• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Grenlandzki lodowiec topnieje szybciej, niż sądzono

    26.09.2011. 17:26
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Międzynarodowy zespół naukowców odkrył, że ocieplenie w regionie Arktyki powoduje przyspieszone topnienie grenlandzkiego lodowca. Zgodnie z przedstawionymi w czasopiśmie The Cryosphere wynikami badań ogólna utrata masy lodowca Mittivakkat w 2011 r. wyniosła 2,45 metra, o 0,29 metra więcej niż w roku 2010. Badanie było częściowo finansowane ze środków projektu INTERACT ("Międzynarodowa sieć na potrzeby badań i monitorowania lądu na Arktyce"), który uzyskał 7,3 mln euro w ramach pozycji budżetowej "Infrastruktury badawcze" siódmego programu ramowego (7PR).

    Naukowcy dwukrotnie odnotowali spadki masy lodowca Mittivakkat, najdłużej obserwowanego lodowca na Grenlandii, na przestrzeni dwóch kolejnych lat. Wartość za rok 2011 była oprócz tego wyższa niż średnia 0,97 metra notowana w okresie 16 lat.

    Obserwacje za rok 2011 dowodzą, że jest on rekordowy pod względem utraty masy lodowej. Jest to wynik uwzględniający porównania między obserwowaną wartością bilansu masy a symulowanymi wartościami bilansu masy lodowca od 1898 r.

    Naukowcy prowadzą rejestr bilansu masy lodowca Mittivakkat od 1995 r. oraz zmian czoła lodowca od 1931 r. Tylko w tym roku czoło lodowca cofnęło się o około 22 metry. Jest to 12 m mniej w porównaniu z 34 m odnotowanymi w zeszłym roku i w sumie około 1 300 m od pierwszych fotograficznych rejestracji w 1931 r.

    Naukowcy z Danii, Zjednoczonego Królestwa i USA twierdzą, że utrata masy lodowca może być wywołana podwyższonymi temperaturami powierzchni i niskimi opadami. Utrata masy tego lodowca jest reprezentatywna dla szerszego regionu Grenlandii, w którym znajdują się setki lodowców. Według badaczy, czoła innych grenlandzkich lodowców cofają się w tempie równie szybkim co w przypadku lodowca Mittivakkat.

    Obserwacje lodowców nie są na Grenlandii powszechne. Naukowcy wyjaśniają, że Mittivakkat jest jedynym lodowcem na wyspie objętym długoterminowymi obserwacjami zarówno bilansu masy, jak i zmian czoła.

    Problemem Mittivakkat są nie tylko wyższe temperatury, ale i mniejsze opady śniegu. Ujemny bilans masy na powierzchni lodowca odnotowano w 14 z 16 ostatnich lat.

    Komentując wyniki badania, dr Edward Hanna z Uniwersytetu w Sheffield, główny autor badań terenowych prowadzonych latem tego roku, stwierdza: "Rezultaty naszych badań terenowych są ważną oznaką szybkich zmian obserwowanych obecnie na Grenlandii i wokół niej, widocznych nie tylko na tym lodowcu, ale i na wielu okolicznych małych lodowcach. To jasne, że jest to obecnie bardzo dynamiczne środowisko pod względem reakcji na aktualne zmiany klimatu i powiązanej z tym utraty masy.

    Kurczenie się małych lodowców sprawia, że pobliska pokrywa lodowa Grenlandii jest bardziej podatna na skutki dalszego ocieplenia w okresach letnich, do którego będzie prawdopodobnie dochodzić. Zjawisko może mieć także skutki dla północnoatlantyckich prądów i warunków pogodowych za sprawą dużych dodatkowych ilości topniejącego lodu. Istnieje wyraźna potrzeba rozszerzonego programu obserwacji lodowców we wschodniej Grenlandii na najbliższych kilka lat, aby lepiej zrozumieć związki pomiędzy zmianami klimatu a reakcją lodowców w tym tak ważnym regionie".

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Czoło lodowca – najniżej położona krawędź lodowca, zawsze prostopadła do toru ruchu i znajdująca się w obszarze ablacji (poniżej linii równowagi bilansowej). Czoło lodowca stanowi punkt (linię), w którym ruch masy lodu jest równoważony przez jego topnienie. W przypadku gdy bilans masy lodowca jest dodatni, czyli przybywa więcej lodu niż się go ubywa, następuje awans (transgresja) czoła lodowca aż do miejsca, w którym osiągnie on nowy stan równowagi. W przypadku bilansu ujemnego, czoło lodowca wycofuje się; mówimy że lodowiec jest w recesji. Regresja lodowca, in. recesja lodowca - cofanie się czoła lodowca, występuje gdy lodowiec ma ujemny bilans masy, tj. gdy dostawa nowego lodu jest mniejsza niż ablacja. Ablacja lodowcowa, ablacja lodowca – proces ablacji (topnienia) w odniesieniu do lodowca lub lądolodu. Topnienie lodowca równoważone jest przez stały dopływ lodu z górnej części lodowca, wtedy czoło lodowca ma położenie generalnie stałe. Kiedy straty masy śniegu i lodu przewyższają dopływ mas lodu, następuje cofanie czoła lodowca (regresja lodowca), w przypadku zaś mniejszej ablacji dopływ lodu powoduje przesuwanie się czoła lodowca do przodu (transgresja lodowca).

    Podział lodowców można przeprowadzić w zależności od wpływu rzeźby na ukształtowanie lodowca, bilansu masy lodowca, termikę lub szybkość z jaką lodowiec się porusza. Transgresja lodowca (awans lodowca) – przesuwanie się czoła lodowca ku przodowi. Występuje, gdy zasilanie lodowca w lód z pola firnowego przewyższa jego topnienie - dodatni bilans masy lodowca.

    Linia równowagi bilansowej (ang. EL - equilibrium line) - jest linia oddzielająca obszar akumulacji lodowca od jego obszaru ablacji. Innymi słowy jest to linia łącząca punkty o zerowym bilansie masy lodowca. Dla typowych alpejskich lodowców EL dzieli lodowiec w stosunku 2:1, gdzie dwukrotnie większą powierzchnię zajmuje obszar akumulacji lodowca w stosunku do jego obszaru ablacji. Zasada ta nie obowiązuje lodowców zasilanych głównie lawinami (takie jak np lodowce himalajskie i turkiestańskie), pokrytych gruzem lub występujących w strefach klimatu polarnego (lodowce zimne) Postój lodowca (stagnacja lodowca) – zjawisko, polegające na tym, że lodowiec nie zmienia swojego zasięgu przez co najmniej kilka lat. Ma to miejsce wówczas, gdy bilans masy lodowca jest w zerowy, tzn. ablacja i akumulacja są sobie równe.

    Jęzor lodowcowy, język lodowcowy – wydłużona, dolna część lodowca, gdzie przeważa proces ablacji, także niewielki, wąski występ czoła lodowca lub lądolodu. Ogromne masy lodu "wylewają" się w dół stoku. Jęzor lodowcowy zazwyczaj jest zakończony rzeką lodowcową. Lodowiec szelfowy – brzeżna część lądolodu, która unosi się swobodnie na powierzchni wody, podczas gdy jego podstawa jest zanurzona. Powierzchnia lodowca szelfowego jest niemal zupełnie płaska (spadek nie przekracza 0,5%) i na ogół kończy się lodowym klifem, stanowiącym czoło lodowca, od którego oddzielają się góry lodowe. Innymi słowy, lód szelfowy to przesuwające się masy lodowe, które u czoła tworzą barierę lodową, od której odrywają się fragmenty tworzące luźno pływające góry lodowe.

    Oscylacja lodowca - względnie niewielka/krótkotrwała zmiana pozycji czoła lodowca, polegające na jego awansie (transgresji) i recesji.

    Transfluencja lodowca – przelewanie się lodowca z jednej doliny do drugiej przez grzbiet lub przełęcz. Zjawisko ma miejsce wtedy, gdy grubość masy lodu jest większa od wysokości grzbietu ograniczającego dolinę wypełnioną lodem.

    Lob lądolodu, lob lodowca - część lądolodu (lodowca), rodzaj występu czoła lądolodu (lodowca), czy inaczej jęzora lodowcowego, spowodowanego istnieniem obniżenia w powierzchni podłoża lądolodu (lodowca). Na terenie Polski przykładem jest np. Lob Mazurski, po którego ustąpieniu uformowała się Kraina Wielkich Jezior Mazurskich. Bergschrund, szczelina brzeżna – największa szczelina na lodowcu, powstaje wzdłuż górnej granicy pola firnowego, oddzielając znajdujące się tam masy lodowo-śnieżne od otaczających je zboczy skalnych. Krawędź lodowca jest przymarznięta do podłoża, podczas gdy reszta przemieszcza się w dół. W ten sposób wzdłuż brzegu lodowca powstaje pojedyncze, głębokie nawet na 100 m rozdarcie.

    Dodano: 26.09.2011. 17:26  


    Najnowsze