• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kozice, które spadły z Giewontu, trafią do muzeum

    26.03.2012. 10:47
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Dwie martwe kozice, które spadły z Giewontu w Tatrach, trafią na ekspozycję muzealną - zadecydowały władze Tatrzańskiego Parku Narodowego (TPN). Zwierzęta zostały odnalezione przypadkowo na początku marca przez pracowników TPN. 

    Martwe zwierzęta, samicę z młodym koźlęciem, przyrodnicy dostrzegli w trakcie interwencji, kiedy pouczali taterników, którzy wspinali się w rejonie gór zamkniętym dla turystyki. ,,Okazuje się, że kozice też popełniają błędy, mimo że na co dzień poruszają się po ośnieżonych, stromych stokach" - powiedział dyrektor TPN Paweł Skawiński.

    Martwe kozice zostały przetransportowane do Wrocławia, gdzie w instytucie weterynarii Uniwersytetu Przyrodniczego przeszły szczegółowe badania. Okazało się, że w brzuchu samicy było jeszcze jedno młode.

    Obecnie martwe kozice przewieziono z powrotem do Zakopanego, gdzie zostaną spreparowane i trafią na ekspozycję do Muzeum Przyrodniczego TPN.

    Jak zaznaczył Skawiński, na terenie parku narodowego przyroda powinna być pozostawiona sama sobie, czyli martwe zwierzęta powinny tam pozostać, ale w tym przypadku zdecydowano inaczej. ,,Gdybyśmy pozostawili martwe kozice w górach, znalazłby je niedźwiedź i zjadł. Nie do końca jest w porządku pozbawiania niedźwiedzia pokarmu, ale z drugiej strony, kiedy natrafiamy np. na martwego jelenia potrąconego przez samochód na obrzeżach parku narodowego, zawozimy takie zwierzę w rejony gdzie żerują niedźwiedzie. Tak rekompensujemy im naszą ingerencję" - mówi Skawiński.

    W Tatrach dwa razy w roku liczy się kozice. Ubiegłoroczne jesienne liczenie tych zwierząt wykazało, że w całych Tatrach, zarówno polskich, jak i słowackich, żyje 929 osobników. Przyrodnicy zauważają, że liczba kozic w Tatrach w ostatnich latach systematycznie wzrasta. Jesienią 2009 roku naliczono 841 kozic.

    Kozica jest gatunkiem chronionym, mimo to zdarza się, że kłusownicy polują na te piękne zwierzęta.

    Kozice żyją w niewielkich stadach, zwanych kierdelami, które mają określoną strukturę. Na czele kierdela stoi zawsze doświadczona samica z młodym, tzw. licówka. W skład takiej grupy wchodzą też inne samice z młodymi oraz tzw. roczniaki i dwulatki. Samce żyją najczęściej samotnie lub tworzą grupy kawalerskie, dołączając do stad jesienią, na czas godów.

    PAP - Nauka w Polsce

    szb/ hes/ krf/



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Gromada Solec (do 30 XII 1959 gromada Kozice) – dawna gromada, czyli najmniejsza jednostka podziału terytorialnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1954-1972. Ośrodek rehabilitacji zwierząt – placówka przeznaczona do leczenia i rehabilitacji zwierząt dziko występujących, które wymagają okresowej opieki człowieka w celu przywrócenia ich do środowiska przyrodniczego. Z zasady w ośrodkach tych nie przetrzymuje się zwierząt, które w opinii lekarza weterynarii nie będą nigdy zdolne do życia na wolności. Osobniki takie poddaje się eutanazji, co może stanowić konflikt między gatunkową ochroną zwierząt i humanitarną ochroną zwierząt. Ján Pastrnák (czasem też: Pasternak) – dziewiętnastowieczny słowacki myśliwy (polujący na kozice), pochodzący ze wsi Stwoła na Spiszu, jeden z mniej znanych spiskich przewodników tatrzańskich.

    Hala Pięć Stawów – dawna hala pasterska w polskich Tatrach Wysokich. Obejmowała Dolinę Pięciu Stawów Polskich oraz Dolinę Roztoki. Ogólna powierzchnia tej hali wynosiła ok. 1628 ha, w tym halizny stanowiły 370 ha, nieużytki 975 ha, kosodrzewina 250 ha, lasy 33 ha. W 1960 r. wypas (w przeliczeniu na owce) wyniósł 195 sztuk. Z pasterskiego punktu widzenia wartość użytkowa tej hali była znikoma, gdyż w większości są to obszary wysokogórskie, położone na wysokości 1625–1900 m n.p.m., wypas zaś powodował tu ogromne szkody, gdyż tereny te mają dużą wartość przyrodniczą. W lasach występuje limba, a na skałach obficie roślinność alpejska. Pasterze płoszyli lub tępili rzadkie zwierzęta tatrzańskie: orły (gnieździły się po słowackiej stronie, gdzie nie były niepokojone przez wypas), kozice, świstaki i niedźwiedzie, które tutaj miały swoje gawry. Dolina Pięciu Stawów Polskich znajduje się ponadto na trasie przelotu ptaków wędrownych, jednak nawet przy późnowieczornym przelocie nie zatrzymywały się one tutaj – płoszył je wypas, więc przelatywały na słowacką stronę. "Martwe drewno" – niezbyt precyzyjny termin oznaczający obumarłe drzewa i ich części oraz martwe części żywych drzew.

    Gmina Rataje – dawna gmina wiejska istniejąca do 1954 roku oraz w latach 1973-1987 w woj. warszawskim, a następnie w woj. płockim (dzisiejsze woj. mazowieckie). Siedzibą gminy były Kozice, a następnie Rataje i Gostynin (nazwa Rataje pochodzi od obecnej dzielnicy Gostynina). Dziewczynka z pajacem (wł. La Casa 3, ang. Ghosthouse) - włoski horror z 1988 roku w reżyserii Umberto Lenziego. Nieoficjalny sequel filmów Martwe zło oraz Martwe zło 2: Śmierć przed świtem.

    Świstak tatrzański (Marmota marmota latirostris) – endemiczny podgatunek świstaka występujący w Tatrach. W przeszłości był zwierzęciem łownym, w XIX wieku jego liczebność drastycznie spadła. Jest roślinożercą aktywnym latem, żyje w terytorialnych klanach rodzinnych w górach od regla górnego do piętra turniowego. Należy do najrzadziej występujących zwierząt kręgowych w Polsce i podlega tu ścisłej ochronie gatunkowej. Chroniony jest także prawnie na Słowacji. Czerwona Lista Zwierząt Ginących i Zagrożonych w Polsce oraz Polska Czerwona Księga Zwierząt określają świstaka tatrzańskiego jako podgatunek silnie zagrożony (EN), zaś Czerwona lista dla Karpat dla Polski nadaje mu oznaczenie „CR” – skrajnie zagrożony. Jest to zwierzę stosunkowo słabo poznane. Bruce Lorne Campbell (ur. 22 czerwca 1958 w Royal Oak w stanie Michigan w USA), amerykański aktor, producent, reżyser i scenarzysta. Znany jako "Ash" z trylogii: Martwe zło, Martwe zło 2 i Armia ciemności.

    Jak (Bos grunniens) – gatunek dużego ssaka z rodziny krętorogich (Bovidae), rzędu parzystokopytnych. Zamieszkuje Tybet, Indie i Chiny, gdzie żyje zarówno w stanie dzikim, jak i udomowionym. Udomowione jaki są zwierzętami jucznymi, poza tym dają mleko i wełnę. Jaki są przeżuwaczami, żyją samotnie lub w niewielkich stadach, w stanie dzikim na wysokościach do 6 tys. m n.p.m. Stada zazwyczaj składają się z samic z młodymi. Samce dołączają do nich w okresie rui. Stare samce żyją oddzielnie. Samice opiekują się potomstwem przez rok. Potomstwo pełną dorosłość osiąga po 6-8 latach. Zwierzęta mogą dożyć kilkudziesięciu lat. Znoszą niekorzystne warunki otoczenia (niedobór paszy na wysoczyznach górskich, niedostatek tlenu i niskie temperatury średnia wynosi tam ok. 0 °C, zimą temperatury spadają niekiedy nawet do -50 °C).

    Rozdroże pod Bulą (słow. Rázcestie pod Homôlkou) – rozdroże szlaków turystycznych w górnej części Doliny Żarskiej w słowackich Tatrach Zachodnich. Położone jest na wysokości 1686 m, nieco poniżej źródeł potoczka zasilającego Smreczankę, po wschodniej stronie podnóży Pośredniego Gronia. Obszar tego rozdroża i górnej części Doliny Żarskiej to wertepy zawalone wantami. Wędrujący tędy w 1866 Węgier József Mihalik tak o nim pisał: Słowaccy mieszkańcy Liptowa, wchodzący tędy jak kozice, nie znajdują żadnych większych trudności we wspinaniu się na te skały. Zdarzyło się raz, że chłopi z Żaru i Smreczan przeszli do Galicji i ukradli tam wołu, a żeby uniknąć wytropienia, owiązali mu nogi i tak go przeprowadzili na ziemię węgierską, gdzie został radośnie zjedzony...

    Perć – górska ścieżka dla owiec i pasterzy, uczęszczana również przez turystów, także ścieżka wydeptana przez kozice. Kob liczi (Kobus leche) - duże zwierzę z rodziny krętorogich, o długości do 1,8 m i wadze do 120 kg. Ta rzadko spotykana antylopa żyje na południu Afryki. Przebywa w małych stadach, liczących po kilkanaście osobników. Zamieszkuje przeważnie podmokłe i zarośnięte trzciną brzegi rzek, jezior i bagien, przez które nie boi się przeprawiać brodząc lub płynąc. W razie niebezpieczeństwa również chroni się w wodzie. Kob liczi ma lirowato wygięte rogi. Używa ich do obrony przed swoimi prześladowcami. W okresie godów rogi służą również do walk, w czasie których zostaje ustalona hierarchia samców w stadzie. Walki te mają charakter rytualny i niezbyt gwałtowny. Najsilniejszy samiec wybiera samice, które tworzą jego harem. Każda samica po trwającej 7 miesięcy ciąży rodzi jedno młode. Mały kob przestaje ssać mleko matki po 4 miesiącach. Dojrzałość płciową samice osiągają zwykle po dwóch latach, a samce po trzech.

    Humanitarna ochrona zwierząt – termin wypracowany przez doktrynę prawa na oznaczenie ogółu przepisów mających na celu ochronę każdego zwierzęcia przez cierpieniem zadawanym ze strony człowieka. Jest częścią prawa ochrony zwierząt obok gatunkowej i użytkowej ochrony zwierząt. Cmentarz dla zwierząt – wydzielone miejsce pochówku zwierząt domowych. Przez ustawodawców stosowany jest też termin "grzebowisko" – specjalnie w odniesieniu do większych zwierząt, bardziej gospodarczych niż domowych.

    Dodano: 26.03.2012. 10:47  


    Najnowsze