• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ekolodzy: w modernizowanych budynkach giną chronione ptaki

    08.07.2011. 00:04
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Jerzyki, kawki, gołębie i wróble to ptaki chronione prawnie, które giną w nieprawidłowo modernizowanych budynkach. O zwracanie uwagi na siedliska tych zwierząt apelowali ekolodzy w czasie środowej konferencji Stołecznego Towarzystwa Ochrony Ptaków.

    W czasie spotkania prof. Maciej Luniak z Muzeum i Instytutu Zoologii PAN wyjaśnił, że ok. 80 proc. ptaków zamieszkujących Warszawę, gniazduje w budynkach. Wśród takich gatunków są m.in. gołębie, wróble, kawki, jerzyki, jaskółki oknówki i pustułki - wszystkie objęte ochroną prawną.

    Różne ptaki zajmować mogą inne fragmenty budynku. Np. jaskółki oknówki budują gniazda we wnękach pod oknami, wróble w szczelinach budynku czy w otworach za rynnami, a kawki w kominach. Częstym miejscem schronienia miejskich ptaków są stropodachy, czyli przestrzeń pomiędzy stropem budynku a jego dachem. Tam gniazdować mogą zarówno jerzyki, kawki, gołębie, jak i wróble. Zwierzęta dostają się tam przez otwory wentylacyjne.

    Ekolodzy zwrócili uwagę, że podczas modernizacji budynków, często otwory wentylacyjne w stropodachach bywają kratowane lub całkowicie zamykane, przez co ptaki nie mogą dostać się do swoich dawnych miejsc lęgowych. Niestety zdarza się też, że dorosłym ptakom odcinany jest dostęp do młodych, które narodziły się już w zakamarkach budynku. Pisklęta są w ten sposób skazywane na śmierć. Ekolodzy zachęcali, by zwracać uwagę na takie zdarzenia podkreślając, że są one niezgodne z prawem.

    "Ochrony ptaków w budynkach dotyczą głównie zakaz umyślnego płoszenia i niepokojenia zwierząt oraz zakaz niszczenia siedlisk i ostoi, a także gniazd np. w przypadku jaskółki oknówki" - przypomniała Dorota Łukasik z Departamentu Ochrony Przyrody Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w rozmowie z PAP.

    Ekspert wyjaśniła, że osoba czy firma, która chce dokonać prawidłowej modernizacji budynku, powinna sporządzić, najlepiej na rok przed remontem (w okresie lęgowym ptaków) ekspertyzę ornitologiczną. Dzięki niej będzie wiadomo, jakie gatunki ptaków zamieszkują budynek i ile par. Jeżeli prace modernizacyjne planowane są na okres lęgowy ptaków (kwiecień - sierpień), zezwolenie na niepokojenie ptaków należy uzyskać od Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska.

    "Jeżeli dodatkowo będą niszczone siedliska, czyli np. planowane jest kratowanie stropodachów(...), to osoba powinna uzyskać zezwolenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na niszczenie siedlisk ptaków" - dodała Łukasik. Ekolodzy przyznają jednak, że nie ma nakazu dostarczenia ekspertyzy ornitologicznej przed remontem budynku, przez co nielegalnie niszczonych jest wiele ptasich siedlisk.

    Stołeczne Towarzystwo Ochrony Ptaków zachęca do udziału w konkursie architektonicznym na projekt wieży dla jerzyków w Warszawie. Ma to być miejsce, w którym gniazdować będą ptaki najbardziej uzależnione od ludzkich budowli. Szczegóły konkursu na stronie: www.stop.most.org.pl

    Wieże takie powstały już w kilku miastach na świecie, m.in. w amerykańskim miasteczku Griggsville, gdzie dzięki tej budowli pozbyto się plagi komarów. Jak zaznaczają ekolodzy, para jerzyków w ciągu jednego dnia znosi do gniazda nawet 20 tys. owadów.

    Stołeczne Towarzystwo Ochrony Ptaków prowadzi projekt, finansowany przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, dotyczący ochrony ptaków związanych z budynkami. W ramach projektu m.in. powieszono 50 budek lęgowych; w pobliżu niektórych z nich odtwarzane są nagrania głosów jerzyków, żeby zachęcić ptaki do zasiedlania budek. Przeszkolono prawie 500 osób (głównie urzędników i strażników miejskich) w zakresie podstawowej wiedzy o ochronie tych ptaków.

    PAP - Nauka w Polsce

    lt/ tot/ agt/


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    BirdLife International (pierwotnie International Council for Bird Preservation - Międzynarodowa Rada Ochrony Ptaków) - to międzynarodowa organizacja, której celem jest ochrona ptaków oraz ich siedlisk. BirdLife International jest federacją organizacji zajmujących się ochroną ptaków z różnych krajów, tzw. organizacji partnerskich. Polskim partnerem BirdLife International jest Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków. Polskie Towarzystwo Ochrony Ptaków (dawniej Północnopodlaskie Towarzystwo Ochrony Ptaków, PTOP) – organizacja zajmująca się ochroną ptaków i ich siedlisk. Działa w Polsce północno-wschodniej, zostało powołane do życia w 1985 roku w Białowieży. Społeczny rezerwat Karsiborska Kępa – obszar poddany ochronie przez Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków na wyspie Karsiborska Kępa. Nie jest objęty formalną formą ochrony na podstawie przepisów ustawy o ochronie przyrody.

    Wybrzeże Trzebiatowskie (PLB320010) – obszar specjalnej ochrony ptaków w północno-zachodniej Polsce, nad Morzem Bałtyckim, o powierzchni 31 757,6 ha, w całości w woj. zachodniopomorskim, na Pobrzeżu Szczecińskim. Celem utworzenia obszaru jest ochrona populacji dziko występujących ptaków oraz utrzymanie ich siedlisk w niepogorszonym stanie. Stwierdzono występowanie na tym terenie 35 gatunków ptaków z Załącznika II Dyrektywy Ptasiej. Obszar specjalnej ochrony ptaków (OSO; ang. SPA - Special Protection Area) – obszar wyznaczony do ochrony populacji dziko występujących ptaków jednego lub wielu gatunków, w którego granicach ptaki mają korzystne warunki bytowania w ciągu całego życia, w dowolnym jego okresie albo stadium rozwoju.

    Zachowania lęgowe ptaków – zbiór zachowań związanych z lęgiem ptaków i w okresie podstawowego rozwoju zwierzęcia (od toków aż do wylotu młodych z gniazda). Wyróżnia się następujące etapy okresu lęgowego: wybór partnera, budowa gniazda, składanie jaj, wysiadywanie, opieka nad młodymi do uzyskania lotności. W całym tym okresie ptaki bronią swojego terytorium. Większość gatunków troskliwie opiekuje się potomstwem, chociaż są wyjątki od tej reguły. Około 90% ptaków w danym sezonie lęgowym ma tylko jednego partnera (monogamia). Wśród ptaków zazwyczaj to samica wybiera samca. U wielu gatunków o wyborze decydują wygląd i umiejętności oraz śpiew. W przypadku gatunków poligamicznych, np. bażanta, samce bardzo często nie uczestniczą w wychowywaniu młodych, pozostawiając całą pracę samicy. Królewskie Towarzystwo Ochrony Ptaków (ang. Royal Society for the Protection of Birds, RSPB) - brytyjska organizacja pozarządowa zajmująca się ochroną ptaków i ich siedlisk, zwłaszcza gatunków zagrożonych. Do RSPB należy ponad 1 mln członków, na jego rzecz pracuje ok. 1300 zatrudnionych i 13000 wolontariuszy, co czyni je największą organizacją tego typu w Europie i jedną z największych na świecie.

    Stacja Ornitologiczna Muzeum i Instytutu Zoologii PAN w Gdańsku – placówka naukowa zajmującą się badaniami biologii ptaków. Pełni również funkcję jedynej w Polsce krajowej centrali obrączkowania ptaków. Ostoje ptaków IBA – obszar rozpoznany przez BirdLife International jako ważny dla ochrony populacji ptaków. Na rok 2009 wyróżniono około 11 000 Important Bird Areas w ok. 200 państwach. Tereny te są chronione zarówno prawnie jak i przez lokalne organizacje. W Stanach Zjednoczonych program monitorowany jest przez National Audobon Society.

    Gniazdowanie kooperatywne – jest to takie gniazdowanie u ptaków, podczas którego osobniki inne niż rodzice pomagają opiekować się pisklętami. Co najmniej 300 gatunków ptaków odchowuje młode w ten sposób. Badania wykazały, że jest ono najbardziej rozpowszechnione wśród wróblowych.

    Program Restytucji Populacji Sokoła Wędrownego w Polsce – program opracowany przez sokolników, myśliwych i przyrodników zainteresowanych odbudową populacji tego gatunku, z inicjatywy ówczesnego wojewódzkiego konserwatora przyrody we Włocławku Czesława Sielickiego. Porozumienie o powołaniu Programu podpisali w roku 1993 przedstawiciele Wojewody Włocławskiego, Wojewody Krakowskiego, Zarządu Głównego PZŁ i Fundacji Aktywnej Ochrony Ptaków Ginących. Program, po zaopiniowaniu przez Państwową Radę Ochrony Przyrody, został zatwierdzony przez Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa (obecnie Minister Środowiska).

    Gil azorski (Pyrrhula murina) – zagrożony wyginięciem gatunek ptaka z rodziny łuszczaków (Fringillidae), zwany także gilem z Sao Miguel. Gatunek wyodrębniony niedawno na podstawie różnic morfologicznych oraz analizy filogenetycznej z P. pyrrhula z którym stanowi takson siostrzany. Endemiczny dla wyspy São Miguel w archipelagu Azory. Zamieszkuje lasy laurowe. Obecne występowanie jest ograniczone do bardzo niewielkiego terenu ok. 580 ha w okolicy Pico da Vara we wschodniej części São Miguel. Populacja szacowana jest obecnie na ok. 800 osobników, mimo że w latach 70. XX wieku było zaledwie ok. 40 par. Jednej z najbardziej zagrożonych gatunków ptaków w Europie. Cały obszar występowania jest chroniony jako obszar specjalnej ochrony ptaków Natura 2000. Podejmowane są działania ochronne, polegające przede wszystkim na chronieniu i odtwarzaniu siedliska – lasów laurowych. Dla ochrony gatunku realizowany był projekt finansowany przez unijny Instrument Finansowy LIFE. Koronniki, żurawie koroniaste (Balearicinae) – podrodzina ptaków z rodziny żurawi (Gruidae). Zamieszkują Afrykę na południe od Sahary. Najbardziej charakterystyczną cechą jest imponująca korona z piór na głowie. W przeciwieństwie do innych ptaków z rodziny żurawiowatych, koronniki siadają na drzewach, budują tam też gniazda.

    Dodano: 08.07.2011. 00:04  


    Najnowsze