• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Globalne ocieplenie może spowodować uwalnianie zamarzniętych zanieczyszczeń

    23.10.2009. 15:12
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    Topniejące lodowce w Alpach mogą doprowadzić do poważnych szkód w środowisku z powodu uwalniania zanieczyszczeń, które były zamarznięte w lodzie przez dziesiątki lat - jak twierdzą szwajcarscy naukowcy. W związku z przewidywanym, dalszym cofaniem się lodowców w wyniku globalnego ocieplenia, roztopy mogą zawierać substancje chemiczne, które zostały zakazane lub nie są już powszechnie produkowane.

    Naukowcy ze Szwajcarskiego Federalnego Instytutu Technologii w Zurychu, Szwajcarskich Federalnych Laboratoriów Testowania i Badania Materiałów (EMPA) oraz Szwajcarskiego Federalnego Instytutu Nauki i Technologii Wodnej (EAWAG) przeprowadzili analizę warstw osadów z położonego wysoko w Alpach zbiornika Oberaarsee w Szwajcarii. Udało im się zrekonstruować procesy, w których długowieczne związki organiczne gromadziły się w lodzie przez ostatnie 60 lat, a swoje odkrycia opublikowali w czasopiśmie Environmental Science and Technology.

    Związki te nazwano "zanieczyszczeniami dziedziczonymi", a naukowcy odkryli, że przyspieszone topnienie lodowców może przyczyniać się do podwyższania poziomu tych substancji chemicznych w regionie Alp. Obecność zanieczyszczeń dziedziczonych w Alpach jest niebezpieczna z kilku powodów, w tym z uwagi wiosenne roztopy, wykorzystywanie wody z roztopów lodowców przez konsumentów i przemysł oraz zwiększone narażenie ludzi, fauny i flory na szczególne oddziaływanie niebezpiecznych związków chemicznych.

    "Uwzględniając trwające globalne ocieplenie i przyspieszone masowe topnienie lodowców przewidywane w przyszłości, wyniki naszych badań wskazują na ryzyko tragicznych konsekwencji dla środowiska z powodu zanieczyszczeń wprowadzanych do czystego środowiska" - ostrzegają naukowcy.

    Wraz z topnieniem lodowców, substancje chemiczne odkładane lata wcześniej przez prądy powietrza na warstwach śniegu, a następnie zamieniane w lód są teraz niesione przez odpływającą wodę do najbliższego jeziora lodowcowego. Tam wraz z innymi substancjami zawieszonymi w wodzie lodowcowej opadają na dno jeziora i tworzą osad. Naukowcy przeprowadzili badania pod kątem szerokiego wachlarza zanieczyszczeń, w tym trwałych zanieczyszczeń organicznych, insektycydów z grupy węglowodorowców chlorowanych i syntetycznych zapachów piżmowych.

    Byli w stanie odczytać warstwy osadu w próbkach ze zbiornika Oberaarsee niczym słoje w pniu drzewa - warstwa po warstwie aż do 1953 r., kiedy to zbudowano zaporę, która stworzyła jezioro. Odczytując te słoje naukowcy mogli nie tylko rozróżnić zanieczyszczenia powstałe w latach 60. i 70. XX w., ale również zaobserwować spadek ilości substancji chemicznych po ich zakazaniu. Alarmujące jest jednak to, że od lat 90. XX w. zauważalny jest wzrost poziomu zanieczyszczeń. Naukowcy twierdzą, że taka sytuacja może częściowo wiązać się z odpływem wody z lodowca Oberaar, który cofnął się o 120 metrów w ciągu zaledwie ostatnich 10 lat, co mogło spowodować uwolnienie stosunkowo dużych ilości nagromadzonych w nim substancji toksycznych.

    Próbki z jeziora Oberaar zostały porównane do próbek rdzeniowych z jezior na mniejszych wysokościach. Osady z tych miejsc nie wykazywały takiego samego wzrostu zanieczyszczeń dziedziczonych pod koniec lat 90. XX w. Odkrycia potwierdziły hipotezę, że zwiększony poziom zanieczyszczeń dziedziczonych w jeziorze Oberaar wiąże się z topnieniem lodowca.

    W podsumowaniu czytamy: "Sprzężenie dynamiki lodowców i cykliczności zanieczyszczeń jest złożonym zagadnieniem, które jest słabo poznaną dziedziną badań naukowych. Prace w niej prowadzone mogą dostarczyć dodatkowych informacji na temat losu trwałych zanieczyszczeń organicznych w środowisku alpejskim."

    rdo: CORDIS

    informacji: Szwajcarski Federalny Instytut Technologii w Zurychu (ETH Zurych): http://www.tech.chem.ethz.ch/ltc-home.html Szwajcarskie Federalne Laboratoria Testowania i Badania Materiałów (EMPA): http://www.empa.ch/ Szwajcarski Federalny Instytut Nauki i Technologii Wodnej (EAWAG): http://www.eawag.ch/index_EN Aby pobrać pełny raport, proszę kliknąć: tutaj Teksty pokrewne: 26089 Kategoria: Różne
    Źródło danych: EMPA
    Referencje dokumentu: Bogdal, C., et al. (2009) Blast from the past: melting glaciers as a relevant source for persistent organic pollutants. Environmental Science & Technology (wydanie internetowe), publikacja z 24 września 2009 r. DOI:10.1021/es901628x.
    Indeks tematyczny: Nauki o ziemi; Ochrona srodowiska; Prognozy; Gospodarka odpadami RCN: 31392   W góre . O tym serwisie . Serwisy CORDIS . Helpdesk . © . Ważne informacje prawne Administratorem witryny CORDIS jest Urząd Publikacji

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Europejski rejestr emisji zanieczyszczeń (EPER) jest systemem ewidencji i raportowania zanieczyszczeń stosowanym przez kraje członkowskie Unii Europejskiej. Jest on ściśle powiązany z realizacją dyrektywy IPPC. Rozporządzenie E-PRTR ma na celu poprawę publicznego dostępu do informacji dotyczących środowiska poprzez ustanowienie spójnego i zintegrowanego Rejestru Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń, przyczyniając się tym samym ostatecznie do zapobiegania zanieczyszczeniom środowiska i ich ograniczenia oraz zapewniając potrzebne informacje decydentom, a także ułatwiając udział społeczeństwa w podejmowaniu decyzji dotyczących środowiska. Monitoring powietrza atmosferycznego – monitoring, pozwalający uzyskać dane o stężeniach składników powietrza (np. ozon, CO2) – w tym zanieczyszczeń – na określonym obszarze (skala lokalna, regionalna, krajowa, globalna). W przypadku zanieczyszczenia powietrza bierze się pod uwagę wzajemnie uzupełniające się wyniki kontroli emisji (ilości zanieczyszczeń wprowadzanych do atmosfery) i imisji (aktualne stężenia zanieczyszczeń). Wskaźniki emisji zanieczyszczeń powietrza – wartości emisji zanieczyszczeń, odniesione do jednostkowej ilości surowca, przetwarzanego w instalacji określonego rodzaju, lub do jednostkowej ilości wytwarzanego produktu.

    Konwencja sztokholmska w sprawie trwałych zanieczyszczeń organicznych – umowa międzynarodowa podpisana 23 maja 2001 roku w Sztokholmie mająca na celu ograniczenie produkcji i stosowania substancji z grupy trwałych zanieczyszczeń organicznych (TZO, ang. persistent organic pollutants, POPs). Konwencja weszła w życie 17 maja 2004 roku i na dzień 16 lutego 2013 roku miała 173 strony i 151 sygnatariuszy. Handel emisjami zanieczyszczeń — rynkowa metoda ograniczania kosztów zewnętrznych, takich jak społeczne koszty zanieczyszczeń powietrza. Opiera się o obowiązkowe zezwolenia uprawniające do emisji określonej ilości danej substancji, które mogą być kupowane i sprzedawane na zasadach rynkowych. Ilość zezwoleń wprowadzanych na rynek jest stopniowo ograniczana, co powoduje wzrost popytu na nie, a co za tym idzie wzrost ceny. W rezultacie zwiększa się motywacja przedsiębiorstw stosujących wysokoemisyjne technologie do inwestowania w ich unowocześnienie. Metoda ta w wielu przypadkach doprowadziła do ograniczenia emisji znacznie szybciej i mniejszym kosztem w porównaniu do ścisłej regulacji.

    Czystość substancji – procentowa zawartość wagowa głównej substancji stanowiącej dany produkt, po odjęciu od niej wszystkich zanieczyszczeń towarzyszących jej w tym produkcie. Najczęściej produktem, którego czystość określa się, jest pojedynczy związek chemiczny, ewentualnie może to być ściśle określona mieszanina związków chemicznych (np. roztwór wodny o określonym stężeniu). Stopniowana jest poprzez kolejne rzędy wielkości i służy do klasyfikacji produktów, surowców lub odczynników w celach handlowych lub technologicznych. W przypadku technologii i konkretnych procedur reakcji wymagana może być nie tylko minimalna czystość potrzebna do osiągnięcia zamierzonego efektu, ale na skalę przemysłową również maksymalna – aby nie podrażać kosztów produkcji. Zazwyczaj wraz ze wzrostem czystości substancji, jeszcze szybciej rośnie jej cena, jednak dla różnych substancji koszty uzyskania tej samej czystości mogą być bardzo różne. Np. koszt uzyskania żelaza o czystości 99,9% jest znacznie wyższy od rtęci o czystości 99,9999%. Ochrona Powietrza i Problemy Odpadów (początkowo „Ochrona Powietrza”) – polski kwartalnik (początkowo dwumiesięcznik) wydawany od 1967 roku poświęcony problemom inżynierii środowiska, np. metodom i urządzeniom do redukcji emisji zanieczyszczeń powietrza i ilości odpadów, metodom badań ilości zanieczyszczeń środowiska, procesom przemieszczania się i przemian zanieczyszczeń w atmosferze, ich wpływowi na organizmy żywe, metodom utylizacji odpadów lub problemom zarządzania środowiskowego.

    Polish Journal of Environmental Studies – polski dwumiesięcznik wydawany w języku angielskim od 1996 r., poświęcony problemom inżynierii środowiska, np. metodom badań ilości zanieczyszczeń środowiska (atmosfera, hydrosfera, gleba, materiały biologiczne), procesom przemieszczania się i przemian zanieczyszczeń w środowisku, ich wpływowi na organizmy żywe, metodom utylizacji odpadów i rekultywacji gruntów lub problemom zarządzania środowiskowego. Publikowane są: Woda redestylowana (woda podwójnie destylowana, łac. aqua bidistillata) - woda poddana dwukrotnie destylacji w celu usunięcia zanieczyszczeń pozostałych po pierwszym procesie. Jednak nawet tak oczyszczona woda zawiera pewną (bardzo niewielką) ilość rozpuszczonych związków chemicznych i jej twardość wynosi około 0,04 mval/dm, co jednak nie przeszkadza w większości zastosowań. Woda redestylowana jest znacznie droższa od wody demineralizowanej (dejonizowanej), lecz w niektórych przypadkach musi być stosowana, gdyż ta druga może zawierać resztki substancji organicznych (np. endotoksyny).

    Emisja zanieczyszczeń - to wprowadzanie do środowiska wytworów działalności człowieka (zanieczyszczeń), a w szczególności:

    Archives of Environmental Protection (do 2007 r. – Archiwum Ochrony Środowiska, ang. Archives of Environmental Protection) – wydawane od 1975 roku najstarsze polskie czasopismo naukowe (kwartalnik) z dziedziny ochrony i inżynierii środowiska, poświęcone m.in. metodom badań ilości zanieczyszczeń środowiska (atmosfera, hydrosfera, gleba), procesom przemieszczania się i przemian zanieczyszczeń w środowisku, ich wpływowi na organizmy żywe, metodom utylizacji odpadów i rekultywacji gruntów lub problemom zarządzania środowiskowego. W latach 1975–2007 artykuły były publikowane w dwóch językach – polskim lub angielskim, a od 2008 roku tylko w języku angielskim. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego przyznało mu 13 punktów. Jest rejestrowane na Thomson Scientific Master Journal List i w Journal Citation Reports. W 2010 roku uzyskało IF 0,188.

    Imisja zanieczyszczeń (ang. Ambient concentration) – stężenie zanieczyszczeń w powietrzu lub depozycja zanieczyszczeń. System Emisyjny Mikros – to oprogramowanie służące do rozliczeń emisji zanieczyszczeń powietrza z największych zakładów przemysłowych, na które przepisy prawa nakładają obowiązek posiadania systemów ciągłej kontroli poziomów emisji niektórych związków chemicznych i pyłu (por. wymagania normy PN-EN 14181:2010 Emisja ze źródeł stacjonarnych – Zapewnienie jakości automatycznych systemów pomiarowych; zastąpiła PN-EN 14181:2005).

    Odory z ferm trzody chlewnej – pojęcie stosowane w odniesieniu do zapachowo uciążliwych zanieczyszczeń powietrza, emitowanych z obiektów, należących do ferm trzody chlewnej, traktowanych jako „instalacje”, dla których są opracowywane raporty o oddziaływaniu na środowisko. Dotyczy poszczególnych związków chemicznych, albo mieszanin wszystkich odorantów, których ilość jest określana łącznie, metodami olfaktometrycznymi. Zanieczyszczenia biogenne – rodzaj zanieczyszczeń. Są to pierwiastki i sole mineralne potrzebne do rozwoju żywych organizmów (biogeny). Do podstawowych biogenów zaliczane są związki azotu i fosforu. W ściekach miejskich zarówno nieoczyszczonych jak i biologicznie oczyszczonych znajdują się duże ilości tych zanieczyszczeń. Ścieki te odprowadzane do rzek i jezior zwiększają ich żyzność wzbogacając w substancje pokarmowe, powodując ich przedwczesne starzenie, czyli eutrofizację. Wynikiem eutrofizacji jest masowy rozwój glonów, które obumierając i ulegając rozkładowi powodują wtórne zanieczyszczenie wód do wystąpienia procesów gnicia włącznie.

    Dodano: 23.10.2009. 15:12  


    Najnowsze