• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Gatunki wyłączne odkryte na większych wysokościach

    12.04.2012. 18:49
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Naukowcy od dawna wskazywali, że gatunki zwierząt i roślin zamieszkujące obszary górskie na dużych wysokościach są odosobnione, a przez to bardziej wyłączne. Nowe badania hiszpańsko-niemieckie dostarczają dowodów na tę długoletnią teorię, sugerując, że wysokość n.p.m. odgrywa kluczową rolę w bioróżnorodności. Odkrycia zostały opublikowane w czasopiśmie Ecography.

    Wyspy oceaniczne podniosły się z głębin dna morskiego, by następnie ulec erozji i zniknąć w wodzie. Od początku do końca takiego procesu mijają miliony lat, a w tym czasie wyspy ulegają zmianom, stając się niszami dla rozmaitych istot żywych przemierzających naszą planetę. Gatunki przystosowują się do nowych warunków środowiskowych, specjalizują się i stają się wyłączne. Liczba endemicznych ekosystemów na młodych wyspach z wysokogórskimi ekosystemami szybko rośnie.

    "Po osiągnięciu maksymalnej wysokości, topografia wyspy osiąga swój najbardziej złożony kształt w wyniku erozji, dysponując jednocześnie najwyższym stopniem bioróżnorodności" - jak cytuje serwis Scientific Information and News Service (SINC) profesora José María Fernández-Palaciosa z Uniwersytetu La Laguna w Hiszpanii. Naukowiec zauważył, że na wyspach z wysokogórskimi ekosystemami występuje więcej gatunków wyłącznych.

    Wyniki badań podkreślają wpływ wysokości n.p.m. na wyłączną bioróżnorodność wysp. Zdaniem naukowców, podwójna izolacja, która dotyka gatunki w warunkach wysokogórskich sprawia, że są niepowtarzalne. Najwyższe wyspy, twierdzą naukowcy, stwarzają warunki pobudzające endemiczność.

    "Gatunki z wyższych partii górskich ekosystemów wyspiarskich wyewoluowały zazwyczaj z gatunków zamieszkujących obszary znajdujące się na niższych bądź średnich wysokościach danej wyspy" - wyjaśnia profesor Fernández-Palacios. "Są gatunkami wyspiarskimi, które musiały przystosować się do niezwykle specyficznych i rzadkich ekosystemów". Dodaje, że obszar wysokogórski Teneryfy zajmuje mniej niż 10% powierzchni wyspy, a w przypadku La Palma, również stanowiącej część Wysp Kanaryjskich, to zaledwie około 1%.

    "Na wyspach o większym zróżnicowaniu topograficznym gatunki te nie mogłyby istnieć, gdyż wysokie góry jako pierwsze znikają z wyspy w wyniku erozji" - zauważa profesor ekologii.

    Badania wykazały, że chociaż obecnie nie ma wysokich gór na wyspach La Gomera i Gran Canaria, gdyż liczą sobie one ponad 10 milionów lat, to wiele lat temu owszem były. Zespół utrzymuje, iż wysokie góry odgrywają kluczową rolę na młodszych wyspach, takich jak La Palma. W toku badań ustalono również, że na La Gomera, która jest "starsza i bardziej pomarszczona" niż La Palma, występuje większa bioróżnorodność ze względu na wiele gatunków wyłącznych zamieszkujących wąwozy i zbocza.

    Jak stwierdza profesor Fernández-Palacios: "La Palma jest prostsza, wyższa i większa, ale nie tak złożona". Należy zauważyć, że zamieszkuje ją wiele gatunków wysokogórskich, które bezsprzecznie pochodzą z wyspy La Gomera.

    Kiedy wyspa zapada się, gatunki występujące na większych wysokościach n.p.m. obierają jedną z dwóch ścieżek. "Jeżeli pobliska wyspa jest wystarczająco wysoka, przeskakują na nowe terytorium, aby tam przetrwać. Natomiast w przypadku, kiedy nie osiągnęła odpowiedniej wysokości, ekosystem gatunków wymiera" - konstatuje naukowiec.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Sosna kanaryjska (Pinus canariensis C. Smith) – gatunek drzewa z rodziny sosnowatych. Sosna kanaryjska występuje na zachodnich Wyspach KanaryjskichGran Canaria, Teneryfa, La Palma, Hierro i Gomera, została naturalizowana w Afryce i Australii. Jest to najwyższe drzewo Wysp Kanaryjskich. Santa Cruz de Tenerife — hiszpańska prowincja Wysp Kanaryjskich, którą tworzą wyspy La Palma, La Gomera, El Hierro, i Tenerife. W 2008 roku liczyła 1.005.936 mieszkańców. Alonso Luis Fernández de Lugo (ur. Sanlúcar de Barrameda, zm. 1525 na Wyspach Kanaryjskich) – hiszpański konkwistador, kapitan generalny wybrzeża Afryki, zdobywca wysp La Palma (1492) i Teneryfa (1495), następnie do śmierci rządca Wysp Kanaryjskich.

    Valle Gran Rey – gmina znajdująca się na południowo-zachodnim wybrzeżu wyspy La Gomera, w prowincji Santa Cruz de Tenerife na Wyspach Kanaryjskich. Obszar nazywany przez Guanchów Orone. Za czasów hiszpańskich nosił nazwę Arure od miejscowości, będącej siedzibą gminy. Od 1930 roku stolicą Valle Gran Rey jest miasto La Calera. Gmina połączona jest z resztą wyspy główną szosą okrążająca La Gomerę. Do Valle Gran Rey zawija prom kursujący między Playa Santiago, San Sebastian de La Gomera i Los Cristianos. Biogeografia wysp – część ekologii dotycząca rozmieszczenia i liczebności gatunków na wyspach ekologicznych – obszarach z granicami, na których istnieje bariera ekologiczna utrudniająca migrację organizmów, co prowadzi do powstawania odizolowanych ekosystemów o strukturze zależnej od wielu czynników biotycznych i abiotycznych. W tym przypadku pojęcie „bariery ekologiczne” oznacza takie przeszkody utrudniające przemieszczanie się organizmów, jak łańcuchy górskie, szerokie pasy wody dla zwierząt lądowych, duże obszary rolne (bez zadrzewień śródpolnych) i ogrodzone sady, tereny zabudowane i autostrady. W ekologii o pojawieniu się bariery ekologicznej mówi się również w przypadku wystąpienia innych czynników powodujących izolację rozrodczą, takich jak zanik kontaktów w wyniku przyjęcia przez grupy organizmów jednego gatunku różnych strategii ekologicznych (np. różne pory aktywności, różne preferencje pokarmowe, różne pory kwitnienia roślin). Klasycznymi przykładami wysp ekologicznych są wyspy oceaniczne o zróżnicowanej powierzchni i różnej odległości od innych wysp i kontynentu.

    Makaronezyjskie lasy wawrzynolistne (hiszp. Laurisilva, port. Laurissilva) – lasy spotykane na kanaryjskich wyspach La Gomera, La Palma, Gran Canaria i Teneryfa oraz na należącej do Portugalii wyspie Madera i w archipelagu Azorów. Stanowią relikt trzeciorzędowy. Część ich obszaru - Park Narodowy Garajonay na wyspie La Gomera i lasy wawrzynowe Madery – wpisano na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Na Maderze lasy te zajmują około 20% powierzchni lądu, gdzie indziej zostało ich jeszcze mniej – lasy zostały wyniszczone pod uprawy, m.in. trzciny cukrowej. Agulo - gmina położona na północnym wybrzeżu wyspy La Gomera, w prowincji Santa Cruz de Tenerife na Wyspach Kanaryjskich.

    Laurisilva (także: Laurissilva) – lasy wawrzynowe, rozpowszechnione przede wszystkim na kanaryjskich wyspach La Gomera, La Palma, Gran Canaria i Teneryfa oraz na należącej do Portugalii wyspie Madera i w archipelagu Azorów. Część ich obszaru - Park Narodowy Garajonay na wyspie La Gomera i lasy wawrzynowe Madery – wpisano na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Na Maderze lasy te zajmują około 20% powierzchni lądu. Wyspy Republiki Kiribati: Republika Kiribati jest państwem wyspiarskim składającym się z 33 wysp oraz 3 raf koralowych. Dzielą się one na trzy archipelagi: Wyspy Gilberta (16 wysp), Wyspy Feniks (8 wysp) i Wyspy Line (8 wysp). Ostatnią, oddzielnie położoną wyspą jest Banaba. Największą wyspą jest Kiritimati. Wraz z powierzchnią wodną laguny zajmuje ponad 600 km². Sama powierzchnia lądowa wyspy wynosi 321 km². Drugą pod względem powierzchni jest o wiele mniejsza, licząca nieco ponad 39km² Wyspa Malden. Większość wysp stanowią atole o powierzchni kilku czy kilkunastu km². Wybrzeże wszystkich wysp jest niskie i ma postać piaszczystych plaż. Wyspą posiadającą największą liczbę mieszkańców jest Tarawa, gdzie mieszka niemal połowa ludności państwa. 12 wysp nie jest natomiast w ogóle zamieszkanych.

    Vini – rodzaj ptaków z rodziny papugowatych (Psittacidae). Należą tu gatunki endemiczne występujące na tropikalnych wyspach Pacyfiku. Obecnie znanych jest 5 gatunków występujących od wschodnich wysp Fidżi, poprzez Wyspy Samoa i Polinezję Francuską, aż po Wyspę Hendersona na wschodnim Pacyfiku. Wszyscy przedstawiciele tego rodzaju charakteryzują się jaskrawym upierzeniem.

    Symposiachrus – rodzaj ptaków z rodziny monarek (Monarchidae), obejmujący gatunki występujące na Nowej Gwinei, Małych Wyspach Sundajskich, Molukach, Wyspach Kai, Kofiau, Biak, Wyspach Admiralicji, Archipelagu Bismarcka i Wyspach Salomona.

    Silbo, silbo gomero – język gwizdów używany przez mieszkańców wyspy Gomera (Wyspy Kanaryjskie) do porozumiewania się na duże odległości w trudno dostępnych dolinach górskich (barrancos). Użytkownik tego języka nazywany jest silbador. Silbo jest gwizdaną formą lokalnego dialektu języka hiszpańskiego; brzmienie słów jest naśladowane za pomocą gwizdanych dźwięków o różnej wysokości. Ostoja (refugium) - w ekologii i ochronie przyrody jest to obszar wyróżniający się pod względem przyrodniczym, na którym występują rzadkie, ginące, zagrożone gatunki roślin lub zwierząt czy zanikające typy ekosystemów. Przykładowo, refugiami dla leśnych gatunków roślin w krajobrazie rolnicznym mogą być zarośla śródpolne, wyspy leśne itp.

    Vallehermoso - gmina położona w południowo-zachodniej i północno-zachodniej części wyspy La Gomera, w prowincji Santa Cruz de Tenerife, na Wyspach Kanaryjskich. Jej stolicą jest miasto Vallehermoso znajdujące się na północnym wybrzeżu. Przez miasto przebiega główna droga okrążająca wyspę.

    Dodano: 12.04.2012. 18:49  


    Najnowsze