• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Koncepcja zrównoważonego rozwoju

    23.09.2009. 00:10
    opublikowane przez: Dawid Rozburski

    Sustainable development czyli zrównoważony rozwój, to nowo powstała filozofia, która w swoich założeniach mówi o rozwoju globalnym, regionalnym i lokalnym w harmonii z otaczającym nas środowiskiem. Zrównoważony rozwój sprzeciwia się, rabunkowej gospodarce, prowadzonej do tej pory przez kraje europejskie, a w swojej idei mówi o zaspokajaniu bieżących potrzeb, bez uszczerbku dla możliwości zaspokajania ich przez przyszłe pokolenia.

    Mimo tak rygorystycznych granic, teoria zrównoważonego rozwoju zapewnia zaspokojenie takich potrzeb cywilnych jak: wzrost realnego dochodu, dostęp do zasobów środowiska podparty uczciwymi przepisami, poprawienie stanu zdrowia społeczeństwa oraz diametralne podniesienie poziomu wykształcenia nie tylko w dziedzinach proekologicznych, dbałość o wzrost dobrobytu materialnego i społecznego oraz sprawiedliwość międzygeneracyjną.

    Sprawiedliwość miedzy pokoleniowa, jest w koncepcji zrównoważanego rozwoju najistotniejsza. Jej zadaniem jest obecnie zapewnić odpowiednie warunki przyszłym pokoleniom, w szczególności pod względem surowców i nośników energii.

    Jest to koncepcja o długoplanowym założeniu. Obecnie szczegółowe projekty są zaplanowane do 2030 roku. Co dwa lata składane są raporty z wykonanych prac, opierających się o wcześniej przyjętą strategię.

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    oikos International - międzynarodowa organizacja studencka inspirowana ideą zrównoważonego rozwoju, która powstała by wspierać przedsiębiorczość przyjazną środowisku naturalnemu oraz uwrażliwiać studentów kierunków ekonomicznych na problem zrównoważonego wzrostu gospodarczego. oikos International posiada obecnie ponad 50 000 członków, zrzeszonych w 39 oddziałach lokalnych w 20 państwach świata. Działalność oikosu obejmuje organizację wykładów, konferencji i warsztatów o tematyce prospołecznej i proekologicznej oraz realizację projektów mających na celu praktyczne zastosowanie zasad zrównoważonego rozwoju w gospodarce. Większość działań to oddolne inicjatywy dopasowane do potrzeb lokalnego środowiska danego oddziału. Niemniej jednak, oikos International realizuje również szereg projektów o skali globalnej, które mają przybliżać międzynarodowej społeczności ideę zrównoważonego rozwoju oraz prowokować do dyskusji na temat szans i zagrożeń globalnej gospodarki, której przyszło rozwijać się w granicach wytyczonych przez naturę. Część projektów ma charakter typowo edukacyjny, służy wzrostowi wiedzy i zdobywaniu nowych umiejętności przez członków oikos International, dzięki czemu możliwy jest wzrost oddziaływania samej organizacji. Karta Ziemi (ang. Earth Charter) – deklaracja podstawowych zasad i wartości etycznych, postrzeganych przez twórców jako przydatne w budowaniu sprawiedliwego, zrównoważonego i pokojowego globalnego społeczeństwa XXI wieku. „Karta ma na celu rozbudzenie we wszystkich ludziach nowego poczucia globalnej współzależności i współdzielonej odpowiedzialności za dobro całej ludzkiej rodziny, większą społeczność życia oraz przyszłe pokolenia.”(Czym jest Karta Ziemi). Karta Ziemi powstała w wyniku międzynarodowego, międzykulturowego dialogu wokół wspólnych celów i wartości związanych z ideą zrównoważonego rozwoju. Zrównoważony rozwój – doktryna ekonomii, zakładająca jakość życia na poziomie na jaki pozwala obecny rozwój cywilizacyjny, w przeciwieństwie do "żelaznej reguły ekonomii" Malthusa. Ideę zrównoważonego rozwoju (dalej używany skrót ZR) streszcza pierwsze zdanie raportu WCED z 1987 r. – "Nasza Wspólna Przyszłość": Na obecnym poziomie cywilizacyjnym możliwy jest rozwój zrównoważony, to jest taki rozwój, w którym potrzeby obecnego pokolenia mogą być zaspokojone bez umniejszania szans przyszłych pokoleń na ich zaspokojenie.

    Dobrobyt – warunki bytowe gwarantujące wysoki poziom życia oraz satysfakcję w sferze kulturalnej. Według koncepcji neoliberalnych najprostszym miernikiem dobrobytu jest poziom PKB per capita (na jednego mieszkańca). Dobrobyt jest uzależniony od stopnia podziału PKB między konsumpcję indywidualną a społeczną oraz od struktury rzeczowej dochodu narodowego. Takie sposoby utożsamiania dobrobytu z PKB nie uwzględniają nierówności społecznych w rozkładzie PKB i stoją w opozycji do założeń zrównoważonego rozwoju Światowy Indeks Szczęścia (ang. Happy Planet Index, HPI, właśc. "Wskaźnik Szczęśliwej Planety") – wskaźnik ekonomiczny opracowany w 2006 roku przez New Economics Foundation (NEF) do mierzenia poziomu dobrostanu (ang. well-being) w poszczególnych krajach. W przeciwieństwie do innych popularnych wskaźników, takich jak PKB czy Wskaźnik rozwoju społecznego (HDI), HPI bierze pod uwagę również wpływ na środowisko, tzw. ślad ekologiczny, oraz zrównoważony rozwój, wychodząc z założenia, że celem aktywności ekonomicznej jest nie tyle bogacenie się, co zapewnienie zdrowia i szczęścia. Wskaźnik ten jest tak wyliczany, by promować kraje o mniejszym wpływie na środowisko i wykorzystujące w mniejszym stopniu zasoby naturalne. Obliczenia przeprowadza się następująco:

    Trwały i zrównoważony rozwój (pojęcie wprowadzone przez naukowców w Polsce obok zrównoważonego rozwoju, mające to samo znaczenie co ang. sustainable development) - jest to rozwój oparty na racjonalnym gospodarowaniu zasobami kulturowymi i przyrodniczymi w skali lokalnej i globalnej, które są wyczerpalne, nieodnawialne lub mają ograniczoną zdolność samoodtwarzania i odbudowywania się. Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (ang. European Agricultural Fund for Rural Development) − fundusz wspierający realizację wspólnej polityki rolnej Unii Europejskiej na lata 2007-2013. Zadaniem funkcjonowania funduszu jest stworzenie możliwości ukierunkowania środków finansowych pochodzących z budżetu wspólnotowego na wzrost gospodarczy, tworzenie miejsc pracy oraz zrównoważony rozwój obszarów wiejskich.

    Oświata – pojęcie "oświata" używane jest często zamiennie z wyrażeniem "system oświaty". Według Słownika Pedagogicznego W. Okonia jest to działalność ogółu powiązanych ze sobą placówek i instytucji zajmujących się upowszechnianiem kształcenia, wychowaniem bezpośrednim i pośrednim, umożliwiając obywatelom zdobywanie ogólnego i zawodowego wykształcenia oraz zapewniając możliwość wszechstronnego rozwoju osobowości, które są niezbędne przyszłemu obywatelowi. Ważnym elementem systemu oświaty jest odnoszenie historycznych doświadczeń społecznych do teraźniejszych w celu stworzenia jak najlepszych warunków życia i rozwoju dla przyszłości społeczeństwa. Teoria modernizacji – ogólna nazwa teorii rozwoju społecznego, opisujących rozwój społeczeństw w kierunku społeczeństwa nowoczesnego. Teorie modernizacji są jedną z postaci ewolucjonizmu.

    Ekonomia środowiska i zasobów naturalnych - jest dziedziną teorii ekonomii neoklasycznej, badającą statyczne i dynamiczne warunki optymalności wykorzystania zasobów i walorów środowiska przyrodniczego. Aspekty statyczne dotyczą efektywnego wykorzystania ograniczonych zasobów przeznaczonych na ochronę i konserwację środowiska (zachowanie jego jakości i zasobów). Aspekty dynamiczne dotyczą zaś optymalnego wykorzystania zasobów i walorów środowiska przyrodniczego w procesie wzrostu i rozwoju gospodarczego. Ekonomia środowiska bazuje na paradygmacie ekonomizacji – kryteria efektywności i optymalności ekologicznej traktuje się jako główne, natomiast kryteria bezpieczeństwa ekologicznego czy kryteria wynikające z koncepcji zrównoważonego rozwoju jako uzupełniające, dodatkowe.

    Ekonomia ekologiczna jest nauką analizującą i opisującą procesy gospodarcze, społeczne i ekologiczne będące podstawą realizacji zrównoważonego rozwoju. Ekonomia ekologiczna odwołuje się do ekologicznego paradygmatu ekonomii i stoi w opozycji do ekonomii środowiska i zasobów naturalnych opierającej się na paradygmacie ekonomizacji środowiska.

    Zrównoważone miasto- termin odwołuje się bezpośrednio do raportu „Nasza Wspólna Przyszłość” przygotowanego przez Światową Komisję ds. Środowiska i Rozwoju (tzw. Raport Brundtland) i parafrazuje definicję zrównoważonego rozwoju zakładając, iż potrzeby mieszkańców miasta zrównoważonego muszą być zaspokajane bez umniejszania szans przyszłych mieszkańców na ich zaspokojenie. Polityka rozwoju to zespół wzajemnie powiązanych działań podejmowanych i realizowanych w celu zapewnienia trwałego i zrównoważonego rozwoju kraju oraz spójności społeczno-gospodarczej i terytorialnej. Jest ona konsekwencją wyboru strategii rozwoju kraju. Zakres polityki rozwoju obejmuje takie obszary aktywności państwa jak:

    Komitet Prognoz "Polska 2000 Plus" - jeden z komitetów problemowych Polskiej Akademii Nauk. Zadaniem Komitetu jest inspirowanie i koordynowanie studiów nad przyszłością - ze szczególnym uwzględnieniem możliwych kierunków rozwoju Polski takich jak: rozpoznanie ewolucji potrzeb społecznych, celów rozwoju gospodarki narodowej, przyszłej struktury społecznej i gospodarczej, sposobów życia i warunków rozwoju, kierunków postępu technicznego, nowych technologii. Oprócz tego Komitet zajmuje się opracowywaniem wielowariantowych i interdyscyplinarnych scenariuszy rozwoju oraz współpracą z zagranicznymi ośrodkami badań nad przyszłością.

    Dodano: 23.09.2009. 00:10  


    Najnowsze