• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Jane Goodall: szympansy nie są zwierzętami domowymi

    10.05.2011. 00:33
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    O tym, jak szympansy bywają podobne do człowieka opowiadała w czasie spotkania w Centrum Nauki Kopernik dr Jane Goodall, badaczka życia szympansów i aktywistka społeczna. Wykład odbył się 7 maja w ramach Festiwalu Filmowego Planete Doc.

    W zeszłym roku minęła 50. rocznica rozpoczęcia badań Jane Goodall nad populacją szympansów w Tanzanii. "W czasie tych 50 lat dowiadywaliśmy się coraz więcej na temat tych istot, np. to, że każda z nich ma inną osobowość. Jednym z najciekawszych aspektów badań było to, że zobaczyliśmy, jak (szympansy - PAP) są do nas podobne w swojej biologii, genetyce" - wspominała naukowiec i wyjaśniła, że krew, system immunologiczny czy DNA szympansów są bardzo podobne do ludzkich.

    Prymatolog podkreśliła, że szympansy - zwierzęta najbliżej spokrewnione z ludźmi, mogą wykonywać czynności umysłowe, które, jak wcześniej myślano, są specyficzne tylko dla człowieka.

    Jane Goodall jako pierwsza zaobserwowała, że szympansy mogą posługiwać się narzędziami - za pomocą patyków wydobywały z gniazd termity. Po tym odkryciu komentowano, że trzeba będzie zmienić albo definicję słowa "człowiek", albo definicję słowa "narzędzie".

    Goodall w czasie spotkania opowiadała, że doświadczenia z dzieciństwa mają znaczenie zarówno dla ludzi, jak i u zwierząt. "Również wśród szympansów są matki dobre i mniej dobre. Osobniki wychowane przez dobre matki mają więcej szczęścia - odgrywają większą rolę w swoich grupach i rodzinach. Za to szympansy, które mają mniej dobre matki, miewają trudności w układaniu sobie relacji z innymi osobnikami w grupie" - mówiła.

    Jak wspomniała, na studiach (na doktorat na Uniwersytecie w Cambridge wysłał ją jej mentor, antropolog Louis Leakey, chociaż nie ukończyła żadnych studiów) profesorowie wypominali jej, że wiele rzeczy robi źle: badane szympansy nazywała imionami, a nie numerami i uważała, że naczelne mają osobowość, a tym czasem jej wykładowcy twierdzili, że to tylko złudzenie, że tylko człowiek może w każdym z tych zwierząt zobaczyć coś wyjątkowego i że wcale nie świadczy to o ich osobowości. Goodall jednak była przekonana, że jej profesorowie muszą się mylić. Jak żartowała podczas spotkania w Warszawie, tego, że zwierzęta mają swoje osobowości, rozum, emocje, nauczyła się od nauczyciela z dzieciństwa - swojego psa.

    "Szympansy to nie zwierzęta domowe" - podkreśliła przy tym naukowiec. Zaznaczyła, że ludzie nie zdają sobie sprawy, że aby móc zaopiekować się małym szympansiątkiem, często trzeba zabić wcześniej jego matkę. Ludzie, którzy opiekują się takim zwierzęciem często traktują je jak dziecko. "A one nie chcą być jak ludzkie dzieci" - zaznaczyła Goodall i wyjaśniła, że zwierzęta te muszą się nauczyć, jak być młodymi szympansami. Badaczka opowiedziała, że przyszłość szympansów, które były wychowywane jako zwierzęta domowe lub cyrkowe jest bardzo ponura - nie mogą one w przyszłości mieszkać z szympansami, które wychowywały się z innymi szympansami.

    77-letnia obecnie Goodall zaczęła obserwować zwyczaje szympansów w 1960 roku w Narodowym Parku Gombe nad jeziorem Tanganika w Tanzanii. Badania nad ssakami naczelnymi doprowadziły badaczkę do przełomowych odkryć. Była ona pierwszym na świecie naukowcem, który dostrzegł u szympansów zdolność posługiwania się narzędziami i złożoność ich charakterów.

    Dzięki wieloletniej działalności na rzecz ochrony przyrody, Goodall jest uznawana za autorytet w dziedzinie ekologii. Jest twórczynią globalnego programu Roots&Shoots (korzenie i pędy - http://www.rootsandshoots.org/), który skupia grupy ludzi z ponad 120 krajów. Celem programu jest działania na rzecz zmian dla dobra człowieka, zwierząt i środowiska.

    Biografii Goodall poświęcony jest film "Życie Jane" Lorenza Knauera wyświetlany w ramach festiwalu Planete Doc.

    PAP - Nauka w Polsce, Ludwika Tomala

    agt/bsz


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)

    Aniołki Leakeya – potoczna nazwa zespołu trzech badaczek zajmujących się badaniem małp człekoształtnych w ich środowisku naturalnym: Jane Goodall (szympansy), Dian Fossey (goryle) i Birute Galdikas (orangutany). Wszystkim projektom, rozpoczętym w latach 60. i 70. patronował znany archeolog i paleontolog kenijsko-angielski Louis Leakey. Projekty te przyniosły istotne odkrycia naukowe i przyczyniły się do podjęcia szerszych działań na rzecz uratowania zagrożonych gatunków małp człekokształtnych.

    Czasem w artykułach pojawia się zwrot "człowieka i zwierząt" albo "zwierząt i człowieka" albo "ludzi i zwierząt" albo "zwierząt i ludzi" (możliwe że jeszcze jakiś w tym stylu). Proponuje w ramach ujednolicania stosować zawsze jeden zwrot taki jak na przykład: zwierząt w tym człowieka (ewentualnie do rozpatrzenia "człowieka i innych zwierząt" albo jakiś inny - byle zawsze ten sam). Zmianę taką proponuje wprowadzać tylko przy okazji. Opinie? Marek Mazurkiewicz (dyskusja) 10:54, 12 mar 2012 (CET)

    Fundacja na Rzecz Ochrony Praw Zwierząt MONDO CANE (Fundacja MONDO CANE) - organizacja społeczna, której głównym celem jest działanie na rzecz humanitarnego traktowania zwierząt oraz zapewnienia im odpowiednich warunków bytowania. Inspektorzy Społeczni ds. Ochrony Zwierząt z Fundacji MONDO CANE przeprowadzają ok. 200 interwencji rocznie mających zapobiegać aktom okrucieństwa wobec zwierząt. Jako organizacja, której statutowym celem jest działanie na rzecz ochrony zwierząt Fundacja MONDO CANE bierze udział jako oskarżyciel posiłkowy w sprawach karnych przeciwko osobom, które dopuściły się znęcania nad zwierzętami lub dopuściły się nieprzestrzegania Ustawy o ochronie zwierząt.

    Szympansy z Lasu Bili (zwane też "zabójcami lwów") - duże małpy człekokształtne, należące do szympansów, zamieszkujące Las Bili położony w północno-wschodniej części Demokratycznej Republiki Konga. Są one znacznie większe od typowego szympansa, osiągając wzrost ok. 2 m i wagę 85-120 kg, a ponadto przejawiają zachowania bardziej charakterystyczne dla goryli. Odkrycie tych małp w 2004 roku było jednym z rzadkich przypadków, kiedy kryptyda okazała się rzeczywiście istniejącym zwierzęciem.

    Ośrodek rehabilitacji zwierząt – placówka przeznaczona do leczenia i rehabilitacji zwierząt dziko występujących, które wymagają okresowej opieki człowieka w celu przywrócenia ich do środowiska przyrodniczego. Z zasady w ośrodkach tych nie przetrzymuje się zwierząt, które w opinii lekarza weterynarii nie będą nigdy zdolne do życia na wolności. Osobniki takie poddaje się eutanazji, co może stanowić konflikt między gatunkową ochroną zwierząt i humanitarną ochroną zwierząt.

    Stowarzyszenie Empatia – polska organizacja działająca na rzecz praw zwierząt i zmian kulturowych w relacjach między ludźmi a zwierzętami. Stowarzyszenie promuje weganizm jako ideę i sposób życia pełen szacunku i współczucia, które nie ograniczają się tylko do ludzi. Sprzeciwia się m.in. tresurze cyrkowej, produkcji futer i wykorzystywaniu zwierząt w reklamach mięsa.

    Humanitarna ochrona zwierząt – termin wypracowany przez doktrynę prawa na oznaczenie ogółu przepisów mających na celu ochronę każdego zwierzęcia przez cierpieniem zadawanym ze strony człowieka. Jest częścią prawa ochrony zwierząt obok gatunkowej i użytkowej ochrony zwierząt.

    Dodano: 10.05.2011. 00:33  


    Najnowsze