłowców Boswellia.

    Żywicę olibanową pozyskuje się z różnych gatunków kadzidłowca Boswellia, drzewa występującego w Rogu Afryki i na Półwyspie Arabskim. Chociaż od lat sprzedaż kadzideł jest prowadzona na całym świecie, to niewiele wiadomo na temat wpływu odciągania żywicy olibanowej na drzewa.

    Naukowcy pracujący pod kierunkiem dr Fransa Bongersa z Uniwersytetu w Wageningen, Holandia, przeanalizowali 13 parceli (każda o powierzchni 2 hektary) w północno-zachodniej części Etiopii. Zbadano drzewa, z których odciągano żywicę olibanową i takie z których jej nie odciągano.

    Przez 24 miesiące zespół monitorował przeżywalność, wzrost i produkcję nasion ponad 6.000 kadzidłowców Boswellia i wykonał ponad 20.000 pojedynczych pomiarów. Pozyskane w ten sposób dane wykorzystano do zbudowania modeli demograficznych, na podstawie których można prognozować los populacji Boswellia w nadchodzących latach.

    Szacunki nie wyglądają dobrze. Dane wskazują na znaczny stopień kurczenia się populacji Boswellia, co zakłóci produkcję kadzideł w ciągu najbliższych 15 lat.

    "Aktualny sposób zarządzania populacjami Boswellia jest najwyraźniej niezrównoważony" - podkreśla dr Bongers. "Nasze modele pokazują, że w ciągu 50 lat populacje Boswellia zostaną zdziesiątkowane, a kurczące się populacje oznaczają zaprzestanie produkcji kadzideł. To raczej alarmujący komunikat dla producentów kadzideł i organizacji działających na rzecz ochrony przyrody."

    W ramach badań stwierdzono, co jest jednym z najważniejszych odkryć, że odciąganie żywicy nie stanowi problemu - to tylko jeden z wielu kłopotów, bowiem dane sugerują, że problem wynika z innych czynników.

    "Mało prawdopodobne jest, aby odciąganie żywicy olibanowej było główną przyczyną spadku populacji, który jest prawdopodobnie generowany przez wypalanie, wypas i inwazje chrząszcza długorogiego, który składa jajeczka pod korą drzew" - stwierdza dr Bongers.

    Po zbadaniu 13 obszarów naukowcy stwierdzili, że brak zrównoważenia w populacji Boswellia jest powodowany przez wysoki poziom umieralności wśród dorosłych drzew i brak wymiany starszych drzew na młode, ze względu na spadek wskaźnika przeżywalności sadzonek Boswellia.

    "Liczba pożarów i intensywność wypasu na obszarze objętym badaniami wzrosły w ciągu ostatnich dekad w następstwie znacznego wzrostu pogłowia bydła, co może być przyczyną nierozwijania się sadzonek w młode drzewa" - mówi dr Bongers. "Jednocześnie znaczny odsetek badanych drzew uległ obumarciu po inwazji chrząszcza długorogiego. Niezbędne jest wprowadzenie zdecydowanych i dalekosiężnych zmian w zarządzaniu, jeżeli populacje Boswellia - i dalsza produkcja kadzideł - mają być zachowane."

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Kadzidla, kadzidłowiec (Boswellia Roxb. ex Colebr.) – rodzaj drzew z rodziny osoczynowatych (Burseraceae Kunth). Gatunkiem typowym jest Boswellia serrata Roxb. ex Colebr. Olibanum, zwane też kadzidłem (arab.: لبٌان, lubbān) – żywica pozyskiwana z drzew rodzaju kadzidla (Boswellia) rosnących na półpustyniach i obrzeżach pustyń północno-wschodniej Afryki oraz regionu Hadramaut na granicy Omanu i Jemenu. Używane w produkcji kadzidła i perfum. Kwasy bosweliowe – organiczne związki chemiczne z grupy pięciopierścieniowych triterpenów, zawarte w roślinach z rodzaju kadzidłowców. Szacuje się, że stanowią ok. 30 % żywicy gatunku Boswellia serrata.

    Kadzidla Cartera, kadzidłowiec Cartera (Boswellia sacra Flueck.) – gatunek rośliny z rodziny osoczynowatych. Występuje w Somalii i w południowej części Półwyspu Arabskiego. Turyferariusz - w kościołach chrześcijańskich ministrant kadzidła odpowiedzialny za trybularz (kadzielnicę). Swą posługę spełnia wraz z nawikulariuszem niosącym łódkę zawierającą kadzidło. Ministrant trybularza prowadzi procesję do ołtarza. Podaje kadzidło w następujących momentach:

    Drzewostany jednopiętrowe – drzewostany, w których korony drzew położone są zasadniczo na jednym poziomie, zaś liczba drzew występujących pod okapem drzewostanu nie spełnia warunków drugiego piętra. Tujany – grupa związków organicznych, będących podgrupą terpenów. Tylko jeden z izomerów tujanu – (+)-1R,4R,5R, występuje w przyrodzie. Natomiast popularne są pochodne tujanów. Np. jest to α-tujen występujący w olejku cyprysowym i eukaliptusowym zarówno w formie (–), jak i (+).Prawoskrętny tujen jest składnikiem olejku z jałowca Juniperus sabina i żywicy z Boswellia serrata, lewoskrętny zaś występuje w olejku z liści mango i tui. Lewoskrętny sabinen wyodrębniony został z olejku jałowcowego i z rośliny Zanthoxylum rhesta. Tujol jest składnikiem olejku piołunowego. W olejku jałowcowym zawart jest również sabinol. (+)-trans-sabinen wyizolowano z olejku mięty pieprzowej, a jego izomer cis z olejku majerankowego. α-Tujon(lewoskrętny) zawarty jest w olejku tujowego i piołunowego. Prawoskrętny β-tujon zwany tanacetonem lub izotujonem znajduje się w olejku wrotycza i szałwii. Karwotanaceton prawoskrętny występuje dużym stężeniu w olejku z rośliny Blumea malcolmii.

    Räuchermann (niem.), w dialekcie Rudaw Raachermannel – zabawka służąca do umieszczania w niej kadzidełek zwanych Räucherkerzchen. Mirra – wonna żywica otrzymywana z balsamowca mirry (Commiphora abyssinica). Dawniej służyła do balsamowania zwłok, jako pachnidło i kadzidło. Jako że zawiera związki terpenowe, jest gumożywicą roślinną. Obecnie używana jest w przemyśle kosmetycznym.

    Owady Polski: Liczba gatunków owadów (Insecta) występujących w Polsce nie jest dokładnie poznana. Na podstawie dotychczasowych opublikowanych danych można ją szacować na około 28–34 tysięcy gatunków. Dokładna liczba nie jest znana, ze względu na brak wystarczających badań faunistycznych w wielu grupach owadów. W najnowszym, całościowym zestawieniu Andrzejewskiego i Weigle (Różnorodność biologiczna Polski) wymieniana jest liczba 26 579 zarejestrowanych gatunków. Jednakże w niektórych grupach szacuje się większą liczbę gatunków, przykładowo wśród Hymenoptera opisano z Polski 6 tys., a szacuje się, że występuje 9 tys. Każdego roku opisywane są kolejne, nowe dla fauny Polski gatunki owadów. Liczba gatunków owadów występujących w Polsce zmienia się z trzech powodów:

    Drzewa Sobieskiego – drzewa powiązane legendami z Janem III Sobieskim i jego marszem na odsiecz wiedeńską. Tradycja drzew Sobieskiego znana jest na Górnym Śląsku i jest kulturowym ewenementem na skalę kraju, bowiem w żadnym innym regionie Polski nie wiąże się pochodzenia tak wielu drzew z jednym wydarzeniem historycznym.

    Dhupa (sanskryt धुप, trl. dhūpa) – rytuał w religiach dharmicznych (np. hinduizm, buddyzm, dżinizm ) polegający na paleniu kadzidła podczas odprawiania pudźi do obrazu bóstwa lub innego obiektu kultu. Jest to również sanskrycie słowo oznaczające kadzidło lub perfumy.

    Dodano: 23.12.2011. 14:49  


    Najnowsze