• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Finansowane przez UE badanie zaleca ostrożność w hodowli ryb transgenicznych

    17.09.2009. 15:11
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    W jaki sposób można ograniczyć nadmierną eksploatację zasobów ryb i pomóc branży hodowli ryb? Niektórzy eksperci twierdzą, że hodowla ryb transgenicznych, których materiał genetyczny został zmodyfikowany w celu zwiększenia tempa wzrostu, jest tylko środkiem do osiągnięcia celu. Jednak szwedzcy naukowcy w ramach badań finansowanych przez UE ostrzegają: jeśli transgeniczne ryby wydostałyby się do środowiska naturalnego, mogłoby to wywołać wiele problemów mających wpływ na nasze życie codzienne.

    Badania prowadzone na szwedzkim Uniwersytecie w GĂśteborgu są częścią projektu ERATS ('Ocena ryzyka ekologicznego związanego z łososiem transgenicznym') i zostały sfinansowane kwotą 202 600 euro w ramach programu Marie Curie europejskiego Szóstego Programu Ramowego (6PR). Partnerzy projektu ERATS przeprowadzili badania skutków środowiskowych hodowli organizmów modyfikowanych genetycznie (GMO) w celu lepszego zrozumienia potencjalnego ryzyka ekologicznego, jakie niesie komercyjna hodowla ryb transgenicznych.

    Wszczepiając rybom geny innych organizmów, naukowcy wyhodowali ryby, których tempo wzrostu było dwukrotnie wyższe niż u normalnych ryb i które były bardziej odporne na choroby. Są to ryby transgeniczne. Transgen to gen lub materiał genetyczny, który został przeniesiony między organizmami w sposób naturalny lub za pomocą technik inżynierii genetycznej.

    Wybrany gen jest namnażany za pomocą bakterii, a następnie następuje jego wyizolowanie, oczyszczenie oraz wszczepienie za pomocą mikrozastrzyku do komórek jajowych ryby, której geny są modyfikowane. Przeniesione geny zawierają sekwencję DNA z zakodowaną potrzebną cechą. Do tej pory zmodyfikowano genetycznie około 20 gatunków ryb, takich jak łosoś, karp czy zębacz.

    Postępy w tej dziedzinie umożliwiły naukowcom wyhodowanie ryb odporniejszych na niską temperaturę. W wyniku tego ryby mogą łatwiej rozmnażać się w niskiej temperaturze. Eksperci uważają, że patrząc z perspektywy komercyjnej hodowli ryb, ryby transgeniczne mogą zwiększyć wydajność hodowli.

    Inni z kolei twierdzą, że hodowla takich ryb wiąże się z ryzykiem i wywiera niepożądany wpływ na środowisko naturalne. Jednym z argumentów jest możliwość akumulacji toksyn, ponieważ ryby transgeniczne potrafią je zwalczać. W takim przypadku najbardziej ucierpią konsumenci. Wyższy poziom hormonu wzrostu w rybach może także wywrzeć negatywny wpływ na konsumentów.

    'Należy prowadzić hodowlę ryb transgenicznych wyłącznie w układach zamkniętych na lądzie aż do odwołania', stwierdził dr Frederik SundstrĂśm z Wydziału Zoologii Uniwersytetu w GĂśteborgu.

    Dr SundstrĂśm przeprowadził w laboratorium symulację wydostania się ryb transgenicznych z hodowli, co umożliwiło zbadanie transgenicznego łososia oraz pstrąga tęczowego. Eksperyment miał na celu określenia ryzyka ekologicznego, które mogłoby zagrozić środowisku naturalnemu. Wyniki wykazały, że w przypadku wydostania się ryb transgenicznych z hodowli wywrą one znacznie większy wpływ na środowisko naturalne niż ryby pochodzące ze zwykłych hodowli.

    Ryby genetycznie modyfikowane mają większą szansę przeżycia, gdy na przykład brakuje wystarczającej ilości pożywienia. 'Jest to prawdopodobnie spowodowane tym, że ryby genetycznie modyfikowane są bardziej konkurencyjne oraz lepiej przetwarzają pożywienie', zwrócił uwagę dr SundstrĂśm.

    Ryby transgeniczne pokonałyby swoich naturalnych odpowiedników, według naukowców jest to duży problem. Jednak trudno określić, jaki wpływ wywarłyby ryby transgeniczne na środowisko naturalne, ponieważ środowisko laboratoryjne różni się od naturalnego.

    Według dr SundstrĂśm potrzebne jest porozumienie ponad podziałami, zanim zaczną być tworzone komercyjne hodowle transgeniczne. 'Należy zastosować także środki zapobiegawcze', powiedział.

    'Hodowlę ryb transgenicznych należy prowadzić wyłącznie na lądzie, tak aby nie mogły się wydostać do środowiska naturalnego', wyjaśnił szwedzki naukowiec. 'Na pewno w układach zamkniętych powinny być hodowane płodne ryby'.

    Obecnie komercyjna hodowla ryb transgenicznych nie jest dozwolona w żadnym kraju, ale stosowne organy w Unii Europejskiej i Stanach Zjednoczonych są w trakcie rozpatrywania wniosków o pozwolenie na taką hodowlę.

    Źródło: CORDIS

    Więcej informacji:

    Uniwersytet w GĂśteborgu http://www.gu.se/

    Źródło danych: Uniwersytet w Göteborgu
    Referencje dokumentu: Na podstawie informacji uzyskanych z Uniwersytetu w Göteborgu

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Akwakultura – forma gospodarki ludzkiej, mająca na celu zwiększenie pozyskiwania żywności (rzadziej innych produktów) ze środowiska wodnego; polega na hodowli wybranych rodzajów organizmów wodnych, głównie zwierzęcych, w naturalnych lub sztucznych zbiornikach wodnych – słodko- lub słonowodnych. Najprostszą i najpospolitszą odmianą akwakultury jest zapewnienie korzystnych warunków do bytowania licznym przedstawicielom danego gatunku użytkowego (ryb, mięczaków i in.) w mniej lub bardziej wydzielonej części akwenu. Bardziej intensywną formą jest hodowla w stawach, basenach lub wielkich, zanurzonych w wodzie pojemnikach (sadzach). W takich przypadkach stosuje się dokarmianie, zapewnia, o ile to konieczne, odpowiedni przepływ wody czy natlenianie, ochronę przed drapieżnikami i chorobami, a nawet podgrzewanie wody (np. próby hodowli ryb w basenach z wodą geotermalną) itp. W przypadku organizmów osiadłych (np. glony, ostrygi) zabiegi hodowlane polegają głównie na zwiększeniu powierzchni, na której mogłyby się osiedlać, przez układanie na dnie odpowiednich przedmiotów, np. zużytych opon samochodowych, zawieszanie sieci, sznurów, itp. Wymiar ochronny – określona przepisami długość złowionej ryby, poniżej której musi być z powrotem wypuszczona do wody. Długość ryby liczona jest od początku pyska do końca płetwy ogonowej. Obowiązujący w Polsce wymiar ochronny określa Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 listopada 2001 r. w sprawie połowu ryb oraz warunków chowu, hodowli i połowu innych organizmów żyjących w wodzie. (Dz.U. 2001 nr 138 poz. 1559 z późniejszymi zmianami). Na wodach użytkowanych przez Polski Związek Wędkarski wymiar ochronny określony jest przez Regulamin Amatorskiego Połowu Ryb – wymiar ten nie może być mniejszy niż określony w przepisach prawa. Marikultura – hodowla organizmów morskich (ryb, mięczaków, stawonogów, glonów i innych) w celach konsumpcyjnych i gospodarczych, ale również wykorzystywana w celach rozmnażania innych, rzadkich gatunków morskich stworzeń, forma akwakultury. Hodowla prowadzona jest w wodzie morskiej. Termin obejmuje również wiedzę teoretyczną i badania z tej dziedziny.

    Ryba akwariowa – potoczna nazwa ryby umieszczonej w specjalnym zbiorniku przeznaczonym do jej obserwacji i hodowli. Pierwsze wzmianki o hodowli ryb dla celów rozrywkowych pochodzą od Sumerów, którzy zajmowali się tym co najmniej 2500 lat p.n.e. Sadz - urządzenie do hodowli ryb ograniczone od dołu oraz po bokach za pomocą luźno ułożonych desek, siatki lub rozciągniętej sieci, pozwalające na naturalny przepływ wody. Głównym zastosowaniem sadzów jest marikultura.

    Zwierzęta transgeniczne – zwierzęta, których DNA zostało zmodyfikowane metodami inżynierii genetycznej w celu uzyskania pożądanego efektu fenotypowego. Modyfikowane zwierzęta są bardzo przydatne w wielu badaniach naukowych i medycznych. Na takich zwierzętach można obserwować procesy chorobowe in vivo ale także zwierzęta modyfikowane genetycznie mogą produkować ludzkie hormony, białka etc. Akwarium holenderskie - dekoracyjne akwarium przeznaczone głównie do hodowli roślin akwariowych. Wyróżniające się niewielką obsadą lub brakiem ryb i staranną kompozycją dobranych roślin akwariowych.
    Pierwsze tego typu akwaria zostały szeroko zaprezentowane na wystawach akwarystycznych przez akwarystów holenderskich - stąd pochodzi ich zwyczajowa nazwa.
    Wyposażone w wysokiej klasy sprzęt oświetleniowy spełniający wymagania świetlne roślin. Stosuje się dodatkowe nawożenie związkami mineralnymi i wzbogacanie wody w CO2, związku niezbędnego do prawidłowego wzrostu roślin. Jest to konieczne ponieważ nie ma w takim akwarium organizmów wytwarzających większe ilości dwutlenku węgla, jaki i produktów przemian azotowych - takich jak np. ryby.

    Holacanthus passer – gatunek morskiej ryby z rodziny pomakantowatych (Pomacanthidae). Z powodu dużych rozmiarów i jaskrawego ubarwienia to popularna ryba akwariowa, pomimo iż jest trudna do utrzymania w hodowli. Nothobranchius foerschi – gatunek słodkowodnej ryby z rzędu karpieńcokształtnych. Występuje we wschodniej Tanzanii. Osiąga do 5 cm długości. Jest łatwa w hodowli w akwarium o temperaturze 22–26 °C i pH 6,5–7,5.

    Nothobranchius eggersi – gatunek słodkowodnej ryby z rzędu karpieńcokształtnych. Występuje w Tanzanii. Osiąga do 5 cm długości. Jest łatwy w hodowli w akwarium.

    Brzana bałkańska (Barbus plebejus) – gatunek słodkowodnej ryby karpiokształtnej z rodziny karpiowatych (Cyprinidae). Chociaż jest uznawany za gatunek "niższego ryzyka", to jego naturalne środowisko jest zanieczyszczane.

    Jeziora Wysp Owczych: Wyspy Owczekrajem nieposiadającym wielu jezior, nie sięgają też nawet połowy procentu powierzchni archipelagu. Wykorzystywane są głównie do hodowli ryb oraz do pozyskiwania prądu z elektrowni wodnych (szczególnie w Eiði i Vestmanna). Najwięcej naturalnych zbiorników wodnych znajduje się na wyspach: Streymoy, Eysturoy, Vágar oraz Sandoy. Oceanarium, akwarium morskie – zespół zbiorników wypełnionych wodą morską przeznaczonych do hodowli fauny i flory morskiej oraz oceanicznej. Oceanarium może być wykorzystywane do hodowli, prezentacji roślin i zwierząt oraz do prowadzenia badań nad ich biologią i psychiką. Oceanaria mogą być tworzone w formie akwarium, basenu lub specjalnie wydzielonej przybrzeżnej części morza. Podjęto również próby hodowli w oceanariach wielorybów oraz ryb głębinowych. Szczególnym rodzajem oceanarium jest delfinarium, a jego rozwiniętą formą - morski park rozrywki.

    Tęczanka Boesemana, tęczanka wspaniała (Melanotaenia boesemani) – ryba z rodziny tęczankowatych (Melanotaeniidae), została wprowadzona do hodowli akwarystycznych w 1982 roku.

    Dodano: 17.09.2009. 15:11  


    Najnowsze