• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Klimatolog o zmieniającej się strukturze opadów deszczu

    16.08.2010. 01:17
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Opady występujące w ostatnich latach m.in. w Polsce są gwałtowniejsze. Burze i intensywne deszcze - jeśli już są - to trwają długo i są bardzo obfite, albo przez długi czas nie występują wcale - powiedział PAP dr hab. Robert Twardosz z Zakładu Klimatologii Uniwersytetu Jagiellońskiego.



    "Po suchych latach 90. mamy wrażenie, że powracamy w fazę zwiększonych opadów - powiedział klimatolog. - Obserwujemy dłuższe okresy opadowe, przeplatane okresami pozbawionymi opadów, które trwają przez kilka lub kilkanaście dni".

    "W zeszłym roku mieliśmy bardzo suchy kwiecień, mokry maj i mokry czerwiec, a potem znów następował okres suszy. W tym roku sytuacja była podobna: początkowo bardzo duże opady, potem kilkunastodniowa susza, po której znów powróciły deszcze" - powiedział dr Twardosz.

    Jak podkreślił, jeśli w takich długotrwałych opadach nie doświadczymy przerwy, to efektem może być sytuacja z maja czy czerwca, w której opady przekroczyły kilkakrotnie normę.

    Zdaniem klimatologa, struktura opadów wyraźnie się zmieniła. Taką sytuację może determinować wiele czynników, jednak naukowcy do końca nie znają mechanizmów, które rządzą zmiennością cyrkulacji atmosferycznej, wpływającej na zmienność i strukturę opadów deszczu.

    Trudno również powiedzieć co będzie w przyszłości, czy czekają nas lata suche czy raczej musimy spodziewać się dużych opadów deszczu. "Opady są bardzo zmienne w czasie i przestrzeni" - zaznaczył klimatolog.

    Czasami nie sprawdzają się nawet prognozy 24-godzinne podawane przez synoptyków. "Zjawiska przyrodniczego nie jesteśmy w stanie przewidzieć ze 100-proc. dokładnością, bo przyroda rządzi się własnymi prawami" - podkreślił rozmówca PAP.

    Zdaniem dra Twardosza, do rozbieżności między prognozami a rzeczywistą pogodą dochodzi, bo prognozy pogody opierają się na modelach matematycznych. "To co dzieje się w przyrodzie próbuje się opisać za pomocą równań, co nie zawsze jest możliwe" - dodał klimatolog.

    Przypomniał, że bieżący monitoring pogody prowadzi się również przez obserwacje radarowe. Czasem jednak zjawiska atmosferyczne rozwijają się tak szybko, że trudno w ciągu kilkunastu minut dotrzeć do całego społeczeństwa, lub nawet określonej jego części, by skutecznie ostrzec przed zagrożeniem.

    Zdaniem rozmówcy PAP trudno dziś uniknąć strat materialnych spowodowanych np. nagłymi powodziami, ponieważ w ostatnich latach z zabudową zeszliśmy w doliny rzek. Gdy rzeka wyleje się ze swego wąskiego koryta, to musi rozlać się właśnie na zagospodarowane już tereny zalewowe.

    "Kiedyś królowie i książęta budowali zamki na wzniesieniach; nie można było znaleźć zamku położonego w dolinie rzeki. Zdawano sobie sprawę z tego, jakie miejsca nadają się pod budowę ważnych obiektów. Teraz bywa inaczej" - zauważył dr Twardosz. EKR

    PAP - Nauka w Polsce

     tot/ jra/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Klimat Nigerii: Pomimo, iż Nigeria położona jest w strefie klimatów podrównikowych, na jej terenie występuje zadziwiająco wiele typów klimatu. Strefy klimatyczne zmieniają z południa na północ. Na południu panuje klimat równikowy wybitnie wilgotny o cechach monsunowych, o najniższej w kraju amplitudzie rocznej temperatur (25 - 28°C) i najwyższej rocznej sumie opadów sięgającej 3400 mm. Na wybrzeżu opady deszczu występują przez cały rok. Im dalej na północ, tym klimat staje się suchszy, z wyraźnie zaznaczonymi ośmiomiesięcznymi okresami bezdeszczowymi, przechodzi w podrównikowy wilgotny. Północna Nigeria należy do strefy klimatów podzwrotnikowych. Średnie miesięczne temperatury sięgaja w styczniu 22°C, w maju 32°C. Roczne opady wynoszą jedynie 350 mm. Dzieciuchowatość bulw ziemniaka - nieinfekcyjna choroba ziemniaka, występująca przy nierównomiernym rozkładzie opadów atmosferycznych. Nazwa choroby pochodzi od tworzenia się małych bulwek w okolicy oczek, w szczytowej części bulwy. Na tworzenie się małych bulwek mają wpływ opady deszczu występujące po długo trwającej suszy. Zapobieganie dzieciuchowatości polega miedzy innymi na zbiorze dojrzałych bulw w czasie trwania suszy. Deformacja ta występuje w plantacjach zlokalizowanych na glebach lekkich. Pogoda cyklonalna, pogoda niżowa - pogoda kształtowana przez niż baryczny, którą cechują duże zachmurzenie i opady oraz silne wiatry. Zimy wówczas są pochmurne, z częstymi opadami deszczu i deszczu ze śniegiem, stosunkowo ciepłe z odwilżami; lata są natomiast chłodne i deszczowe.

    Czerwonoziemy (żółtoziemy, lateryty) – gleby powstałe na laterycie występujące przede wszystkim w okołorównikowych strefach klimatycznych, w klimacie gorącym i wilgotnym. Czerwony kolor zawdzięczają dużej domieszce związków żelaza. Są to gleby o minimalnej zawartości próchnicy (ok. 1%), gdyż mimo, że rozkład organizmów żywych jest szybki z powodu wysokiej temperatury, to spora ilość opadów wymywa tworzącą się warstwę próchniczą. W związku z tym, gleby tego typu są mało przydatne do upraw rolnych. Duże opady atmosferyczne powodują, że w glebach tych obserwujemy intensywne przemywanie, w wyniku którego dochodzi do dekoncentracji wodorotlenków glinu i żelaza w górnych poziomach. Z nich powstają minerały wtórne, które nadają glebie barwę zależną od stopnia ich uwodnienia. Linia szkwału - strefa układających się w linię burz, które mają wspólną przyczynę powstania i formują się zwykle przed frontem chłodnym. Tego typu burze mogą tworzyć linie długości kilkuset kilometrów, często istnieją przez wiele godzin i mogą przynosić wiele wyładowań atmosferycznych, porywiste wiatry, intensywne opady deszczu i gradu, a czasem również tornada.

    Zasiewanie chmur – forma modyfikacji pogody, będąca próbą zmiany ilości lub rodzaju opadów z chmur. Poprzez rozpylenie substancji służących jako jądra kondensacji lub zarodki krystalizacji powodowane są zmiany w procesach mikrofizycznych wewnątrz chmury. Zazwyczaj intencją jest zwiększenie opadów (deszczu lub śniegu), a na lotniskach praktykuje się ograniczanie gradu lub mgły. Burze – intensywne opady deszczu lub deszczu i gradu, którym towarzyszą wyładowania elektryczne w atmosferze (błyskawice i grzmoty).

    Powódź w stanie Maharashtra - powódź, która nawiedziła indyjski stan Maharashtra w lipcu 2005. Woda zalała m.in. ważny ośrodek miejski Indii - Mumbaj. Powódź wywołały obfite opady atmosferyczne, niespotykane nawet jak na porę monsunową. W ciągu jednego dnia, 26 lipca, spadło 944 mm opadów. Stanowi to jeden z największych opadów dobowych zanotowanych w Indiach; więcej spadło tylko 6 maja 2004 w Aminidivi ma Lakszadiwach. Powódź spowodowała śmierć około 1000 osób. Rok hydrologiczny - jednostka czasu używana w hydrologii przy obliczaniu bilansu wodnego danego obszaru. Podobnie jak rok kalendarzowy trwa 12 miesięcy. Rok hydrologiczny w Polsce rozpoczyna się jednak 1 listopada, a kończy 31 października. Związane jest to z retencją opadów w postaci śniegu i lodu w początkowym okresie roku hydrologicznego, co później uwidocznia się podczas wiosennych roztopów. W ten sposób nie występuje sytuacja, gdy opady z poprzedniego roku hydrologicznego mają wpływ na poziom wód w późniejszym okresie kolejnego roku hydrologicznego.

    Inwersja opadów - pas wysokości, w którym następuje zmniejszenie opadów atmosferycznych w górach wraz ze znacznym wzrostem wysokości.

    Zima stulecia – określenie stosowane w odniesieniu do najostrzejszej zimy w danym stuleciu (zdarzającej się raz na sto lat). Potocznie jest jednak powszechnie stosowane (i często nadużywane) w odniesieniu do bardzo ostrej zimy, podczas której temperatura powietrza wykazuje znaczne odchylenie poniżej normy wieloletniej dla danego obszaru, suma opadów śniegu i ich natężenie oraz grubość pokrywy śnieżnej znacznie przekraczają normę wieloletnią, a anomalie te utrzymują się znacznie dłużej, niż ma to miejsce podczas przeciętnej zimy i obejmują znaczną część powierzchni kraju lub kontynentu, a nawet półkuli. Miano zimy stulecia bywa używane również wtedy, gdy spełna ona tylko jedno z powyższych kryteriów – może np. odnosić się zarówno do zimy niemal bezśnieżnej, ale za to ekstremalnie mroźnej, jak i do zimy przeciętnej pod względem termicznym, ale z ekstremalnie wysokimi sumami opadów śniegu. Ponadto znaczenie ma subiektywne odczucie stopnia dokuczliwości anomalii dla codziennego życia, funkcjonowania gospodarki i transportu.

    Dodano: 16.08.2010. 01:17  


    Najnowsze