• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Jak pająki wodne oddychają pod powierzchnią

    29.06.2011. 18:26
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Pająki topiki nie posiadają skrzeli, ale z powodzeniem znajdują niszę pod wodą, obierając sobie to środowisko za dom. Naukowcy nigdy nie wiedzieli jednak, jak długo pająki mogą pozostawać zanurzone przed ponownym uzupełnieniem zapasów powietrza w dzwonie nurkowym. Niemiecko-australijski zespół rzucił jednak nowe światło na to, jak pająki Argyroneta aquatica wypuszczają się nad powierzchnię, aby pobrać tak potrzebny tlen. W artykule opublikowanym w czasopiśmie Experimental Biology, naukowcy z Niemiec i Australii opisali pomiar stężenia tlenu w bańce i odkryli, że dzwon nurkowy działa jak skrzele, zasysając tlen z wody. A zatem wystarczy, że pająk wybierze się na krótką wycieczkę do powierzchni raz dziennie, aby pobrać tlen.

    "To ikoniczny organizm - stwierdza profesor Roger Seymour z Uniwersytetu w Adelajdzie, Australia - czytałem o tym pająku, kiedy byłem chłopcem, w literaturze popularnej poświęconej stawom."

    Profesor Seymour, we współpracy z dr Stefanem Hetzem z Uniwersytetu Humboldta w Berlinie, Niemcy, zbadał pająka, który rozsnuwa jedwabną sieć na roślinności na powierzchni i wypełnia ją powietrzem, które przenosi w dół na odwłoku. Pająki topiki zawsze żyją pod wodą i nawet jajeczka składają w dzwonach nurkowych.

    Mając już pewne doświadczenie w wykorzystywaniu optody, urządzenia do pomiaru tlenu, w celu ustalenia jak owady wodne pobierają tlen z wody przez rzadkie pęcherzyki powietrza rozciągnięte wzdłuż odwłoka, profesor Seymour chciał sprawdzić optodę na innych małych pęcherzykach.

    "Na myśl przyszedł słynny pająk wodny" - wyjaśnia profesor Seymour. Dr Hetz zaprosił swojego australijskiego kolegę do pracy w laboratorium im. Humboldta, aby ustalić, jak te wyjątkowe pająki wykorzystują swoje dzwony nurkowe.

    Tandem otrzymał pozwolenie na zebranie pająków topików na rzece Eider w niemieckim kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn. Należy zauważyć jednak, że pająki topiki stają się coraz rzadsze w Europie.

    "Moja dewiza to wykonać pewne pomiary i wpaść w zdumienie, bowiem obserwacja przyrody przynosi znacznie więcej niż można sobie wyobrazić" - mówi profesor Seymour, dodając że naukowcy odtworzyli warunki w laboratorium, budując ciepły staw ze stojącą wodą z wodorostami w ciepły letni dzień. Celem było odkrycie, jak pająki radzą sobie z przetrwaniem w najtrudniejszych warunkach.

    Naukowcy wetknęli wyczuwającą tlen optodę do świeżo wytworzonego przez pająka pęcherzyka powietrza, aby sprawdzić reakcję. Według naukowców pająk zachował spokój, pozwalając zmierzyć stężenie tlenu.

    "Wówczas uświadomiłem sobie, że możemy wykorzystać pęcherzyk jako respirometr", aby ustalić objętość tlenu zużywaną przez pająka - podkreśla profesor Seymour.

    Po zmierzeniu objętości tlenu w pęcherzyku i w otaczającej wodzie, naukowcy obliczyli objętość tlenu wpływającą do pęcherzyka i zmierzyli tempo zużycia tlenu przez pająka. Odkryli, że dzwon nurkowy może czerpać tlen z większości wody stojącej niezależnie od tego, jak ciepły jest dzień. Naukowcy stwierdzili również, że tempo metabolizmu pająka było wolne, co jest zgodne z niskim tempem metabolizmu innych pająków oczekujących na właściwy moment pojawienia się ofiary.

    Odkryli jednak, że z powodu ponownego rozpraszania się azotu w wodzie, pęcherzyk kurczy się, co zmusza na pająka do podpłynięcia do powierzchni i uzupełnienia dzwonu nurkowego. Po zmierzeniu tempa wypływania azotu z pęcherzyka, tandem naukowców odkrył, że pająki mogą pozostawać pod powierzchnią przez ponad 24 godziny.

    "Wcześniejsze prace sugerowały, że muszą często podpływać do powierzchni tj. co 20-40 minut w ciągu dnia - mówi profesor Seymour - korzystnym dla pająków jest pozostawanie nieruchomo przez tak długi czas bez konieczności podpływania do powierzchni, aby uzupełniać pęcherzyk, nie tylko po to by chronić się przed drapieżnikiem, ale również, by nie zaalarmować potencjalnej ofiary, która się zbliżyła."

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Topik (Argyroneta aquatica) – gatunek wodnego pająka z rodziny topikowatych (Argyronetidae). Osiąga 15 mm długości. Bywa niekiedy klasyfikowany w rodzinie lejkowcowatych (Agelenidae). Evarcha culicivora – gatunek pająków z rodziny skakunów, czyli pająków, które nie tkają sieci, tylko polują skacząc na swoją ofiarę. Jako oddzielny gatunek został wyodrębniony w 2003. Pająki (Araneae) – najliczniejszy rząd pajęczaków, należy do niego ponad 40 tys. opisanych gatunków. Są to zwierzęta typowo lądowe, o wielkości od 0,5 mm do 12 cm ciała i do ok. 32 cm rozstawu odnóży.

    Pająk krzyżak - zwyczajowa nazwa niektórych gatunków pająków z rodziny krzyżakowatych (Araneidae), zwłaszcza pająków z rodzaju Araneus (krzyżak ogrodowy, krzyżak łąkowy, krzyżak dwubarwny), charakteryzujących się często wyraźnym wzorem krzyża na odwłoku. Są one - podobnie jak wszyscy przedstawiciele rzędu pająków - jadowite, jednak niegroźne dla człowieka. Pająk (forma żeńska: Pająk/Pająkowa/Pająkówna; liczba mnoga: Pająkowie) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 15322 osoby.

    Drugi rząd Antoniego Pająka – gabinet pod kierownictwem premiera Antoniego Pająka, istniał od 15 kwietnia 1957 do 26 września 1963 roku. Ukośnikowate (Thomisidae) - kosmopolityczna rodzina pająków, obejmująca ponad 2150 gatunków, sklasyfikowany w ok. 170 rodzajach. Pająki mają trójkątny odwłok i maskujące kolory. Nie wytwarzają sieci i polują z zasadzki. Dość często poruszają się chodząc bokami, stąd angielska nazwa rodziny to Crab spider. W Polsce występuje 39 gatunków, w tym m. in. kwietnik.

    Amyciaea – rodzaj pająków z rodziny ukośnikowatych, zawierający tylko 5 gatunków. Pająki te stosują mimikrę polując na mrówki. Nie budują sieci. Występują jedynie w Azji, Australii i Afryce. BioSteel – marka handlowa bardzo wytrzymałego materiału, stworzonego z białka zawartego w nici pajęczej. Marka należy do Nexia Biotechnologies. Do produkcji tego białka są użyte transgenetyczne kozy którym wszczepiono geny pająków.

    Ched Nasad, zwane również Miastem Połyskliwych Pajęczyn- fikcyjne miasto kupieckie ze świata Zapomnianych Krain. Znajduje się w Podmroku. Ma charakterystyczny tylko dla niego wygląd, jest ono położone na wielkich zwapniałych pajęczynach stworzonych w zamierzchłych przez gigantyczne pająki-stróże. Miasto posiada kilkanaście poziomów pajęczyn, które im wyższe, tym bardziej bezpieczne. Na najwyższych poziomach nie ma przedstawicieli niższych ras, takich jak orki.

    Kleszcze – pajęczaki należące do podgromady roztoczy (Acari), traktowane jako grupa umowna lub jako nadrodzina Ixodoidea albo też jako podrząd Ixodides (Ixodes).

    Agelena – rodzaj pająków z rodziny lejkowcowatych (Agelenidae). Pająki z rodzaju Agelena tkają sieci w kształcie komina, w które łapią swoje ofiary. Gatunki tego rodzaju występują na całym świecie, głównie w Azji i Afryce. Araneus – rodzaj pająków z rodziny krzyżakowatych. Należą do niego m.in. pospolite w Europie pająki: krzyżak ogrodowy, krzyżak dwubarwny, krzyżak łąkowy i inne. Są to stosunkowo duże pająki o owalnym lub kulistym odwłoku, czasem z charakterystycznym krzyżem na odwłoku. Gatunki z rodzaju Araneus budują sieci łowne (tzw. pajęczyny) okrągłe, jednopłaszczyznowe, dość nisko zawieszone nad ziemią.

    Pajęczynówka, opona pajęcza (łac. arachnoidea) – jedna z trzech opon mózgowo-rdzeniowych, znajdująca się pomiędzy oponą twardą i miękką. Od strony zewnętrznej zrasta się z oponą twardą. Od wewnątrz oddzielona jest od opony miękkiej wąską przestrzenią wypełnioną płynem mózgowo-rdzeniowym, składającym się głównie z wody. Jest bardzo cienka i delikatna. Z oponą miękką łączy się za pomocą pasm przypominających pajęczynę (beleczek pajęczynówki). Jest nieunaczyniona i nieunerwiona. Maratus volans – pająk z rodziny skakunowatych. Maratus volans został odkryty przez Octaviusa Pickarda-Cambridge w 1874 roku. Pająki te są spotykane w Australii

    Kądziołki przędne – charakterystyczna dla pająków struktura znajdująca się na końcu odwłoka, złożona z kilkuset do kilkunastu tysięcy ujść gruczołów przędnych produkujących ciekłą substancję, która po zetknięciu z powietrzem zastyga tworząc nić pajęczą. Gruczoły przędne pająków połączone są w funkcjonalne grupy wytwarzające nici przędne o różnym składzie i przeznaczeniu. Jedne służą do budowy sieci łownych, nici asekuracyjnych i tzw. babiego lata, inne do budowy kokonów.

    Dodano: 29.06.2011. 18:26  


    Najnowsze