• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Inwazja meduz w morzach Unii spowodowana przełowieniem

    22.08.2011. 00:04
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Eksperci z organizacji pozarządowych ostrzegają, że przełowienie stad ryb w morzach Unii Europejskiej prowadzi do plagi meduz, które mogą spowodować poparzenia, w przypadku niektórych gatunków śmiertelne. "Chcemy przykuć uwagę opinii publicznej do tego, jak problem przełowienia wpływa na nas" - powiedziała Justyna Niewolewska, koordynatorka działań koalicji OCEAN2012 w Polsce. Celem koalicji jest doprowadzenie do skutecznej reformy Wspólnej Polityki Rybołówstwa. Oznacza to zlikwidowanie przełowienia stad ryb, które powoduje zmianę ekosystemu na zdominowany przez meduzy.

    Przełowienie stad oznacza zbliżenie się zasobów ryb do granicy ryzyka, oznaczającej zagrożenie dla przyszłej reprodukcji stad. W morzach Unii Europejskiej średnio 63 proc. stad ryb zbadanych w roku 2011 było przełowionych. Na świecie wskaźnik ten wynosi średnio 28 proc. Szacuje się, że w Morzu Śródziemnym problem przełowienia dotyczy aż 82 proc. stad. Według naukowców przełowienie powoduje geometryczny wzrost ilości meduz w morzach.

    Problem przełowienia dotyczy także Bałtyku. Do tej pory nie zaobserwowano znacznego zwiększenia populacji bałtyckich meduz, jednak nie oznacza to, że problem nie istnieje. Najczęściej występujące w Bałtyku meduzy, takie jak chełbie modre, nie parzą. W Morzu Śródziemnym lub Czarnym parzące meduzy są spotykane dość często, pojedynczo lub w grupach, a czasem w olbrzymich stadach, rozciągających się nawet na kilka kilometrów.

    Należy unikać bezpośredniego kontaktu z meduzami, ponieważ grozi to poparzeniem, które może okazać się niezwykle niebezpieczne, a nawet śmiertelne. Najczęściej nie jesteśmy w stanie ocenić tego, jak daleko sięgają przezroczyste parzydełka meduzy i czy dany osobnik nas poparzy. "Jeśli jakaś meduza jest jaskrawo ubarwiona, na czerwono, pomarańczowo lub fioletowo, to jest wielce prawdopodobne, że jest parząca" - mówi Justyna Niewolewska.

    Poparzenie przez meduzę wywołuje ból podobny do odczuwanego przy użądleniu przez owady, który może utrzymywać się ponad tydzień. W wypadku poparzenia należy natychmiast udać się do ratownika, który powinien mieć przy sobie maść łagodzącą ból. Jeśli ratownik nie jest obecny na plaży, należy udać się do apteki, gdzie farmaceuta poleci nam odpowiedni środek dostępny bez recepty.

    O pladze meduz mówi się, gdy pojawiają się one masowo i często w miejscach, w których normalnie nie występują. Ogromne ilości meduz nie tylko powodują zamykanie plaż nad Morzem Śródziemnym i Czarnym, ale także zatykanie sieci rybackich czy koszty ponoszone przez służbę zdrowia w danym kraju. Szacuje się, że od roku 1990 inwazja meduz w Morzu Czarnym kosztowała branżę turystyki i rybołówstwa około 240 milionów euro. W 2008 roku w hiszpańskiej miejscowości Denia z powodu inwazji meduz w ciągu jednego dnia pomocy lekarskiej potrzebowało ponad 4 tys. osób.

    OCEAN2012 to międzynarodowa koalicja organizacji pozarządowych oraz podmiotów prywatnych, zmierzająca do takiej reformy Wspólnej Polityce Rybołówstwa, która zapobiegłaby przeławianiu zasobów ryb w morzach europejskich. W jej skład wchodzi m.in. siedem polskich organizacji pozarządowych.

    OCEAN2012 organizuje m.in. akcje uświadamiające na temat problemu przełowienia i skutków z nim związanych. "W czerwcu organizowaliśmy dużą wystawę przy współpracy z Urzędem Miasta Stołecznego Warszawy. Wzdłuż budynku ratusza przy Placu Bankowym można było przez miesiąc oglądać zdjęcia na temat przełowienia. Teraz wystawa znajduje się w Muzeum Rybołówstwa w Helu" - powiedziała Justyna Niewolewska.

    PAP - Nauka w Polsce

    stm/ tot/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Śmiertelność połowowa to odsetek ryb z danego stada zabitych wskutek połowów. Jest to jeden z głównych wskaźników używanych w planowaniu połowów w ramach Wspólnej Polityki Rybołówstwa Unii Europejskiej. Stopniowe obniżanie śmiertelności połowowej przełowionych populacji ryb ma gwarantować odbudowę tych stad w wodach Unii. Wspólna Polityka Rybołówstwa Unii Europejskiej - stanowi element Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej objęty mechanizmem wspólnego rynku. Przyczyną zainicjowania wspólnotowych przedsięwzięć w rybołówstwie była świadomość zagrożenia wyginięciem wielu gatunków ryb, kurczenia się zasobów mórz i potrzeba wprowadzenia regulacji rynku oraz kontroli wykorzystania zasobów morskich. W celu ochrony zasobów rybnych w ramach Wspólnej Polityki Rybołówstwa Unii Europejskiej stosuje się specjalny instrument - globalne kwoty połowowe (ilość ryb, którą można odłowić z danego zasobu w określonym czasie), przydzielane każdemu państwu członkowskiemu i tworzące tym samym narodowe kwoty połowowe. Wspólnotowa Agencja Kontroli Rybołówstwa, (CFCA ang. Community Fisheries Control Agency), jedna z niezależnych agencji Unii Europejskiej, utworzona w 2005 r na mocy rozporządzenia Rady Unii Europejskiej (WE) nr 768/2005 z 26 kwietnia 2005 r. Jej zadaniem jest koordynacja działań w zakresie kontroli i inspekcji połowów w państwach członkowskich, a także nadzór nad skutecznym i jednolitym stosowaniem zasad Wspólnej Polityki Rybołówstwa wszędzie, gdzie prowadzą działalność statki europejskie. Na siedzibę agencji wybrane zostało hiszpańskie miasto Vigo, które należy do najważniejszych portów rybackich w Europie. Obecnie siedzibą agencji jest jeszcze Bruksela.

    Próba Bernsteina – diagnostyczny test prowokacyjny służący do potwierdzenia przełykowego pochodzenia atypowego bólu odczuwanego w klatce piersiowej. Próba służy ocenie wrażliwości błony śluzowej przełyku na bodziec chemiczny, którym jest podanie roztworu kwasu solnego do przełyku przez zgłębnik. Może być wykorzystywana w diagnostyce choroby refluksowej przełyku. Przełowienie – nadmierna, niekontrolowana eksploatacja łowisk sprowadzająca populacje poławianych gatunków poniżej poziomu bezpiecznego dla ich odtworzenia.

    Całkowite dopuszczalne połowy, ogólnie dopuszczalne połowy TAC (Total Allowable Catches) - limity na roczne połowy stada danego gatunku ryby w określonym akwenie. W ramach Wspólnej Polityki Rybołówstwa Unii Europejskiej TACs są instrumentem zarządzania połowami ryb we wspólnych wodach krajów członkowskich. TACs, które ostatecznie obowiązują floty rybackie, są uchwalane każdego roku w grudniu na rok następny przez Radę Ministrów ds. Rybołówstwa. Podstawą zatwierdzania TACs są wcześniejsze propozycje Komisji Europejskiej. Semo La (La oznacza przełęcz w języku tybetańskim) - to przełęcz o wysokości 5565 m. w Himalajach. Leży w centralnym Tybecie i umożliwia dostęp do regionu Changthang. Leży między wioskami Coqên i Raka. Przełęcz ta używana jest przez turystów chcących dotrzeć do zachodniego Tybetu i szczytu Kajlas. Droga przez przełęcz jest szeroka, gruntowa. Nie ma przepraw przez rzeki. Uczęszczana najczęściej przez ciężarówki oraz podróżujące co tydzień autobusy.

    Rozlany skurcz przełyku – występowanie silnych skurczów mięśni przełyku. Występują one równocześnie na różnych poziomach, dając na zdjęciach rtg z kontrastem obraz przełyku korkociągowatego. Strefa wyłącznego rybołówstwa - strefa morska, znajdująca się poza wodami terytorialnymi państwa, w której państwo nadbrzeżne ma odnośnie rybołówstwa takie same uprawnienia jak na morzu terytorialnym. Może więc zastrzec wyłączność rybołówstwa dla własnych obywateli.

    Przełęcz Medweże - przełęcz w Beskidzie Niskim położona na wysokości ok. 490 m n.p.m. pomiędzy szczytami Małej Kiczerki (545 m n.p.m.) a Kiczery Wielkiej (694 m n.p.m.). Przez przełęcz nie prowadzi żaden znakowany szlak turystyczny.

    Międzynarodowa Komisja Rybołówstwa Morza Bałtyckiego (International Baltic Sea Fishery Commission - IBSFC) - regionalna organizacja powołana na mocy Konwencji o rybołówstwie i ochronie żywych zasobów w Morzu Bałtyckim i Bełtach (Konwencja Gdańska) w 1974 do zarządzania rybołówstwem na Morzu Bałtyckim i w cieśninach Bełt. Zakończyła działalność 31 grudnia 2005 na skutek wycofania się z niej Unii Europejskiej.

    Przełamanie tekstu, także przełamanie kolumny – w terminologii DTP jest to wprowadzenie zasadniczych zmian w układzie strony w momencie, gdy jest już ona w programie do składu publikacji rozrysowana z makiety, gotowa i ew. czeka na naniesienie końcowej korekty. Przełamanie tekstu może być spowodowane zmianą położenia i wielkości zdjęcia, dodaniem ilustracji, wymianą tekstu na nowszą wersję, zmianą ilości łamów itp. Procedura współdecydowania – (uregulowana dawnym art. 251 TWE) w okresie przed Traktatem z Lizbony była jedną z najczęściej stosowanych procedur stanowienia prawa we Wspólnocie Europejskiej, która jako jedyna z pozostałych (proc. zgody, współdecydowania, współpracy, konsultacji) nadawała Parlamentowi Europejskiemu kompetencje prawodawcze równe Radzie Unii Europejskiej. Procedura ta była wykorzystywana zwykle we wszystkich obszarach ustawodawstwa z wyjątkiem rolnictwa, rybołówstwa, podatków, polityki handlowej, pomocy państwa, polityki gospodarczej, konkurencji i Unii Gospodarczej i Walutowej.

    Przełęcz Rogodze Wielkie (także Przełęcz Legionów, ukr. Перевал Легіонів) – przełęcz w Karpatach Wschodnich o wysokości 1110 m n.p.m. Parzątczak – niewybitny szczyt o wysokości 1486 m w północnej grani Wołowca w Tatrach Zachodnich. Znajduje się w tej grani pomiędzy Bobrowcem (1663 m), oddzielony od niego wybitną Juraniową Przełęczą (1376 m), a Furkaską (1491 m), od której oddzielony jest płytką Przełęczą pod Furkaską. Przez grań tę przebiega granica polsko-słowacka, jak również Wielki Europejski Dział Wodny pomiędzy Morzem Czarnym i Bałtykiem. Z Parzątczaka odchodzą 2 boczne ramiona:

    Przełęcz Jaworzyce – przełęcz znajdująca się pomiędzy Wierzbanowską Górą (778 m n.p.m.), a Lubomirem (904 m n.p.m.) w Paśmie Lubomira i Łysiny. Według autorów niektórych przewodników turystycznych jest to równocześnie przełęcz pomiędzy Beskidem Wyspowym (do którego należy Wierzbanowska Góra), a Beskidem Makowskim, do którego należy Pasmo Lubomira i Łysiny. Jednak według uznanej powszechnie regionalizacji fizycznogeograficznej Karpat opracowanej przez Jerzego Kondrackiego całe Pasmo Lubomira i Łysiny należy do Beskidu Wyspowego, przełęcz ta jest więc jego wewnętrzną przełęczą. Istnieją też zasadnicze różnice w nazewnictwie. Dawniej Przełęcz Jaworzyce nazywana była Wierzbanowską Przełęczą, obecnie nazwę tę nosi inna przełęcz (pomiędzy Wierzbanowską Górą a Cietniem). Przełęcz Wycierac – przełęcz w Beskidzie Średnim (Makowskim) w paśmie Koskowej Góry, położona na wysokości 451 m n.p.m. pomiędzy szczytami Ostrysza (701 m n.p.m.) a Góreckowa (519 m n.p.m.). Przez przełęcz nie prowadzi żaden znakowany szlak turystyczny.

    Prześwit: oznacza odległość pomiędzy poziomem jezdni a najniżej (oprócz kół) położonymi elementami podwozia pojazdu. Decyduje on o zdolności pojazdu do pokonywania przeszkód terenowych w postaci nierówności, nad którymi istnieje potrzeba przejechania albo w postaci kolein. Prześwit typowego osobowego samochodu szosowego wynosi od około dziesięciu do około dwudziestu centymetrów, samochody terenowe mają prześwit powyżej 20 cm. Startujące w wyścigach na torach samochody mają prześwit rzędu kilku centymetrów, co wydatnie zwiększa efekt Venturiego przyciskający pojazd do podłoża przy dużych szybkościach jazdy.

    Dodano: 22.08.2011. 00:04  


    Najnowsze