• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ekstremalne badania w głębinach morskich

    21.10.2008. 17:04
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    W listopadzie międzynarodowy zespół naukowców wyruszy w głębiny Oceanu Spokojnego, aby zbadać kominy hydrotermalne, a do udziału w ekspedycji zaproszeni są także uczniowie szkół średnich.

    Kominy hydrotermalne to wyżłobienia lub otwarcia w skorupie naszej planety, z których wypływa gorąca woda. Woda ogrzewana jest głęboko pod powierzchnią Ziemi. Kominy hydrotermalne znajdują się już od wielu lat w centrum zainteresowania naukowców, np. biologów morskich. Dzieje się tak dlatego, że strefy wokół kominów są dużo bardziej produktywne biologicznie niż okalające je wody, utrzymując unikatowy i zróżnicowany ekosystem. W czasie ekspedycji naukowcy skupią się właśnie na ekosystemie, ze szczególnym uwzględnieniem wirusów morskich i innych maleńkich form życia zwanych protistami.

    Craig Cary, profesor biologii morskiej na Wydziale Nauk Morskich i Geologicznych Uniwersytetu Delaware w USA podkreślił wagę ekspedycji. "Przez wiele lat, uwaga poświęcana wirusom i protistom przy okazji badania kominów była niewielka lub żadna" - powiedział. "Niemniej z uwagi na fakt, że organizmy te zjadają bakterie, mają one bardzo silny wpływ na zbiorowiska bakterii, które utrzymują ekosystem komina. Nasze programy badawcze jako jedne z pierwszych koncentrują się na tych niezwykłych padlinożercach." Profesor Cary brał udział w ponad 20 głębinowych rejsach badawczych i będzie również kierownikiem naukowym najbliższej ekspedycji.

    Na pokładzie znajdzie się również David Caron, profesor nauk biologicznych na Uniwersytecie Południowej Karoliny, USA. Jego rolą będzie kierowanie zespołem naukowców, który zajmie się badaniem organizmów jednokomórkowych zwanych protistami. Profesor Caron, ekspert w dziedzinie ekologii tych gatunków, które obejmują mikroalgi i pierwotniaki, poprowadzi nowatorskie prace mające doprowadzić do zrozumienia różnorodności gatunkowej oraz aktywności tych żyjątek w kominach.

    "Protisty są ważnymi konsumentami bakterii i innych mikroorganizmów we wszystkich innych środowiskach wodnych" - powiedział profesor Caron. "Jesteśmy przekonani, że są one ważnym łącznikiem bakteryjnych sieci troficznych w kominach hydrotermalnych, ale co zaskakujące niewiele badań przeprowadzono w ekosystemach głębinowych, aby udokumentować i zrozumieć aktywność tych gatunków."

    Uczniowie z całego świata będą mogli wziąć udział w ekspedycji w ramach programu "Extreme 2008: Przygoda w głębinach" uruchomionego przez Uniwersytet Delaware. Klasy szkolne będą mieć okazję do zaprojektowania eksperymentów i kontaktowania się z naukowcami za pośrednictwem inicjatywy "Telefon w głębiny". Dzięki niej uczniowie będą mieć łączność z naukowcami pracującymi na dnie morskim. Uczniowie otrzymają nieodpłatnie programy i materiały oraz wezmą udział w zajęciach edukacyjnych, które mają poszerzyć ich wiedzę na temat oceanu i sposobu prowadzenia badań naukowych.

    Bazą naukowców będzie Atlantis, statek badawczy należący do Marynarki Wojennej USA, a eksploatowany przez Instytut Oceanograficzny w Woods Hole (WHOI). Jest to jeden z najnowszych pływających statków badawczych, który dysponuje sześcioma laboratoriami naukowymi, sonarem mapującym dno morskie i urządzeniami do komunikacji satelitarnej. Na pokładzie znajdują się również trzy wciągarki, trzy dźwigi, warsztat i specjalistyczne hangary. Zaprojektowano je specjalnie do obsługi Alvina, okrętu podwodnego, który będzie raz po raz schodzić na głębokość około 3.000 metrów na dno oceanu.

    Więcej informacji:
    http://www.expeditions.udel.edu/

    Uwagi: Termin ubiegania się przez nauczycieli o miejsce w programie upływa 31 października 2008 r.

    Z serwisu CORDIS
    url: http://cordis.europa.eu/fetch?CALLER=PL_NEWS&ACTION=D&SESSION=&RCN=30000
    Źródło danych: Uniwersytet Delaware
    Referencje dokumentu: Na podstawie informacji uzyskanych z Uniwersytetu Delaware

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Zaginione Miasto jest polem kominów hydrotermalnych znajdujących się pod powierzchnią północnego Atlantyku. Różnią się one zasadniczo od kominów siarczkowych odkrytych w późnych latach 70. Zaginione Miasto jest ulokowane 15 km na zachód od Grzbietu Środkowoatlantyckiego na szczycie Atlantis Massif. Woda w nich krążąca nie styka się z magmą, dlatego podgrzewa się do jedynie do 90 °C i ma odczyn zasadowy - pH pomiędzy 9 a 11. Jest ona ponadto bogata w wapń, który w połączeniu z wodą morską wytwarza węglan wapnia. Z wapieni tych powstają białe kominy. Census of Marine Life (Spis morskich form życia), w skrócie CoML – jeden z największych międzynarodowych projektów badawczych różnorodności i sposobu rozmieszczenia organizmów morskich, łączący 2700 naukowców z ponad 80 krajów świata. Celem badań prowadzonych w ramach programu było dostarczenie podstaw do opracowania polityki ochrony szczególnie wrażliwych obszarów morskich, wyznaczenia obszarów morskich wymagających ochrony oraz stworzenia globalnej sieci obszarów chronionych przed agresywnymi połowami. Program jest wspierany przez wiele organizacji rządowych związanych z nauką, środowiskiem i rybołówstwem, oraz przez prywatne fundacje i korporacje. Partnerami projektu są Encyclopedia of Life i National Geographic Society. SCICEX (Scientific Ice Expeditions) – pięcioletni program badawczy przeprowadzony przez United States Navy oraz zespół amerykańskich naukowców. Celem programu było zbadanie Oceanu Arktycznego w zakresie geofizyki i oceanologii. W każdej z sześciu ekspedycji brał udział jeden z pięciu przygotowanych przez US Navy atomowych okrętów podwodnych.

    Wąż morski to rzekomo istniejące zwierzę morskie przypominające lądowego węża, jeden z głównych obiektów zainteresowania kryptozoologii. Doniesienia o rzekomych obserwacjach węży morskich pochodzą z różnych stron świata i z różnych czasów (stworzenia te rzekomo były widywane przez setki lat). W swojej najnowszej pracy Bruce Champagne ocenia, iż ponad 1200 osób doniosło o swoich obserwacjach. Węże morskie miano widywać z pokładów statków, jak również z wybrzeży. Obserwować je miały zarówno pojedyncze osoby, jak i grupy, pośród których czasem byli także naukowcy. Pomimo wielu doniesień brak fizycznych dowodów na istnienie tych zwierząt. Ich występowanie nie zostało oficjalnie potwierdzone i traktowane jest przez oficjalną naukę jako jedna z morskich legend. Ekspedycja 19 - była 19. stałą załogą na ISS. Rozpoczęła się ona 26 marca 2009 startem Sojuza TMA-14, który dostarczył 2 członków tej ekspedycji (trzeci przeszedł z Ekspedycji 18). Była to ostatnia ekspedycja w ramach której na stacji przebywało 3 astronautów. Skład kolejnych Ekspedycji był 6. osobowy. Zakończyła się 29 maja 2009 w momencie przybycia na stację 3 członków Ekspedycji 20. Członkowie Ekspedycji 19 uzupełnili jej skład.

    Tjeerd Hendrik van Andel (ur. 1923 w Rotterdamie w Holandii, zm. 17 września 2010 w Cambridge w Anglii) – amerykański geoarcheolog holenderskiego pochodzenia, pedagog, wieloletni profesor Stanford University, specjalista w dziedzinie oceanografii i geologii morskiej, badacz dna oceanicznego, m.in. uczestnik ekspedycji batyskafuAlvin” do pierwszych odkrytych kominów hydrotermalnych oraz badań głębinowych osadów dennych, prowadzących do wyjaśnienia historii Ziemi, w tym zmian klimatu. Uważany za ojca chrzestnego projektu CLIMAP; autor licznych prac naukowych oraz książek popularnonaukowych, m.in. bestsellera New Views on an Old Planet (pol. Nowe spojrzenie na Starą Planetę – zmienne oblicze Ziemi). Marikultura – hodowla organizmów morskich (ryb, mięczaków, stawonogów, glonów i innych) w celach konsumpcyjnych i gospodarczych, ale również wykorzystywana w celach rozmnażania innych, rzadkich gatunków morskich stworzeń, forma akwakultury. Hodowla prowadzona jest w wodzie morskiej. Termin obejmuje również wiedzę teoretyczną i badania z tej dziedziny.

    Ekspedycja 28 – stała załoga Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Misja rozpoczęła się 23 maja 2011 wraz z odlotem członków Ekspedycji 27. Pierwszych trzech członków Ekspedycji 28 przybyło na pokładzie statku kosmicznego Sojuz TMA-21 4 kwietnia 2011, pozostała część załogi dołączyła 9 czerwca 2011 na pokładzie statku Sojuz TMA-02M. Zimne wysięki (ang. cold seeps) – strefy dna morskiego, w których przez nieciągłości i szczeliny powstałe w wyniku aktywności tektonicznej dochodzi do przesiąkania gazu ziemnego, ropy naftowej, solanki z głębszych warstw skorupy ziemskiej. W związku z wysoką koncentracją zredukowanych związków chemicznych (siarkowodoru, metanu i innych węglowodorów) stanowią dogodne siedlisko dla rozwoju chemosyntetyzujących bakterii i związanych z nimi zróżnicowanych zespołów organizmów z wyższych pięter troficznych. W biomach tych występuje wiele organizmów endemicznych. Określenie „zimne wysięki” odnosi się do temperatury wysięku, która jest zwykle niewiele wyższa niż temperatura otaczającej wody morskiej. Specyficzna topografia okolic zimnych wysięków jest wynikiem zróżnicowanych procesów geologicznych, fizycznych i reakcji chemicznych zachodzących pomiędzy wydobywającymi się spod dna substancjami a wodą morską oraz aktywności organizmów. Występowanie zimnych wysięków stwierdzono w wielu akwenach na całym świecie, głównie jednak na stokach kontynentalnych i w okolicach grzbietów śródoceanicznych.

    Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego – najmłodszy z piętnastu wydziałów Uniwersytetu Jagiellońskiego. Powstał w roku 2002 na bazie Instytutu Biologii Molekularnej wchodzącego w owym czasie w skład Wydziału Biologii i Nauk o Ziemi. Siedziba WBBiB mieści się przy ul. Gronostajowej 7 w Krakowie na terenie III Kampusu UJ. Wydział dysponuje nowoczesnymi laboratoriami oraz bardzo dobrze wyposażonymi salami dydaktycznymi.
    Prace naukowe prowadzone na WBBiB mają zróżnicowany charakter. Wśród nich można wyróżnić m.in.


    Batyfotometr (fotometr batyskafowy) – przyrząd oceanograficzny, odmiana fotometru do pomiaru do pomiaru natężenia oświetlenia w wodzie, na dużych głębokościach. Batyfotometr znajduje zastosowanie w badaniach hydrograficznych i biologicznych. Został wynaleziony przez zespół naukowców i inżynierów z z francuskiej wojskowej szkoły morskiej w Brest, badaniami kierował Patrick Geistdoerfer. Jego początkowym zadaniem było zbadanie zjawiska bioluminescencji planktonu, dlatego posiadał małą średnicę rurki zasysającej wodę (ok. 1 cm), tak by tylko małe organizmy mogły znaleźć się w komorze detekcyjnej. Badania te prowadzone były przez oceanografów militarnych na potrzeby marynarki wojennej, ponieważ plankton wydawał się być niebezpieczny dla utrzymania w tajemnicy pozycji okrętu. Badania miały wykazać, czy zjawisko bioluminescencji planktonu zależy od pory dnia, roku czy rejonu jego występowania.

    CORDIS (Community Research and Development Information Service), Wspólnotowy Serwis Informacyjny Badań i Rozwoju jest bazą informacji na temat europejskiej działalności badawczo-rozwojowej. Stanowi oficjalne źródło informacji na potrzeby publikacji wszystkich zaproszeń do składania wniosków w ramach siódmego programu ramowego w dziedzinie badań i rozwoju technologicznego (7PR). CORDIS jest jednym z serwisów wydawnictwa Unii EuropejskiejUrzędu Oficjalnych Publikacji Wspólnot Europejskich. Uniwersytet Wisconsin-Milwaukee (znany również jako UW – Milwaukee, UWM lub Milwaukee) – amerykański publiczny Uniwersytet badawczy znajdujący się w Milwaukee w stanie Wisconsin. Uniwersytet Wisconsin jest jednym z dwóch doktorski publicznych instytucji badawczych i drugim uniwersytetem co do wielkości w stanie Wisconsin.
    Uniwersytet Wisconsin – Milwaukee znajduje się w dużym mieście Wisconsin i jest centralną siedzibą naukowców, instytutów i laboratoriów naukowych. Począwszy od 2006 roku, uczelnia oferuje 155 programów różnego stopnia, w tym 84 programów licencjackich, 48 programów magisterskich i 22 programy doktorskie. Na uczelni zarejestrowanych jest ok. 28 000 tysięcy studentów.

    David Taylor Model Basin – amerykańskie centrum testowe, naukowo-badawcze i konstrukcyjne marynarki wojennej Stanów Zjednoczonych w Bethesda w stanie Maryland. Właścicielem David Taylor Model Basin jest najwyższe dowództwo techniczne US Navy: Dowództwo Systemów Morskich US Navy (Naval Sea Systems Command - NAVSEA), zarządza zaś instytutem zajmujący się akustyką okrętów, technologiami stealth oraz hydrodynamiką Carderock Division of the Naval Surface Warfare Center. Kompleks należy do największych na świecie instalacji badawczych i testowych zajmujących się kwestiami fizyki środowiska wodnego oraz konstrukcyjnymi okrętów i niektórych rodzajów uzbrojenia. Kompleks David Taylor Model Basin stanowi m.in. budynek o długości 3200 stóp (975 metrów) mieszczący między innymi trzy niezależne baseny - centra testowe: Basen Wód Płytkich, Basen Wód Głębokich oraz Basen Wysokich Prędkości, przy czym dwa ostatnie baseny wyposażone są m.in. w urządzenia zdolne do generacji zarówno stałych jak i nieregularnych fal wodnych. Baseny centrum wykorzystywane są do przeprowadzania szerokiego wachlarza badań i testów hydrodynamicznych, obejmujących zagadnienia związane m.in. z oporem, stabilnością statyczną w spokojnych wodach, charakterystykami napędu strumieniowego, ruchem pionowym i poziomym w wodzie, siłami hydrodynamicznymi oddziaływającymi na ciała zanurzone w wodzie i wiele innych. Dodatkowo, Basen Wysokich Prędkości wykorzystywany jest do pomiarów sił hydrodynamicznych powstających w ruchu wodolotów, ślizgaczy i innych szybkich jednostek operujących w wodach spokojnych lub falujących. Poziom wody w Basenie Wód Płytkich może być regulowany w zależności od potrzeby symulowania warunków panujących na rzekach, kanałach i innych zamkniętych bądź ograniczonych środowiskach wodnych. VI Liceum Ogólnokształcące im. Ignacego Jana Paderewskiego w Poznaniu, popularnie zwane Paderkiem. Jest to jedna z najstarszych (rok założenia: 1921.) i najwyżej notowanych szkół średnich w mieście. Szkoła mieści się w centrum miasta, przy ulicy Krakowskiej 17a. Dyrektorem szkoły jest Karol Seifert, a jego zastępcami są Andrzej Ptasiński i Alicja Matulewicz. Uczniowie szkoły (potocznie zwani paderkowiczami lub paderewszczakami) regularnie biorą udział w charytatywnych koncertach bożonarodzeniowych, co w roku 1996 zaowocowało powstaniem chóru "Canto Cantare". W szkole działa także wiele kół przedmiotowych, w których uczniowie mogą poszerzać swoje zainteresowania.

    Jest to chronologiczna lista ekspedycji na Międzynarodową Stację Kosmiczną. Czas pobytu na ISS jednej stałej załogi wynosi około pół roku (~180 dni). Począwszy od ekspedycji 13 załoganci są dowożeni na stację za pomocą różnych statków co spowodowało, iż czas pobytu na stacji astronautów danej ekspedycji jest różny i czasem kosmonauci podczas jednego lotu są członkami dwóch ekspedycji. Riftia pachyptila – gatunek wieloszczeta z rodziny Siboglinidae. Są to bezkręgowce morskie żyjące na dnie oceanicznym na głębokościach powyżej 2 km, wokół ujść kominów hydrotermalnych. Należą do zwierząt o wyjątkowo dużej tolerancji na wysokie temperatury (termofile) i na duże stężenia związków siarki. Ich ciało, osłonięte rurką chitynową, dorasta do 2,5 m długości. Czerwony "pióropusz" wystający z górnego, otwartego końca rurki jest silnie unaczynionym organem służącym do pobierania z otaczającej wody substancji niezbędnych do życia (np. H2S, CO2, O2). W razie zagrożenia "pióropusz" może być wciągany w głąb rurki. Substancje pobierane przez "pióropusz" są transportowane wraz z krwią do wnętrza ciała i stanowią materiał odżywczy dla bakterii chemosyntetyzujących żyjących w wyspecjalizowanym organie zwierzęcia (tzw. trofosomie). Dorosłe osobniki nie posiadają w ogóle układu pokarmowego (występuje on u postaci larwalnej). Odżywiają się substancjami organicznymi wytwarzanymi przez symbiotycznie współżyjące z rurkoczułkowcem bakterie, które mogą stanowić nawet połowę masy ciała zwierzęcia. Tworzą w ten sposób podstawę układów troficznych rozwijających się wokół kominów hydrotermalnych na dużych głębokościach, zupełnie niezależnych od dopływu światła słonecznego, a wykorzystujących proces chemosytezy związków organicznych kosztem energii chemicznej, prowadzony przez bakterie. Riftia pachyptila do transportu tlenu, dwutlenku węgla i siarczków do wnętrza ciała wykorzystuje specyficzne, zawarte w jej krwi, hemoglobiny o wyjątkowo złożonej strukturze (zawierają od 24 do 144 łańcuchów globiny i tyleż struktur hemu). Te złożone odmiany hemoglobiny są odporne (inaczej niż u innych zwierząt) na zatrucie siarkowodorem.

    Dodano: 21.10.2008. 17:04  


    Najnowsze