• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kiedy się zgubisz, kręcisz się w kółko

    24.08.2009. 15:11
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    Czy zdarzyło ci się kiedykolwiek zgubić się i mieć wrażenie, że kręcisz się w kółko? Cóż, nie tylko tobie - i nie jest to jedynie wytwór twojej wyobraźni. Międzynarodowy zespół naukowców przedstawił pierwszy dowód empiryczny, że ludzie rzeczywiście kręcą się w kółko, kiedy znajdą się na nieznanym terenie i nie dysponują niczym, co mogłoby posłużyć za drogowskaz. Odkrycia opublikowano w czasopiśmie Current Biology

    Francuscy, kanadyjscy i niemieccy naukowcy odkryli, że brak wiarygodnych znaków określających kierunek marszu powoduje, że ludzie chodzą w kółko. Zespołowi udało się potwierdzić to, co naukowcy i ludzie w ogóle podejrzewali już od dawna.

    Dr Jan Souman i dr Marc Ernst z Grupy ds. multisensorycznej percepcji i działania przy Instytucie Cybernetyki Biologicznej im. Maxa Plancka w Niemczech przeprowadzili badania, w ramach których analizowali tory poruszania się osób przemierzających przez wiele godzin tereny leśnie w Bienwaldzie oraz pustynię Sahara w Tunezji. Wykorzystano GPS (global positioning system) to zarejestrowania pokonanych przez nie tras.

    Wyniki pokazały, że uczestnikom udawało się utrzymać prostoliniowy kierunek, kiedy widoczne było słońce lub księżyc. Kiedy jednak chmury zasłaniały słońce lub księżyc, sprawa wyglądała zgoła inaczej. Badani kręcili się w kółko nie zdając sobie z tego sprawy.

    W Niemczech sześciu uczestników poruszało się przez wiele godzin po rozległym, płaskim terenie leśnym. Cztery osoby chodziły w pochmurny dzień, kiedy słońce było zasłonięte. Zespół stwierdził, że osoby te kręciły się w kółko, a trzy z nich nie zorientowały się, że przecięły własne ścieżki. Dwóch pozostałych uczestników poruszało się w dzień, kiedy mocno świeciło słońce i udało im się pokonać niemal idealnie prostą trasę.

    W Tunezji, trzech innych badanych poruszało się po pustyni Sahara: dwie osoby w słoneczny dzień, a trzecia w nocy podczas pełni księżyca. Piechurzy "dzienni" zbaczali nieznacznie z trasy, ale nie kręcili się w kółko. Piechur "nocny" wykonał wiele ostrych zwrotów, kiedy księżyc zasłaniały chmury, co doprowadziło go do punktu wyjścia.

    "Opowieści o ludziach, którzy kręcili się w kółko, kiedy się zgubili są rzeczywiście prawdziwe" - wyjaśnia dr Souman. "Ludzie nie mogą poruszać się w prostej linii, jeżeli nie mają bezwzględnych punktów odniesienia, takich jak wieża czy góra w oddali albo słońce lub księżyc i wówczas często kręcą się w kółko."

    Wyniki badań pokazują, że koliste ścieżki są rzadko uporządkowane. Dr Souman podkreślił, że ta sama osoba może postanowić pójść w lewo a następnie w prawo, tylko po to aby ostatecznie znaleźć się w punkcie wyjścia.

    "Jednego z wcześniejszych wyjaśnień kręcenia się w kółko mówi, że większość ludzi ma jedną nogę dłuższą lub silniejszą od drugiej, co ma powodować regularne odchylenie w jednym kierunku" - zauważa dr Souman. "Aby sprawdzić to wyjaśnienie, poprosiliśmy uczestników by szli w linii prostej z zawiązanymi oczami, co miało wyeliminować wpływ wzroku. Większość badanych kręciła się w kółko, czasami bardzo niewielkie (o średnicy poniżej 20 metrów)."

    Ze swej strony, dr Ernst powiedział: "Wyniki tych eksperymentów pokazują, że nawet kiedy człowiek jest przekonany, że porusza się w linii prostej, jego percepcja nie zawsze jest wiarygodna. Ludzie muszą polegać na wiarygodnych kierunkowskazach w swoim środowisku, na przykład korzystając z położenia słońca."

    Dr Souman i dr Ernst planują dalsze badania nad tym, w jaki sposób ludzie wykorzystują te i inne źródła informacji, jako kierunkowskazy. Badani będą korzystać ze sprzętu do wirtualnej rzeczywistości, jak bieżnia wielokierunkowa, aby odnaleźć drogę w wirtualnym lesie. Naukowcy są przekonani, że to pozwoli im na większą kontrolę nad informacjami przekazywanymi uczestnikom badań i umożliwi lepsze wyjaśnienie testów.

    Źródło: CORDIS

    Więcej informacji:

    Current Biology:
    http://www.cell.com/current-biology/

    Instytut Cybernetyki Biologicznej im. Maxa Plancka:
    http://www.kyb.mpg.de/

    Źródło danych: Current Biology; Instytut Cybernetyki Biologicznej im. Maxa Plancka:
    Referencje dokumentu: Souman J.L., et al. (2009) Walking straight into circles. Current Biology (w druku). Publikacja internetowa z dnia 20 sierpnia; DOI: 10.1016/j.cub.2009.07.053.

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Rozbieżność kół: Rozbieżność kół, to inaczej odwrotność zbieżności kół - tzn. takie ustawienie przednich kół, przy którym odległość między ich obręczami z przodu jest większa niż z tyłu. Rozbieżność kół mierzy się w milimetrach na wysokość osi ich obrotu przy ustawieniu kół do jazdy na wprost, jednak dane o rozbieżności w milimetrach odnoszą się tylko do konkretnych wielkości obręczy kół, co należy uwzględnić, jeśli montowane są obręcze kół o innych wymiarach. Rozbieżność kół stosuje się wówczas, gdy poprzeczne drążki kierownicze są umieszczone przed osią lub samochodach o przednim napędzie. Kółko rolnicze – dobrowolne społeczno-gospodarcze organizacje rolników, działające w celu zwiększenia i doskonalenia produkcji rolnej. Część z nich tworzyła Spółdzielnie Kółek Rolniczych (SKR), gospodarując gruntami lub oferując usługi w zakresie mechanizacji rolnictwa. Apollo 14 – trzecia załogowa misja, w czasie której dwaj astronauci wylądowali na powierzchni Księżyca. W czasie wyprawy zebrano 42 kg próbek gruntu księżycowego. Astronauci podczas wyjść na powierzchnię Księżyca przebywali poza lądownikiem LM ponad 9 godzin. Shepard i Mitchell poruszając się po Księżycu po raz pierwszy użyli specjalnie skonstruowanego dla potrzeb tej misji Apollo wózka na kółkach MET, dzięki któremu mogli przewozić m.in. sprzęt do badań naukowych.

    Krzywomierz (kartomierz, kurwimetr) – przyrząd służący do mierzenia na mapie długości linii krzywych. Urządzenie ma małe kółko, które należy prowadzić po linii, której długość jest mierzona. Licznik elektroniczny lub mechaniczny, przeliczając liczbę obrotów kółka, podaje długość pokonanej przez kółko drogi. Zbieżność kół – ustawienie kół pojazdu na jednej osi, przy którym odległość między ich obręczami z przodu jest mniejsza niż z tyłu. Sytuację odwrotną tj gdy odległość z przodu jest większa niż z tyłu obręczy nazywa się rozbieżnością kół.

    Kółko i krzyżyk – gra strategiczna rozgrywana przez dwóch graczy, najczęściej na kartce papieru w kratkę. Gracze obejmują pola na przemian dążąc do objęcia trzech pól w jednej linii, przy jednoczesnym uniemożliwieniu tego samego przeciwnikowi. Pole może być objęte przez jednego gracza i nie zmienia swego właściciela przez cały przebieg gry. W najbardziej popularnej w Polsce wersji gra odbywa się na polu o wymiarach 3x3.
    Freebord - rodzaj deskorolki zaprojektowanej, tak aby możliwie dokładnie odwzorować zachowanie snowboardu. Oprócz czterech standardowych kółek, posiada jeszcze dwa dodatkowe, umieszczone wzłuż osi deski. Centralne kółka są w stanie obracać się we wszystkich kierunkach, co umożliwia freebordowi jazdę bokiem. Poprzez wywieranie nacisku na zewnętrzne kółka, freeborder jest w stanie kontrolować zachowanie deski. W odniesieniu do snowboardu, centralne kółka mają naśladować jego ślizg, a kółka zewnętrzne - krawędzie.

    Tambor – osłona górnej części (wystającej ponad powierzchnię wody) bocznych kół łopatkowych na statkach z napędem bocznokołowym. Tambory miały na celu głównie ochronę kół łopatkowych przed uszkodzeniem, kiedy statek stykał się burtą innego statku lub innym obiektem. MSR (niem. Motor-Schleppmoment-Regelung) System przeciwdziałający poślizgowi kół napędowych w czasie hamowania silnikiem. W momencie wykrycia poślizgu kół napędowych w czasie hamowania silnikiem system automatycznie zwiększa prędkość obrotową silnika (przyśpiesza symulując dociśnięcie pedału przyspieszenia) tak aby wyeliminować poślizg kół.

    Deskorolka (z ang. skateboard) – deska wykonana ze sklejki (zwykle 7-warstwowej) pokryta papierem ściernym (grip), posiadająca 4 kółka mocowane do dwóch trucków (osiek) używana do rekreacji, oraz wykonywania ewolucji. Deskorolka pojawiła się w Kalifornii w latach 30. XX wieku, kiedy to entuzjaści surfingu doczepili do desek kółka, żeby móc szlifować technikę surfowania na suchym podłożu. Współcześnie deski robione są z włókna szklanego, metalu, plastiku albo drewna, a wytrawni deskorolkowcy potrafią wykonać skomplikowane i niebezpieczne ewolucje.

    Małopolskie Towarzystwo Rolnicze (MTR) – organizacja utworzona w 1919 roku, w Krakowie, skupiająca organizacje rolnicze (głównie kółka rolnicze) działające na ziemiach byłego zaboru austriackiego. Powstało z połączenia Krakowskiego Towarzystwa Rolniczego i Towarzystwa Kółek Rolniczych we Lwowie.

    Dodano: 24.08.2009. 15:11  


    Najnowsze