• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Dzięki nadajnikom naukowcy śledzą orliki na zimowiskach

    29.11.2011. 00:04
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Dzięki nadajnikom satelitarnym naukowcy śledzą osiem orlików grubodziobych, które przebywają teraz na zimowiskach na południu Europy i w Afryce. Te obserwacje to element projektu ochrony tych rzadkich ptaków, który jest realizowany nad Biebrzą (Podlaskie).

    Dzięki obserwacjom naukowcy poznają dokładne trasy wędrówek orlików, miejsca ich zimowania i żerowania. To informacje potrzebne do lepszej i skuteczniejszej ochrony tych ptaków.

    Jak powiedziała PAP Anna Pilarska z realizującego projekt stowarzyszenia "Ptaki Polskie", lekkie nadajniki satelitarne GPS, które zostały umieszczone na grzbietach ptaków, rejestrują i przekazują dane o położeniu orlików. Każde urządzenie waży około 30 gramów, ma kolektor słoneczny, który zasila baterię nadajnika.

    "Zakładany na ptaka za pomocą teflonowych szelek nadajnik rejestruje jego położenie kilkakrotnie w ciągu dnia i wysyła te dane do satelity, skąd przekazywane są do centrali satelity Argos. Tam dane są sprawdzane i udostępniane użytkownikom" - wyjaśniła.

    Orlikom nadano imiona nawiązujące do bohaterów Polski Podziemnej z czasów II wojny światowej. To m.in.: Hubal, Kolumb, Witold, Zośka, Jerzy i Henryk. Z dotychczasowych obserwacji wiadomo, że ptaki leciały na zimowiska kilka tygodni. Niektóre z nich zatrzymują się na południu Europy albo lecą do Egiptu, Sudanu, Izraela.

    "Lecą w ciągu dnia, odpoczywają nocą. Dziennie pokonują ok. 350 km. Nie jest łatwo. Oprócz zmiennych warunków atmosferycznych, głodu i zmęczenia, po drodze grożą im zderzenia z liniami wysokiego napięcia lub spotkania z myśliwymi, które mogą kosztować życie. Dlatego, im więcej informacji uda nam się odczytać z nadajników, tym więcej będziemy wiedzieć o zagrażających im niebezpieczeństwach" - informują na stronie internetowej projektu Anna Pilarska z Ptaków Polskich i Paweł Mirski z Komitetu Ochrony Orłów.

    Projekt "Orlik, ptak, jakich mało" realizują "Ptaki Polskie", Komitet Ochrony Orłów (który wyposażył orliki w nadajniki) oraz Biebrzański Park Narodowy. Jego celem jest wypracowanie krajowego planu ochrony orlików grubodziobych nazywanych "najbardziej bagiennymi orłami w Europie". Naukowcy chcą się jak najwięcej dowiedzieć o orlikach, o których wciąż wiadomo stosunkowo niewiele.

    W ramach projektu realizowane są też działania nad Biebrzą. Mają one przyczynić się do poprawy sytuacji na łowiskach i w miejscach lęgowych orlików. Wiosną montowano np. platformy, które mają zabezpieczać gniazda orlików przed drapieżnikami, np. kunami. Zagrożeniem dla orlika grubodziobego jest też krzyżowanie się z podobnym orlikiem krzykliwym. Dochodzi do tego wtedy, gdy ptakom brakuje partnerów. Projekt przewiduje również działania na rzecz podnoszenia poziomu wody na terenach lęgowych orlika grubodziobego po to, by nie mógł tam wnikać orlik krzykliwy.

    Projekt zakłada też usuwanie zakrzaczeń na obszarze około 400 hektarów na łowiskach orlików oraz wykoszenie niewielkich powierzchni na łąkach (łącznie 50 hektarów). Ma to poprawić warunki żerowania. Prowadzone są też działania edukacyjne wśród dzieci i młodzieży.

    Cała Kotlina Biebrzańska to polska ostoja orlików grubodziobych. Występuje tam ok. 15-17 par tych ptaków, z czego zdecydowana większość na terenie Biebrzańskiego Parku Narodowego. To cała polska populacja tych ptaków. Polska populacja stanowi połowę całej populacji orlika grubodziobego w Unii Europejskiej.

    Projekt ma potrwać do 2013 roku. Unia Europejska z programu Life przeznaczyła 1,4 mln euro, ponad 400 tys. euro dokłada Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

    Rok 2011 jest w Biebrzańskim Parku Narodowym ogłoszony rokiem orlika grubodziobego.

    Wędrówki orlików można śledzić na stronie internetowej projektu "Orlik - ptak jakich mało" www.orlikgrubodzioby.pl.

    PAP - Nauka w Polsce, Iza Próchnicka

    kow/ abr/ bsz

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Orlik mieszańcowy, orlik ogrodowy (Aquilegia × cultorum) – gatunek rośliny należący do rodziny jaskrowatych, mieszaniec orlika pospolitego (Aquilegia vulgaris) z innymi gatunkami orlików. Jest uprawiany jako roślina ozdobna. Nazwa rodzajowa pochodzi od słowa aquila – orzeł, ponieważ ostroga orlika przypomina szpon orła. Rezerwat Kałeckie Błota ma powierzchnię 186,48 ha. Został utworzony w 1988 r. w celu ochrony biotopów lęgowych różnych gatunków zwierząt wodnych i błotnych, głównie ptactwa i bobrów ( 6 rodzin bobrzych czyli ok. 30 szt). Występuje tu około 90 gatunków ptaków o zagęszczeniu 33 pary na 10 ha, m.in.: lęgowiska strumieniówki, brodźca samotnego, kulika, brodźca leśnego, orlika, bąka, kropiatki i żurawia. Na terenie rezerwatu występuje wydra, spotkać można też tu łosia i wilka. Gil azorski (Pyrrhula murina) – zagrożony wyginięciem gatunek ptaka z rodziny łuszczaków (Fringillidae), zwany także gilem z Sao Miguel. Gatunek wyodrębniony niedawno na podstawie różnic morfologicznych oraz analizy filogenetycznej z P. pyrrhula z którym stanowi takson siostrzany. Endemiczny dla wyspy São Miguel w archipelagu Azory. Zamieszkuje lasy laurowe. Obecne występowanie jest ograniczone do bardzo niewielkiego terenu ok. 580 ha w okolicy Pico da Vara we wschodniej części São Miguel. Populacja szacowana jest obecnie na ok. 800 osobników, mimo że w latach 70. XX wieku było zaledwie ok. 40 par. Jednej z najbardziej zagrożonych gatunków ptaków w Europie. Cały obszar występowania jest chroniony jako obszar specjalnej ochrony ptaków Natura 2000. Podejmowane są działania ochronne, polegające przede wszystkim na chronieniu i odtwarzaniu siedliska – lasów laurowych. Dla ochrony gatunku realizowany był projekt finansowany przez unijny Instrument Finansowy LIFE.

    BirdLife International (pierwotnie International Council for Bird Preservation - Międzynarodowa Rada Ochrony Ptaków) - to międzynarodowa organizacja, której celem jest ochrona ptaków oraz ich siedlisk. BirdLife International jest federacją organizacji zajmujących się ochroną ptaków z różnych krajów, tzw. organizacji partnerskich. Polskim partnerem BirdLife International jest Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków. Wybrzeże Trzebiatowskie (PLB320010) – obszar specjalnej ochrony ptaków w północno-zachodniej Polsce, nad Morzem Bałtyckim, o powierzchni 31 757,6 ha, w całości w woj. zachodniopomorskim, na Pobrzeżu Szczecińskim. Celem utworzenia obszaru jest ochrona populacji dziko występujących ptaków oraz utrzymanie ich siedlisk w niepogorszonym stanie. Stwierdzono występowanie na tym terenie 35 gatunków ptaków z Załącznika II Dyrektywy Ptasiej.

    Obszar specjalnej ochrony ptaków (OSO; ang. SPA - Special Protection Area) – obszar wyznaczony do ochrony populacji dziko występujących ptaków jednego lub wielu gatunków, w którego granicach ptaki mają korzystne warunki bytowania w ciągu całego życia, w dowolnym jego okresie albo stadium rozwoju. Polskie Towarzystwo Ochrony Ptaków (dawniej Północnopodlaskie Towarzystwo Ochrony Ptaków, PTOP) – organizacja zajmująca się ochroną ptaków i ich siedlisk. Działa w Polsce północno-wschodniej, zostało powołane do życia w 1985 roku w Białowieży.

    Projekt: Polska – środowisko społeczne, skupiające ludzi o poglądach centrowych i liberalnych, działająca na obszarze Polski i poza jej granicami. Instytucjonalnym przejawem tego środowiska jest Fundacja Projekt: Polska i Stowarzyszenie Projekt: Polska oraz działające w ramach tych instytucji rozmaite inicjatywy. Projekt Proteus – projekt współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007–2013. Proteus to ultranowoczesny, zintegrowany system przeznaczony do działań antyterrorystycznych i antykryzysowych realizowany przez konsorcjum wiodących ośrodków naukowo-badawczych w Polsce. Działania służb mają wspomagać m.in. trzy wielofunkcyjne roboty, samolot bezzałogowy oraz mobilne centrum dowodzenia. System ma być w całości zintegrowany, co jest innowacją w skali światowej i stanowi poważne wyzwanie dla inżynierów pracujących przy projekcie. Realizacja projektu rozpoczęła się w 2009 roku, a jego zakończenie planowane jest na rok 2013.

    Biebrzański Park Narodowy – jeden z 23 parków narodowych Polski, utworzony 9 września 1993. Największy park w Polsce o powierzchni 592,23 km², położony na terenach Kotliny Biebrzańskiej w województwie podlaskim. Siedziba Parku znajduje się w Osowcu-Twierdzy, gmina Goniądz.

    Dojrzałość wędrówkowa – fizjologiczny stan organizmu ptaka pozwalający mu podjąć wędrówkę. Dojrzałość wędrówkowa najczęściej związana jest z intensywnym gromadzeniem tłuszczów, zdolnością ptaków do przestawienia się na nocny tryb życia, jeżeli są to gatunki, które wędrują nocą (np. rudzik). Osiągnięcie dojrzałości wędrówkowej regulowane jest hormonalnie i wynika m.in. ze zmiany długości dnia.

    Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) – publiczna instytucja finansowa, działająca od 1989 roku, najpierw jako fundusz celowy, a od 2010 roku jako państwowa osoba prawna. Głównym celem działania jest udzielanie finansowego wsparcia największym lub ponadregionalnym przedsięwzięciom służącym ochronie środowiska i gospodarce wodnej. Projekt poznania ludzkiego cognomu (ang. Human Cognome Project) – zespół projektów badawczych mających na celu rozszyfrowanie działania ludzkiego mózgu. Nazwa cognom bierze się od łacińskiego cogito (myślę) i nawiązuje do nazwy genom. Cognom oznacza zespół cech określających sposób myślenia człowieka. Podstawowym założeniem projektu jest próba zrozumienia mózgu ludzkiego jako bardzo skomplikowanej maszyny. Naukowcy chcą odszyfrować sposób działania naszego umysłu podobnie, jak to się udało w Projekcie poznania ludzkiego genomu.

    Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej – instytucja państwowa realizująca politykę ekologiczną państwa poprzez finansowanie inwestycji w ochronie środowiska i gospodarce wodnej, w obszarach ważnych z punktu widzenia procesu dostosowawczego do standardów i norm Unii Europejskiej. Priorytetem (nadrzędnym celem) funkcjonowania funduszu jest szeroko rozumiana poprawa zdrowia uwarunkowanego ekologicznie, stanowiącego składową jakości życia pokoleń obecnie tworzących rynek oraz tych przyszłych.

    Dodano: 29.11.2011. 00:04  


    Najnowsze