• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Foki szare z Bałtyku - konkurencja dla szwedzkich rybaków

    10.04.2012. 01:04
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Foki szare z Bałtyku, z powodu ogromnego apetytu, skutecznie rywalizują z rybakami. W pewnych okolicach zjadają takie same ilości dorszy, siei, łososi, troci i węgorzy, ile łowią rybacy - informują naukowcy z Uniwersytetu Goeteborga w Szwecji. 

    Morze Bałtyckie to akwen poważnie zanieczyszczony i przełowiony. Historia żyjących tam fok szarych (Halichoerus grypus) pokazuje zaś, jak takie zmiany środowiska mogą się dobijać na gatunkach. Jeszcze na początku XX w. foki szare były w naszym morzu bardzo popularne - szacuje się, że żyło ich tu około stu tysięcy. Nie były niczym niezwykłym nawet na polskim wybrzeżu, gdzie - według źródeł, żyło ich około tysiąca.

    Z czasem jednak fok zaczęło ubywać, m.in. dlatego, że traktowano je jako konkurencję dla rybaków. Ludzie mieli fokom za złe, że wyjadają im ryby z sieci, przy okazji je niszcząc. "W miarę, jak fok przybywało, ludzie zaczęli się bać potencjalnej konkurencji o zasoby ryb" - tłumaczy Karl Lundstrom z Uniwersytetu Goeteborga (UG).

    Foczy kryzys nasilił się w latach 70. Bałtycka populacja fok skurczyła się dość szybko do około czterech tysięcy. Dziś znów ich w Bałtyku przybywa. Fok jest już ponad 20 tysięcy, przede wszystkim dzięki Szwedom i Estończykom, którzy intensywnie odtwarzają stada i wypuszczają zwierzęta na wolność. Jednocześnie naukowcy z UG na nowo ostrzegają przed odrodzeniem dawnej rywalizacji pomiędzy zwierzętami a rybakami.

    Problem w tym, że foki polują na te same gatunki, co ludzie. W dodatku preferują ryby tej samej wielkości. I nawet jeśli wszystkie foki z Bałtyku zjedzą łącznie mały ułamek tego, co złowią rybacy, to i tak mogą ograniczyć lokalną dostępność ryb w rejonach, gdzie fok jest wyjątkowo dużo.

    Karl Lundstrom z UG przyglądał się konfliktowi interesów między ludźmi a fokami na głównym obszarze ich występowania w wodach Szwecji. Stwierdził, że szacunkowa skala konsumpcji ryb przez foki i całkowity wynik szwedzkich połowów komercjalnych (jak również prowadzonych w tym samym rejonie dla sportu) można opisać tym samym rzędem wielkości.

    Aby lepiej zrozumieć wpływ fok na ekosystem i na ogólną dostępność ryb, naukowcy przyjrzeli się ich nawykom żywieniowym. Badali resztki pokarmu w żołądkach fok, analizowali też skład kwasów tłuszczowych w ich tkance tłuszczowej. To dało im pojęcie o proporcji gatunków zjadanych ryb i pozwoliło zorientować się w diecie.

    Stało się jasne, że bałtyckie foki ponad wszystko lubią śledzie. Drugie na liście ich przysmaków są sieje (w Zatoce Botnickiej) i szproty (w środkowej części Bałtyku). Jednocześnie ustalili, że dieta fok szarych jest nieco inna na północy i na południu Bałtyku, że inny jest jadłospis osobników młodych i starszych, i że samce żywią się inaczej, niż samice.

    Szczegóły można znaleźć na stronie http://gupea.ub.gu.se/handle/2077/28131

    PAP - Nauka w Polsce

    zan/ tot/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Selkie – szkocki Silkie, w mitologii celtyckiej istoty mogące zmienić się z foki w człowieka lub bogini porządków domowych. Dostępność transportowa – stopień łatwości z jakim można dostać się do danego miejsca, dzięki istnieniu sieci infrastruktury i usług transportowych. Dany punkt obszaru jest tym dostępniejszy transportowo, im więcej jest innych punktów, do których można dotrzeć zadowalająco szybko, tanio i sprawnie. Zostało stworzonych i zdefiniowanych szereg specyficznych pojęć tej dostępności, takich jak: dostępność czasowa, dostępność gałęziowa, dostępność wielogałęziowa (multimodalna), dostępność transportu publicznego, dostępność do węzłów transportowych, dostępność potencjałowa (ang. potential accessibility) i inne. Jurata (lit Jūra- morze, Jūratē - syrena) – litewska bogini Bałtyku. Jest znana również jako Jurate lub Jurasmat. W niektórych wersjach legendy występuje jako syrena. Zamieszkiwała dno Bałtyku w bursztynowym zamku. Rządziła morzem i życiem w nim.

    Fokowate, foki (Phocidae) – rodzina drapieżnych ssaków morskich zaliczana do płetwonogich (Pinnipedia), obejmująca 19 gatunków. Sercówka drobna (Parvicardium hauniense) – endemiczny gatunek małża z rodziny sercówkowatych (Cardiidae), najmniejszy małż Morza Bałtyckiego. Jest gatunkiem charakterystycznym dla płytkich, słonawych wód, występującym tylko wśród roślinności dennej zacisznych zatok Bałtyku o niskim zasoleniu. W polskich wodach Bałtyku występuje wyłącznie w Zatoce Puckiej, szczególnie w jej północnej części. Rzadko spotykany na nieosłoniętych brzegach.

    Muzeum Rybołówstwa Morskiego – przedstawia zbiory dotyczące historii miasta oraz dzieje połowów ryb. Można zobaczyć też wystawę poświęconą florze Bałtyku, a także dowiedzieć się jakich narzędzi używali dawniej rybacy do łapania ryb. Morze Litorynowe – czwarta faza rozwoju Bałtyku; po niej morze to przybrało dzisiejszy wygląd i charakter. Powstało, gdy wskutek dalszego ocieplenia klimatu lądolód skandynawski stopniał do końca (ok. 5,5 tys. lat temu). Poziom wód podniósł się wtedy na tyle, że dotychczasowe Jezioro Ancylusowe uzyskało ponownie połączenie z Morzem Północnym, stając się znów akwenem morskim. Napływ wód oceanicznych spowodował wzrost zasolenia i rozwój fauny słonowodnej. Jednym z typowych jej przedstawicieli był pobrzeżek (Littorina littorea), od którego morze wzięło swą nazwę. W rezultacie tej kolejnej transgresji Morze Litorynowe zwiększyło swą powierzchnię, czego dowodem są do dziś obecne na jego dnie zalane wówczas doliny i torfowiska. Temperatura u południowych brzegów Bałtyku była o 2-3 °C wyższa od dzisiejszej, był to najcieplejszy okres w historii Bałtyku. Linia brzegowa była silnie rozwinięta; współczesny kształt Morza Bałtyckiego jest wypadkową kształtu ówczesnego i zmian abrazyjnych, które dokonały się do dnia dzisiejszego. Etap Morza Litorynowego zakończył się około 4 tysięcy lat temu, kiedy cieśniny duńskie uległy znacznemu przewężeniu, ograniczając dopływ wód słonych z Morza Północnego. Zasolenie wód się wyraźnie zmniejszyło; takim słonawym akwenem morskim jest Bałtyk do dnia dzisiejszego. Obecne stadium rozwoju Bałtyku określane jest czasem mianem Morza Mya.

    Strzałka bałtycka (Parsagitta elegans) – żyjący w Morzu Bałtyckim szklisto-bezbarwny drapieżnik planktoniczny o taśmowato wydłużonym ciele zaopatrzonym w płetwy, upodabniające go do ryb. W odróżnieniu od nich, płetwy te są jednak umieszczone w płaszczyźnie poziomej. Długość ciała do 2 cm. Od podobnej, również spotykanej w Bałtyku strzałki małej można ją odróżnić po 4 cechach: Jezioro Lodowe (Bałtyckie Jezioro Lodowcowe) – jeden z etapów ewolucji Bałtyku, powstały, gdy zaczął się cofać pokrywający Europę lądolód skandynawski. Miało to miejsce ok. 14-10,3 tys. lat temu. Przed czołem lądolodu utworzyło się Jezioro Lodowe o poziomie wód znacznie niższym niż współcześnie. Jezioro zajmowało wówczas obszar dzisiejszego Bałtyku, prawdopodobnie na zachodzie istniało wąskie połączenie z Morzem Północnym. W holocenie Jezioro Lodowe przeszło serię transgresji określanych mianem:

    Wyspy Szwecji: Szwecja posiada 221,8 tys. wysp i wysepek o łącznej powierzchni 10 574 km² a suma wszystkich linii brzegowych wynosi 60,8 tys. km. Ponad 44% spośród nich stanowią wyspy na Bałtyku, pozostałe 123,4 tys. to wyspy jeziorne lub w nurcie rzek. Długość linii brzegowej kontynentalnej Szwecji wynosi 11,5 tys. km a suma linii brzegowych wszystkich szwedzkich wysp na Bałtyku wynosi 31,9 tys. km. Cała Szwecja ma łącznie 43,4 tys. km linii brzegowej - więcej niż obwód kuli ziemskiej. Spośród wszystkich wysp tylko 593 posiadają powierzchnię przekraczającą 1 km², ponad ½ stanowią wysepki o powierzchni poniżej 1000 m².

    Dodano: 10.04.2012. 01:04  


    Najnowsze