• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Gatunki bakterii muszą współpracować, aby przeżyć

    12.01.2010. 16:12
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    Kiedy grozi im głód, grupy komórek bakterii społecznej Myxococcus xanthus (M. xanthus) współpracują ze sobą, aby wytworzyć zarodnikowe "owocniki" odporne na stres. Odkrycia dokonane w ramach badań nad tym zjawiskiem opisano w czasopiśmie Current Biology.

    Naukowcy z Holenderskiego Instytutu Ekologii oraz Uniwersytetu Indiany w USA otwierają prezentację swoich wyników od przypomnienia, że badania dotyczące interakcji społecznych drobnoustrojów, które przejawiają zachowania kooperacyjne były podejmowane już przez innych naukowców. Problem w tym, jak podkreślają, że "niewiele wiadomo na temat skali, na jaką początkowo współpracujące mikroorganizmy różnicują się w naturze na społecznie konfliktowe genotypy".

    Prace badawcze zespołu skoncentrowały się na M. xanthus, drapieżnej bakterii glebowej, która zabija i zjada inne mikroorganizmy, wydzielając toksyczne związki chemiczne. Kiedy brakuje pożywienia i bakteriom grozi głód, grupy komórek współpracują ze sobą, aby wytworzyć coś na kształt owocników. Jedne komórki mają za zadanie zbudować strukturę owocnika, a inne stają się zarodnikami, aby wspomóc przetrwanie.

    Dr Gregory Velicer z Uniwersytetu Indiany wyjaśnia, że w przypadku niektórych społecznych drobnoustrojów współpracują ze sobą głównie identyczne lub bardzo podobne komórki. Dzieje się tak, aby konkurować ze stosunkowo niespokrewnionymi organizmami. "Inaczej niż w przypadku ludzi, którzy są bardziej skłonni współpracować zarówno z osobnikami niespokrewnionymi, jak i ze spokrewnionymi. W przypadku badanych bakterii współpraca wydaje się być bardzo ograniczona" - dodaje dr Velicer.

    Zdaniem zespołu, komórki M. xanthus są w stanie rozpoznać u siebie nawzajem najdrobniejsze różnice genetyczne - takie, których zidentyfikowanie sprawia trudności nawet naukowcom.

    W ramach badań naukowcy dobrali w pary szczepy M. xanthus pobrane z miejsc oddalonych o zaledwie kilka centymetrów, aby sprawdzić, czy zaczną współpracować czy też konkurować. Odkryli, że nawet w przypadku szczepów, które żyły w tej samej próbce gleby i były niemal identyczne pod względem genetycznym, istniejące odchylenie było na tyle duże, aby zakłócić zdolność do wytwarzania zarodników. Zespół stwierdził również, że konkurencja była najbardziej zacięta między bakteriami pobranymi z odległych miejsc. Współpraca między komórkami może być zatem bardziej motywowana koniecznością, aniżeli chęcią.

    W kolejnym etapie badań dr Velicer chciałby połączyć w pary blisko spokrewnione szczepy i przeprowadzić wszechstronną ocenę specyficznych różnic genetycznych wywołujących antagonistyczne reakcje i wykluczenie społeczne. Ostatecznym celem, jak dodaje, jest ustalenie, w jaki sposób nowe gatunki bakterii społecznych mogą ewoluować w przestrzeni dzielonej z gatunkami rodzicielskimi.

    Jak podsumowuje: "Jeżeli ostre niezgodności społeczne szybko ewoluują, ma to znaczenie dla poznania, w jaki sposób współdziałające szczepy różnicują się w dłuższych okresach."

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Orientacje społeczne (dawniej motywy społeczne) – preferencje co do podziału wyników (dobra) pomiędzy siebie i innych w sytuacji współzależności społecznej. Stowarzyszenia Lambda – działające na rzecz społeczności LGBT organizacje społeczne, które cechuje nieformalna współpraca między sobą. Planowanie przestrzenne jest głównym instrumentem polityki przestrzennej. Dotyczy co najmniej trzech poziomów integracji zjawisk społecznych - miasta (gminy), regionu i kraju. Współcześnie planowaniem obejmowane są także ponadnarodowe całości, co wyraża się we współpracy np. w ramach krajów nadbałtyckich czy rozmaitych regionów europejskich. Im wyższy poziom złożoności struktur społecznych i gospodarczych, tym większa skala trudności w godzeniu interesów różnych podmiotów i harmonizowaniu interesów w życiu społecznym i w gospodarce na poziomie mikro, mezo i makro.

    Współczynnik humanistyczny - postawa metodologiczna, określająca nastawienie badawcze względem przedmiotu badań. Twórcą tego podejścia jest polski socjolog Florian Znaniecki. Koncepcja ta mieści się w teoretyczno-metodologicznej orientacji nazywanej socjologią humanistyczną. Ogólna idea współczynnika humanistycznego polega na tym, aby analizować działania społeczne z uwzględnieniem ich znaczenia dla aktorów działających. Innymi słowy, badacz powinien brać pod uwagę, co dane działania znaczą dla aktorów działających, starać się przyjmować "punkt widzenia" badanych. Problem społeczny – taki stan społeczny, który znaczna część społeczeństwa definiuje jako łamanie norm społecznych, będących dla nich szczególnie cennymi. Problemy społeczne mogą stanowić przeszkodę dla efektywnego funkcjonowania państwa, utrudniają, bądź nawet uniemożliwiają realizację celów społecznych. Problem społeczny stanowi rozdźwięk między uznanymi wzorami a aktualnym stanem rzeczy. Warty podkreślenia jest fakt, że żadne warunki społeczne nie mogą być uznane za problem społeczny, jeśli nie zostaną one określone za pomocą uznanych wartości jako problem przez znaczącą liczbę ludności.

    Mała grupa społeczna (ang. small group) – w naukach społecznych, niewielka grupa osób "zaangażowanych w interakcje między sobą w ramach pojedynczych spotkań twarzą w twarz lub ciągów spotkań, w czasie których każdy członek otrzymuje pewną ilość wrażeń lub spostrzeżeń na temat innych członków w sposób wystarczająco wyraźny by umożliwić mu – w danym momencie czy też później, gdy odpowiada na pytania – traktowanie każdego z nich jako indywidualną osobę, nawet jeśli będzie to tylko wspomnienie jego obecności". Zdaniem m.in. Znanieckiego, członkowie małej grupy uznają wspólne cele i mają podobne oczekiwania dotyczące zachowania się innych. Uporządkowanie społeczne (ang. social ordering) jest to uszeregowanie możliwych sytuacji stanów społecznych lub świata, w których może się znaleźć społeczeństwo. Obejmuje takie sytuacje, które są obojętne względem siebie, preferowane lub gorsze od innych, ze społecznego punktu widzenie.

    Społeczność – połączona ze sobą za pomocą więzi społecznych zbiorowość ludzi należących do pewnego środowiska społecznego i powiązanych ze sobą: Współpraca – zdolność tworzenia więzi i współdziałania z innymi, umiejętność pracy w grupie na rzecz osiągania wspólnych celów, umiejętność zespołowego wykonywania zadań i wspólnego rozwiązywania problemów.

    Wzmocniona współpraca – mechanizm pozwalający grupie co najmniej dziewięciu państw członkowskich Unii Europejskiej na pogłębienie współpracy w ramach kompetencji niewyłącznych Unii. Celem wzmocnionej współpracy jest "sprzyjanie realizacji celów Unii, ochrona jej interesów oraz wzmocnienie procesu jej integracji". Współpraca ma charakter otwarty - może w niej brać udział każde państwo członkowskie spełniające warunki określone w decyzji ustanawiającej współpracę oraz zobowiązujące się przestrzegać akty prawne już przyjęte w ramach tej współpracy. Współpraca nie może naruszać rynku wewnętrznego ani spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej Unii, a także nie może wprowadzać dyskryminacji żadnego państwa członkowskiego w zakresie handlu ani naruszać zasad konkurencji.

    Synechtria (syllestium) - rodzaj zależności między gatunkami, polegający na współżyciu gatunków owadów z innymi gatunkami owadów społecznych (lub gatunków owadów społecznych z innymi owadami społecznymi).

    Peter Wagner - niemiecki teoretyk społeczny. Jego badania skupiają się na teorii społecznej oraz politycznej filozofii współczesnej Europy. Prowadzi badania z dziedziny historii nauk społecznych. Dylemat społeczny to sytuacja współzależności społecznej, w której długoterminowy interes społeczny jest sprzeczny z doraźnym interesem jednostki. Jeżeli większość członków grupy wybierze własne korzyści, to w konsekwencji cała grupa traci.

    Nauka obywatelska (ang. citizen science, franc. sciences citoyennes, ros. гражданская наука) to badania naukowe, w których wolontariusze współpracują z badaczami zawodowymi, a także (szczególnie od lat 1990.) forma edukacji naukowej, forma współpracy w badaniach naukowych oraz ruch społeczny.

    Dodano: 12.01.2010. 16:12  


    Najnowsze