• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ekolog: Radioaktywne odpady - problemem energetyki jądrowej

    27.04.2010. 02:17
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Zagospodarowanie i składowanie odpadów promieniotwórczych to jeden z wciąż nierozwiązanych problemów, wiążących się z eksploatacją elektrowni jądrowych - uważa ekolog Radosław Gawlik. O konsekwencjach awarii w Czarnobylu mówili też w Warszawie eksperci z Białorusi.

    Spotkanie "Energia jądrowa i energie alternatywne: mity i rzeczywistość" zorganizowane przez Społeczny Instytut Ekologiczny, odbyło się w poniedziałek w Warszawie, 24 lata po awarii elektrowni jądrowej w Czarnobylu.

    "Ostatnio słyszy się o renesansie energetyki jądrowej, tymczasem w zasadzie brak jest nowych argumentów, które świadczą na jej korzyść" - mówił podczas konferencji Radosław Gawlik ze Stowarzyszenia Ekologicznego "Eko-Unia" i były wiceminister środowiska.

    Jak powiedział, przez 60 lat stosowania technologii nuklearnych wciąż nierozwiązany pozostaje problem zagospodarowania i składania odpadów wysoko radioaktywnych, co przyznają nawet zwolennicy energetyki jądrowej. "Radionuklidy zawarte w odpadach z elektrowni emitują od 20 do 100 razy więcej promieni gamma, niż złoża naturalne. Jest to śmiercionośny prezent dla naszych potomków" - mówił Gawlik.

    Odpady radioaktywne składuje się obecnie na terenach elektrowni jądrowych w tzw. basenach chłodzących. "To są miejsca bardzo słabo zabezpieczone np. przed atakiem terrorystycznym. Gdyby taki atak był przeprowadzony, to jego skutki przewyższyłby konsekwencje wybuchu elektrowni w Czarnobylu" - prognozował Gawlik.

    Dewastujący wpływ na środowisko i zdrowie ludzi ma również uran. Szkodliwy może być nawet sam proces jego wydobycia. Jak podawał Gawlik, w latach 1946-1990 w Niemczech wschodnich na raka płuc zmarło ponad 7 tysięcy górników, którzy wydobywali uran w kopalniach.

    Biorący udział w dyskusji zwrócili jednak uwagę, że obecnie przy wydobyciu tego surowca stosuje się odpowiednie zabezpieczenia i maski, które w znacznym stopniu chronią przed niebezpieczeństwem.

    Gawlik zauważył, że zaletą elektrowni jądrowej może być stosunkowo niska emisja dwutlenku węgla. "Elektrownia jądrowa emituje 1/3 CO2 w stosunku do porównywalnej elektrowni na gaz" - powiedział.

    Jak tłumaczył, nie jest prawdą, że Czarnobyl był graniczną datą, po której nie było już żadnych katastrof związanych z energetyką jądrową. "W 2003 roku zdarzył się wypadek w elektrowni jądrowej Paks na Węgrzech, a w 2007 i 2009 awarii uległa elektrownia Krummel w pobliżu Hamburga" - podawał Gawlik.

    Zwrócił również uwagę, że z punktu widzenia bezpieczeństwa energetycznego kraju i ryzyka np. awarii powinno pojawić się pytanie, czy bezpieczne jest budowanie scentralizowanych źródeł energii. "Bezpieczniej byłoby wybudować 250 elektrowni wiatrowych czy biogazowni o mocy 4 MW niż 1 blok o mocy 1000 MW" - zauważył Gawlik.

    Jego zdaniem, wątpliwa jest również dostępność do paliwa uranowego. "Uran musimy importować, a większość jego złóż znajduje się w krajach politycznie niestabilnych" - wyjaśniał.

    Zwrócił również uwagę na rzeczywiste koszty budowy elektrowni jądrowej. Zgodnie z programem Polskiej Energetyki Jądrowej w latach 2016-2020 powinna powstać w Polsce pierwsza elektrownia jądrowa. Koszty budowy tego typu obiektów zazwyczaj nie uwzględniają kosztów składowania odpadów promieniotwórczych. "Jeżeli będą nimi obciążani podatnicy, to powinny być one ujawnione i wliczone w całkowity koszt budowy elektrowni jądrowej" - mówił Gawlik.

    Debatę zorganizowano 24 lata po awarii elektrowni jądrowej w Czarnobylu. Jak tłumaczył Siarhei Lazarevich z Instytutu Radiologii w białoruskim Mohylewie, po awarii w Czarnobylu skażeniu cezem-137 uległo 2,5 mln ludzi na 22 proc. terytorium tego kraju. Mieszkańców 470 miejscowości przesiedlono w czyste miejsca. "Dlatego już teraz trzeba się zastanowić co zrobić i jak się zachować, nawet jeśli ryzyko awarii elektrowni jądrowej jest tylko minimalne" - powiedział.

    Według Siarheia Kuntsevicha, prezesa białoruskiego stowarzyszenia "Lekarze dla środowiska", konsekwencją czarnobylskiej awarii był 12-krotny wzrost zachorowań na raka tarczycy u dorosłych i 39-krotny u dzieci, w porównaniu z danymi poprzedzającymi katastrofę.

    "Cała Białoruś to obszar z naturalnym brakiem jodu. Najgroźniejszy dla mieszkańców był więc radioaktywny jod, który na całej Białorusi tarczyce chłonęły jak gąbki" - mówił. Do rezultatów napromieniowania zaliczył również m.in.: raka krwi, choroby układu krążenia, zaburzenia psychoneurologiczne, wady wrodzone. EKR

    PAP - Nauka w Polsce

    kap


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Awaria w elektrowni jądrowej Lucens – jedna z czterech najpoważniejszych awarii elektrowni jądrowej w historii. Miała miejsce 21 stycznia 1969 roku w eksperymentalnej elektrowni jądrowej małej mocy koło Lucens w Szwajcarii. W awarii nikt nie został ranny, ani nie otrzymał dużych dawek promieniowania jonizującego. Analizy i badania związane z awarią zakończono w 1980. Czarnobylski szlak (biał. Чарнобыльскі шлях) - coroczny marsz opozycji białoruskiej, który odbywa się 26 kwietnia, w rocznicę katastrofy elektrowni jądrowej w Czarnobylu. Po raz pierwszy odbył się w roku 1989. Nim stanie się tak jak gdyby nigdy nic – jeden z najpopularniejszych utworów zespołu Voo Voo, inspirowany katastrofą elektrowni jądrowej w Czarnobylu. Kompozytorem i autorem tekstu jest Wojciech Waglewski.

    Anatolij Stiepanowicz Diatłow (ru. Анатолий Степанович Дятлов, ur. 3 marca 1931, zm. 13 grudnia 1995) – radziecki uczony, zastępca naczelnego inżyniera w elektrowni jądrowej w Czarnobylu. Jedna z kluczowych postaci historii awarii czarnobylskiej elektrowni. Sarkofag elektrowni jądrowej w Czarnobylu (ukr. Чорнобильський саркофаг) – masywna betonowa powłoka ochronna reaktora jądrowego nr 4 w elektrowni jądrowej w Czarnobylu, zbudowana po katastrofie w 1986 w celu zabezpieczenia atmosfery przed promieniowaniem jonizującym. Oficjalną rosyjską nazwą jest „№ 4 укрытие” czyli „schronienie nr 4”. Sarkofag leży na 200 tonach radioaktywnego korium, 30 tonach pyłu i 16 tonach uranu i plutonu. Przeprowadzone w 1996 roku badania wykazały, że siła promieniowania wewnątrz konstrukcji wynosi 10 000 rentgenów na godzinę (normalne promieniowanie naturalne w miastach wynosi 20–50 mikrorentgenów na godzinę). Podczas budowy sarkofagu zużyto ponad 400 000 betonu i 7300 ton metalowych elementów.

    Katastrofa elektrowni jądrowej Fukushima I (jap. 福島第一原子力発電所事故 Fukushima Dai-Ichi Genshiryoku Hatsudensho Jiko) – seria wypadków jądrowych w elektrowni jądrowej Fukushima I w Japonii, do których doszło w 2011 roku w wyniku tsunami spowodowanego przez trzęsienie ziemi u wybrzeży Honsiu, w tym jedna awaria stopnia 7. w siedmiostopniowej międzynarodowej skali INES (łącznie sklasyfikowane awarie reaktorów jądrowych nr 1, 2 i 3), połączona z emisją substancji promieniotwórczych do środowiska, związaną m.in. z przedostaniem się do środowiska skażonej wody morskiej stosowanej do chłodzenia reaktorów. W reaktorach nr 1, 2 i 3 doszło do stopienia rdzeni. Z powodu obaw o bezpieczeństwo elektrowni jądrowych starszego typu, 8 z nich zamknięto w Niemczech. Wiele społeczeństw nastawiło się negatywnie do energetyki jądrowej. 14 kwietnia 2011 roku Junichi Matsumoto, pełniący obowiązki prezesa firmy TEPCO, właściciela elektrowni Fukushima I, stwierdził na konferencji prasowej, że z punktu widzenia emisji materiałów radioaktywnych katastrofa była równa katastrofie jądrowej w Czarnobylu lub od niej większa; jednocześnie Japońska Komisja Bezpieczeństwa Nuklearnego oceniała, że ilość uwolnionego materiału promieniotwórczego wynosiła ok. 10 procent tego, co zostało uwolnione w trakcie katastrofy w Czarnobylu. Sławutycz (ukr. Славутич) - miasto na północy Ukrainy, w obwodzie kijowskim, ok. 25 tysięcy mieszkańców. Miasto zbudowano tuż po katastrofie w Czarnobylu w 1986 roku dla pracowników elektrowni i ewakuowanych w kilka godzin po wybuchu reaktora, mieszkańców miast Czarnobyl i Prypeć. Sławutycz położony jest 60 km na wschód od strefy katastrofy. Podczas budowy miasta nadal planowane było otwarcie bloków V i VI ЧАЕС, dlatego w planach mieszkaniowych uwzględniono dodatkową liczbę pracowników. Z powodu zawirowań politycznych zarzucono otwarcie nowych bloków, przez co obecnie miasto ma o wiele mniej mieszkańców niż zaplanowano.

    Katastrofa elektrowni jądrowej w Czarnobylu (także ogólniej: Katastrofa w Czarnobylu) – wypadek jądrowy, mający miejsce 26 kwietnia 1986 w reaktorze jądrowym bloku energetycznego nr 4 elektrowni atomowej w Czarnobylu. W wyniku przegrzania reaktora doszło do wybuchu wodoru, pożaru, oraz rozprzestrzenienia substancji promieniotwórczych. Nikołaj Melnik ros. Мельник Николай Николаевич (ur. 17 grudnia 1953, zm. 28 lipca 2013 w Alicante) – radziecki pilot, który założył licznik promieniowania na reaktorze nr 4 w Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej po awarii w 1986. Za tę pracę został odznaczony tytułem Bohatera Związku Radzieckiego. W 1990 odznaczony przez Helicopter Association International nagrodą The Igor Sikorsky Award for Humanitarian Service jako reprezentant wszystkich lotników biorących udział w akcji w Czernobylu.

    Maksymalna awaria projektowa (MAP, ang. maximum credible accident) − najgroźniejsza awaria rozpatrywana w projekcie elektrowni jądrowej. Projekt elektrowni musi udowadniać urzędowi dozoru jądrowego wydającego licencję na pracę elektrowni, że w przypadku takiej awarii układy bezpieczeństwa zapewnią skuteczny odbiór ciepła powyłączeniowego i wychłodzenie reaktora, chroniąc go przez stopieniem i narażeniem na emisję substancji promieniotwórczych poza osłonę bezpieczeństwa.

    Zona (zwana również Strefą) – obszar wokół elektrowni jądrowej w Czarnobylu w fikcyjnym świecie gier komputerowych z serii S.T.A.L.K.E.R.. Jest to też miejsce, w którym rozgrywa się zdecydowana większość akcji filmu Andrieja Tarkowskiego pt. Stalker.

    Wyciek sodu w elektrowni jądrowej Monju – anomalia w działaniu japońskiej eksperymentalnej elektrowni jądrowej Monju, która miała miejsce 8 grudnia 1995. Belgian Reactor 3 (BR3) – belgijski badawczy reaktor wodny ciśnieniowy pracujący w latach 1962-1987, położony koło miejscowości Mol; pierwszy reaktor PWR jaki powstał poza terytorium Stanów Zjednoczonych i pierwszy taki zdemontowany. Reaktor zasilał demonstracyjną elektrownię jądrową, służącą do testowania różnych elementów paliwowych. Placówka stanowiła również centrum edukacji dla kadr planowanych belgijskich elektrowni jądrowych. W latach pracy elektrowni niemal każdy pracownik elektrowni jądrowej Doel i Tihange odbywał staż lub pracował wcześniej właśnie w BR3. Szkolono tu także pierwszych operatorów francuskich reaktorów PWR.

    Wypadek w elektrowni jądrowej Three Mile Island – wypadek jądrowy który miał miejsce 28 marca 1979 r. kiedy to nastąpiło częściowe stopienie rdzenia w drugim reaktorze (TMI-2) elektrowni jądrowej Three Mile Island, na wyspie o tej samej nazwie. Przypadek ten opisywany jest jako najpoważniejszy wypadek w Stanach Zjednoczonych w historii komercyjnych reaktorów jądrowych. Jest to też najpoważniejszy wypadek w historii jakiemu uległ reaktor typu PWR. Likwidatorzy (ros. : ликвида́торы) to nazwa nadana w ZSRR grupie około 800 000 ludzi, którzy byli odpowiedzialni za likwidację skutków katastrofy w Czarnobylu na miejscu zdarzenia.

    Kaskada elektrowni (Elektrownia wodna o kaskadzie zwartej) - szereg elektrowni wodnych jazowych, położonych na rzece nizinnej w taki wzajemnych odległościach, że cofka elektrowni niżej położonej stanowi wodę dolną elektrowni leżącej wyżej. Czarnobyl (ukr. Чорнобиль, ros. Чернобыль) – miasto na Ukrainie, w obwodzie kijowskim, u ujścia rzeki Usz do Prypeci. Miasto swoją nazwę Czornobyl (przetłumaczoną potem na Czernobyl, a następnie na Czarnobyl) zawdzięcza roślinie o tej samej nazwie porastającej pola uprawne tamtych okolic w XIX wieku. Miasto znane głównie ze względu na oddaloną o 18 kilometrów elektrownię jądrową, w której wydarzyła się największa w dziejach katastrofa atomowa. Przed katastrofą zamieszkane przez około 15 tysięcy ludzi. Obecnie mieszka tam (czasowo, w systemie zmianowym) ok. 2,5 tys. osób - głównie naukowcy, pracownicy różnych agencji, przewodnicy specjaliści. Działa tam również sklep. Ukraińskie normy dotyczące czasu przebywania ludzi na terenie "Zony" limitują czas ich obecności do trzech miesięcy w ciągu roku. Naukowcy mogą przebywać w Czarnobylu bez jego opuszczania przez dwa tygodnie, po upływie tego czasu wyjeżdżają na miesiąc, a ich miejsce zajmują kolejni naukowcy aż do ich powrotu.

    Dodano: 27.04.2010. 02:17  


    Najnowsze