• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Gospodarka leśna w zmieniającym się świecie

    30.08.2012. 16:49
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Przy opracowywaniu strategii gospodarki leśnej zwykle przyjmuje się zalecane okresy zmianowania, okresy roczne trzebieży oraz ich intensywność. Aczkolwiek wyniki nowych badań dofinansowanych ze środków unijnych i przeprowadzonych przez fińskich naukowców sugerują, że w świetle niepewności wzrostu i warunków gospodarczych te metody mogą nie być już wystarczająco efektywne.

    W artykule opublikowanym w czasopiśmie Forestry, Timo Pukkala i Seppo Kellomäki z Uniwersytetu Wschodniej Finlandii wyjaśniają, że gospodarka leśna powinna dostosowywać się do zmieniającej się sytuacji, w szczególności w obliczu niepewności co do wzrostu drzew i ceny drewna.

    Badania uzyskały wsparcie z projektu MOTIVE (Modele adaptacyjnej gospodarki leśnej), który otrzymał niemal 7 mln EUR dofinansowania z tematu "Środowisko" Siódmego Programu Ramowego (7PR) UE.

    Naukowcy przeprowadzili obliczenia oparte na "podejściach optymalizacyjnych" do gospodarowania mieszanymi drzewostanami sosny zwyczajnej, świerka pospolitego i brzozy na obszarze lasów borealnych. Drzewostan mieszany to zbiorowisko drzew, w którym mniej niż 80% drzew w głównym sklepieniu składa się z pojedynczych gatunków.

    Zespół opisuje zarówno zapobiegawcze podejście optymalizacyjne, w którym wyznaczane są stałe lata wyrębu, podstawowe obszary wycinki albo średnice wycinki, oraz adaptacyjne podejście optymalizacyjne, które generuje zasady reagowania na bieżący stan przyrody. Obydwa podejścia optymalizacyjne doprowadziły do tej samej strategii gospodarki, gdzie wzrost i wszystkie inne czynniki są deterministyczne, aczkolwiek przy zmienności wzrostu lub cen pojawiają się różnice.

    Wyniki pokazują, że zwiększenie tempa wzrostu drzew w zmieniającym się klimacie nie wpływa znacząco na optymalną gospodarkę, jeżeli ceny drewna są stałe. Jednak przy zmiennych cenach drewna, zazwyczaj korzystniej jest opóźnić wyrąb zupełny, niezależnie od obecności lub braku trendu we wzroście drzew wywoływanym przez klimat. Opłacalne jest również bardziej równomierne rozłożenie przychodów między różnymi wycinkami, kiedy rośnie ryzyko i awersja do niego. W drzewostanach mieszanych będzie więcej alternatyw dla adaptacji gospodarki, ponieważ preferencje co do gatunków drzew można zmieniać w czasie, zależnie od ich wzrostu i cen poszczególnych rodzajów asortymentu.

    "Badania pokazały to, co bystrzy zarządcy lasów już wiedzą. Kiedy przyszłe ceny i zastosowanie drewna okrągłego są nieznane, zarządca powinien stale dysponować w swoim lesie kilkoma gatunkami drzew i asortymentów drewna. Uprawa jedynie świerka w równowiekowych drzewostanach to ryzykowne przedsięwzięcie. Mamy nadzieję, że nasze badania pomogą w promowaniu zróżnicowanej gospodarki leśnej, która przełoży się na zróżnicowane struktury leśne" - zauważa Timo Pukkala.

    Wyniki badań pojawiły się w tym samym czasie, co dorobek innych badań, również wspartych z finansowanego ze środków unijnych projektu MOTIVE, których autorzy ostrzegają, że lasy szwedzkie nie zregenerowały się w pełni po huraganie, który w 2005 r. spustoszył kraj.

    Huragan Gudrun wyrządził w lasach Szwecji szkody o wartości 2,4 mld EUR. Nowe badania, przeprowadzone przez Ruperta Seidla i Kristinę Blennow z Uniwersytetu Nauk Rolniczych w Alnarp, Szwecja, pokazują, że obok bezpośrednio widocznych szkód, takich jak wyrwanie z korzeniami i złamanie pnia, zaobserwowano również znaczące, długofalowe następstwa związane z funkcjonowaniem drzew, które przetrwały huragan, ich produktywnością i rozmieszczeniem.

    Badania pokazują, że spadek wzrostu po przejściu huraganu był znaczący i wszechobecny. Spowolnienie wzrostu z powodu wiatru w lasach świerkowych, które przetrwały huragan, przekroczyło 10% w najbardziej dotkniętych regionach. Przełożyło się to na stratę 3,0 mln metrów sześciennych w ciągu trzech lat po przejściu Gudrun, przewyższając długoterminową roczną średnią stratę w Szwecji, wynikającą z wyrwania z korzeniami i złamania pnia przez nawałnicę.

    Naukowcy chcą przez to powiedzieć, że oddziaływanie silnych wiatrów na ekosystemy leśne nie ogranicza się do bezpośrednio widocznego obszaru szkód strukturalnych. Nawołują do szerszego spojrzenia na zakłócenia w strukturze i funkcjonowaniu ekosystemu w kontekście gospodarki leśnej i łagodzenia zmian klimatu.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Obalanie drzew, ścinka drzew – zespół czynności zmierzający do usunięcia drzew z drzewostanu lub zadrzewień. W lesie gospodarczym obalanie drzew zmierza do pozyskania sortymentów drzewnych: Miąższość drewna, miąższość drzewa, masa drzewna – objętość części drzewa, także drzewostanu zwykle ograniczana do drewna okrągłego mierzona w kubikach, czyli metrach sześciennych. Zazwyczaj określa się miąższość nadziemnej części drzew, chociaż pomiarom może podlegać również miąższość całkowita (łącznie z korzeniami). Istotnym parametrem oceny drzewostanu jest przyrost jego miąższości obliczany w m³/ha. Miąższość drzewostanu to suma objętości (miąższości) wszystkich drzew w danym drzewostanie. Inflacja pełzająca jest obecnie zjawiskiem normalnym w gospodarce, gdyż w skali światowej obserwuje się proces względnego, stale postępującego i nieodwracalnego wzrostu ogólnego poziomu cen, który jest wywołany wieloma zjawiskami ekonomicznymi o charakterze obiektywnym (np. wzrost nakładów na badania naukowe, wzrost kosztów wdrażania innowacji produkcyjnych). Inflacja pełzająca nie wywołuje poważniejszych trudności ani negatywnych skutków ekonomicznych – poziom cen podnosi się w stosunkowo wolnym tempie od 3 do 5% rocznie, co nie jest groźne dla stabilności gospodarki, ponieważ w warunkach tak małego wzrostu cen gospodarka może funkcjonować normalnie.

    Wzrost gospodarczy – zwiększenie się rocznej produkcji dóbr i usług w kraju. Jeśli w kolejnym roku w całej gospodarce uda się sprzedać więcej towarów i usług niż w roku poprzednim – mamy do czynienia ze wzrostem gospodarczym. Kiedy jesteśmy w stanie więcej zarobić, źródłem wzrostu jest nasza praca. Ale jeśli w tym samym czasie, gdy wzrosły nasze zarobki, o tyle samo podniosły się ceny towarów, które kupujemy, mieliśmy do czynienia tylko ze wzrostem nominalnym. Nie możemy bowiem kupić więcej niż poprzednio. Dlatego cieszyć się można tylko z wzrostu realnego, czyli po uwzględnieniu inflacji. Wzrost gospodarczy odnosi się tylko do zmian ilościowych, przy założeniu, że podstawowe wielkości makroekonomiczne charakteryzują się długofalowym trendem. Uszkodzenia drewna przez ptaki – wada drewna z grupy uszkodzeń mechanicznych polegająca na naruszeniu przez ptaki tkanek drzew stojących żywych, obumierających, martwych lub rzadziej drewna okrągłego i przetworzonego. Występuje w postaci otworów na pobocznicy pnia o różnej średnicy i głębokości, rzadziej w innych postaciach. Uszkodzenia te występują w drewnie wszystkich gatunków drzew, obniżając wydajność surowca drzewnego. Pomiaru wady nie wykonuje się, stwierdza się jedynie obecność lub określa się liczbę występujących otworów.

    Las odroślowy (zwany też w leśnictwie lasem niskopiennym) - las powstały z odrośli. Drzewostan jest pochodzenia wegetatywnego (tzn. w cyklu rozmnożeniowym nie następuje przemiana pokoleń). Zazwyczaj co 8 lat ścina się w tym lesie 1/8 drzew do podstawy pnia. Zapewnia to kontynuację przyrostów drzew, daje duże ilości drewna. Lasy odroślowe tworzą bardzo zróżnicowane ekosystemy nawet na stosunkowo niewielkich terenach. Teoria naturalnej stagnacji – opracowana na przełomie XIX i XX wieku przez Alvina H. Hansena i B. Higginsa, na podstawie obserwacji gospodarki Stanów Zjednoczonych. Koncepcja ta zmierza do wyjaśnienia przyczyn zahamowania wzrostu gospodarczego w krajach wysoko rozwiniętych. Teoretycy stawiają tezę, że kraje te osiągnęły poziom „dojrzałości gospodarczej” i wobec tego ich wzrost gospodarczy będzie wolniejszy niż dotychczas. Poza tym zidentyfikowali determinanty obniżenia tempa wzrostu gospodarczego.

    Chodniki owadzie w drewnie: Chodniki owadzie - wada drewna z grupy uszkodzeń mechanicznych polegająca na naruszeniu tkanek drzew rosnących, składowanych w postaci drewno okrągłego lub tarcicy przez owady.
    Chodniki owadzie występują w drewnie wszystkich gatunków drzew. Ze względu na głębokość dzielą się je na: Trzebieże należą do całego kompleksu czynności hodowlanych związanych z pielęgnowaniem lasu. Istotą trzebieży jest sukcesywne usuwanie z drzewostanu nadmiaru drzew głównie z powodu ich stopniowo wzrastających potrzeb życiowych. W ten sposób poprawia się warunki wzrostu i rozwoju pozostałym drzewom. Jednocześnie, wskutek regulowania stopnia zagęszczenia drzew w drzewostanie, zmieniają się warunki środowiska glebowego i atmosferycznego.

    Metoda pozyskiwania drewna, system pozyskania drewna – technologia pozyskania surowca drzewnego z lasu lub plantacji drzew szybko rosnących, uwzględniająca sposób transportu drewna.

    Pozyskiwanie drewna – proces produkcyjny, związany z wyrębem lasu lub plantacji drzew szybkorosnących, wyróbką i transportem sortymentów drzewnych oraz z pracami przygotowawczymi i zakończeniowymi.

    Miąższość drewna, miąższość drzewa, masa drzewna – objętość części drzewa, także drzewostanu zwykle ograniczana do drewna okrągłego mierzona w kubikach, czyli metrach sześciennych. Zazwyczaj określa się miąższość nadziemnej części drzew, chociaż pomiarom może podlegać również miąższość całkowita (łącznie z korzeniami). Istotnym parametrem oceny drzewostanu jest przyrost jego miąższości obliczany w m³/ha.

    Dodano: 30.08.2012. 16:49  


    Najnowsze