• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Globalne ocieplenie przekształca arktyczne krzewy w las

    01.08.2012. 09:37
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Naukowcy z Finlandii i Wlk. Brytanii sugerują, że ocieplanie się klimatu arktycznego może w nadchodzących latach przekształcić istniejące krzewy w drzewa. Odkrycie, zaprezentowane w czasopiśmie Nature Climate Change, wskazuje, że na obszarze całej tundry mogą pojawić się połacie lasu, które z kolei potencjalnie przyspieszą ocieplanie się planety. Badania zostały dofinansowane z projektu ECOCHANGE (Stwarzanie warunków dla utrzymywania się bioróżnorodności w obliczu zmian klimatu), który otrzymał grant Marie Curie "Promowanie nauki" o wartości 173.400 EUR z budżetu Siódmego Programu Ramowego (7PR) UE.

    Naukowcy, pracujący pod kierunkiem Uniwersytetu Oksfordzkiego w Wlk. Brytanii, skupili się w swoich pracach na obszarze o wielkości 100.000 kilometrów kwadratowych, znanym jako północno-zachodnia tundra eurazjatycka, która rozciąga się od zachodniej Syberii po Finlandię. Dane zgromadzone w czasie prac w terenie oraz pozyskane za pośrednictwem obrazowania satelitarnego i obserwacji prowadzonych przez autochtonicznych pasterzy reniferów wskazują, że od 8% do 15% wierzb (Salix) i olch (Alnus) przekształciło się od lat 70. XX w. w drzewa liczące powyżej 8 metrów wysokości.

    Wcześniejsze badania, w ramach których analizowano potencjalny wpływ zalesiania, ujawniły, że las rozszerzający się na arktyczną tundrę może zwiększyć ocieplenie się Arktyki o jeden lub dwa stopnie do końca bieżącego stulecia.

    "To ogromne zaskoczenie, że rośliny te reagują w taki sposób" - stwierdził autor naczelny, dr Marc Macias-Fauria z Wydziału Zoologii Uniwersytetu Oksfordzkiego. "Wcześniej sądzono, że tundra może zostać skolonizowana przez drzewa lasu borealnego na południu wraz z ocieplaniem się klimatu arktycznego, który to proces zabrałby całe stulecia. My odkryliśmy, że krzewy, które już tam są, przekształcają się w drzewa w ciągu zaledwie kilku dekad".

    Zdaniem naukowców przekształcanie się krzewów w las ma istotne znaczenie, gdyż zmienia efekt albedo, tj. ilości światła słonecznego odbijanej od powierzchni Ziemi.

    W czasie wiosennych i jesiennych miesięcy krzewy w tundrze są zazwyczaj spowite białą, odbijającą światło pokrywą śnieżną. Natomiast drzewa mają wystarczającą wysokość, aby zrzucić opad śniegu, prezentując ciemną powierzchnie pochłaniającą światło. Z uwagi na wyższą absorpcję światła słonecznego wraz z mikroklimatem wytwarzanym przez obszary zalesione, globalne ocieplenie ulegnie jeszcze większemu rozszerzeniu.

    "Oczywiście to jedynie niewielka część rozległej tundry arktycznej, który to obszar już jest cieplejszy od reszty Arktyki, co prawdopodobnie jest następstwem wpływu ciepłego powietrza przynoszonego przez Prąd Zatokowy" - zauważa dr Macias-Fauria. "Aczkolwiek ten obszar wydaje się przewodzić reszcie regionu. Pokazuje nam, co może się stać z pozostałą częścią Arktyki w niedalekiej przyszłości, jeżeli trendy ocieplenia utrzymają się".

    Naukowcy stwierdzili, że odkrycie może wpłynąć na prace naukowców w zakresie modelowania obecnych i przyszłych reakcji roślinności arktycznej na zmiany klimatu. Kładzie również nacisk na potencjał pojawienia się strukturalnie nowych ekosystemów w strefie tundry.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Lasotundra – najdalej wysunięta na południe część tundry. Jest to obszar przejściowy między tajgą a tundrą. Odróżnia się ją od pozostałej części tundry tym, że na jej obszarze występują pojedyncze drzewa. Narodowe i międzynarodowe akademie nauk oraz profesjonalne stowarzyszenia wytworzyły obecną opinię naukową o zmianie klimatu, w szczególności o globalnym ociepleniu. Oceny te w znacznej mierze potwierdzają i popierają stanowisko IPCC głoszące, że rosnąca liczba obserwacji daje zbiorczy obraz ocieplającego się świata i innych zmian w systemie klimatycznym... Istnieją nowe i mocniejsze dowody, że większość ocieplenia zaobserwowanego w ostatnich 50 latach spowodowana jest działalnością człowieka. Krzewinka (łac. fruticulus) – niskie, osiągające do 50–60 cm krzewy, często pokładające się i płożące. Płożąc się i krzaczasto rozkrzewiając tworzą często zwartą darń. Krzewinki rosnące nisko przy ziemi, o pędach do niej przylegających i bardzo małej wysokości nazywane są krzewinkami szpalerowymi. Rośliny takie są charakterystyczne dla warunków wysokogórskich i tundry. W klasyfikacji Raunkiæra krzewinki zaliczane są do chamefitów.

    Efekt tęczówki w meteorologii – kontrowersyjny mechanizm klimatycznego sprzężenia zwrotnego wiążącego parę wodną, temperaturę oceanu i pokrywę wysokich chmur w tropikach. Według tej hipotezy klimatycznej zwiększona temperatura oceanu związana z globalnym ociepleniem prowadzi do zmniejszenia pokrywy chmur w atmosferze tropikalnej. W związku z tym powierzchnia ziemi może wyemitować więcej energii cieplnej – co prowadzi do oziębienia. Wobec tego zwiększona ilość pary wodnej, w tej hipotezie, prowadzi do stabilizacji klimatu. Nazwa tęczówka jest analogią do fizjologii oka, którego tęczówka może się zwężac lub rozszerzać regulując ilość dochodzącego światła. Pod pojęciem klimat rozumie się średni stan atmosfery i oceanu w skalach od kilku lat do milionów lat. Zmiany klimatu wynikają z czynników zewnętrznych takich jak ilość dochodzącego promieniowania słonecznego lub czynników wewnętrznych takich jak działalność człowieka (zmiany antropogeniczne) lub wpływ czynników naturalnych. W ostatnich latach termin „ogólna zmiana klimatu”, używany jest w kontekście globalnego ocieplenia i wzrostu temperatury na powierzchni Ziemi, ale rozważane są scenariusze powodujące oziębienie powierzchni Ziemi (np. wywołane odbiciem energii słonecznej od zwiększonej pokrywy chmur lub aerozoli atmosferycznych).

    Tundra arktyczna – typ tundry występujący w najbardziej surowym klimacie. Są to rozległe, płaskie tereny bagniste. Roślinność jest bardzo uboga, dominują tam: turzyce, mchy, wrzosy i różne porosty. Jej błotnisty charakter wynika z faktu istnienia wiecznej zmarzliny, zamarzniętej warstwy gleby, która nie przepuszcza wody. Zatrzymana na powierzchni i w górnej warstwie gleby woda dostarcza wilgoci dla roślin tworząc liczne moczary i trzęsawiska. Tundra arktyczna występuje w Azji i Ameryce Północnej na wybrzeżach Oceanu Arktycznego. Przekształcanie spółek handlowych – instytucja regulowana Kodeksem spółek handlowych. Z przepisów rzeczonego kodeksu wynika, że przekształcona w inną spółkę prawa handlowego może być każda inna spółka handlowa. Również spółka cywilna może zostać przekształcona w spółkę handlową. Nie przekształca się spółek, które rozpoczęły podział majątku, spółek w likwidacji, ani w upadłości.

    Nongovernmental International Panel on Climate Change (NIPCC) - organizacja naukowców sceptycznych co do teorii wpływu człowieka na globalne zmiany klimatu. Krajobraz pierwotny – naturalny, to krajobraz zachowany w swojej pierwotnej postaci, na którym nie wywarł swego piętna człowiek, przez działalność gospodarczą. Krajobraz pierwotny, to krajobraz którego elementy nie zostały naruszone lub przekształcone przez działalność ludzką. Obecnie krajobraz ten spotykamy coraz rzadziej. Występuje w najwyższych partiach niektórych masywów górskich, na obszarach tundry, w dużych częściach pustyń.

    Granica drzew – skrajne środowisko, w którym warunki dla życia są tak ciężkie, że rosną tam tylko krzewy i trawy. Drzewa w tych miejscach nie są w stanie się utrzymać ze względu na silne wiatry, niskie temperatury, brak opadów, częste pożary, silna presja zwierząt itp. Często czynniki te synergistycznie współdziałają. Środowisko takie występuje typowo na stokach wysokich gór (górna granica lasu), w strefie arktycznej i antarktycznej oraz ma granicy stepów i półpustyń.

    Scenariusze RCP (representative concentration pathways) - cztery scenariusze zmian koncentracji dwutlenku węgla, które zostały zaakceptowane przez Międzyrządowy Zespół do spraw Zmian Klimatu w projekcie porównania globalnych modeli klimatu (tzw. projekt CMIP5)

    Postulat 100% energii odnawialnej pojawił się w związku z globalnym ociepleniem i innymi problemami ekologicznymi (np. zanieczyszczeniem powietrza) oraz gospodarczymi (np. wyczerpywanie się energetycznych surowców nieodnawialnych). Wzrost wykorzystywania odnawialnych źródeł energii następuje znacznie szybciej, niż ktokolwiek to przewidywał. Międzyrządowy Zespół ds. Zmian Klimatu stwierdził, że jest niewiele technologicznych granic integracji portfela technologii odnawialnych źródeł energii, aby zapewnić z nich większość całkowitego światowego zapotrzebowania na energię. Mark Z. Jacobson twierdzi, że rozpoczęcie produkcji całej nowej energii tylko z wiatru, energii słonecznej oraz energii wodnej jest możliwe w 2030 r., a istniejący system dostaw energii może zostać zastąpiony całkowicie do 2050 r. Przeszkody w realizacji planu 100% energii odnawialnej są postrzegane jako "przede wszystkim społeczne i polityczne, a nie technologiczne lub ekonomiczne". Jacobson wskazuje, że koszty energii z wiatru, słońca, wody powinny być podobne do dzisiejszych kosztów energii. Europejska Rada ds. Energii Odnawialnej (EREC) wskzuje, że Unia Europejska może do 2050 zmniejszyć emisję gazów cieplarnianych o ponad 90% jeśli cała produkcję energii przestawi na źródła odnawialne. Transformacja Lorentza (przekształcenie Lorentza) – przekształcenie liniowe przestrzeni Minkowskiego umożliwiające obliczenie wielkości fizycznych w pewnym układzie odniesienia, jeśli znane są te wielkości w układzie poruszającym się względem pierwszego. Przekształceniu temu podlegają np. współrzędne w czasoprzestrzeni, energia i pęd, prędkość (zarówno wartość, jak i kierunek), pole elektryczne i magnetyczne. Wzory transformacyjne zostały wyprowadzone przez Lorentza w oparciu o założenie, że prędkość światła jest stała i niezależna od prędkości układu. Bardziej ogólną transformacją czasoprzestrzeni jest transformacja Poincarego.

    Dodano: 01.08.2012. 09:37  


    Najnowsze