• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ludzie i zmiana klimatu wspólnie odpowiadają za wyginięcie dużych zwierząt

    08.03.2012. 18:17
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Brytyjscy naukowcy dowiedli, że działalność człowieka i zmiana klimatu doprowadziły na przestrzeni ostatnich 100 tys. lat do wyginięcia niektórych gatunków dużych zwierząt. Zaprezentowane na łamach czasopisma Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) wyniki badania pozwalają lepiej zrozumieć, jak presja wywierana na megafaunę wpływa na duże zwierzęta żyjące obecnie na Ziemi.

    Naukowcy z Uniwersytetu Cambridge zajęli się przypadkami wyginięcia gatunków, do których doszło w późnym czwartorzędzie, w okresie od 700 tys. lat temu do czasów współczesnych. Szczególnie ważne były wyginięcia z ostatnich 100 tys. lat. Mamuty wyginęły w Ameryce Północnej i Eurazji, mastodonty i megateria w obu Amerykach, nosorożec włochaty w Europie, wielkie kangury i wombaty w Australii, a moa w Nowej Zelandii.

    Na podstawie danych z antarktycznego rdzenia lodowego naukowcy zgromadzili też informacje dotyczące pojawienia się współczesnego człowieka z Afryki na pięciu różnych masach lądowych, tj. w Ameryce Północnej, Ameryce Południowej, Australii i Nowej Zelandii.

    Przeprowadzono analizy statystyczne, które pomogły badaczom określić, czy na wymieranie zwierząt na tych różnych obszarach wpływała działalność człowieka, czy zmiana klimatu. Wyniki badań sugerują, że ważne były oba te czynniki.

    "Nasze badanie wskazuje, że połączenie działalności ludzkiej i zmian klimatycznych mogło być w przeszłości przyczyną wyginięcia wielu dużych zwierząt", mówi współautor badania Graham Prescott, doktorant z Uniwersytetu Cambridge. "Dziś wiele dużych zwierząt także pada ofiarą zarówno myśliwych, jak i zmian klimatu; jeżeli nie podejmiemy działań, aby przeciwdziałać tym zjawiskom, możemy być świadkami kolejnych wyginięć. W przeciwieństwie do ludzi, którzy jako pierwsi stykali się z megafauną, dzisiaj jesteśmy w pełni świadomi konsekwencji swoich działań. Jest więc nadzieja, że uda się nam zapobiec wyginięciu zwierząt: ale jeśli tego nie zrobimy, będzie to o nas świadczyć jeszcze gorzej".

    Inny autor badania David Williams, także doktorant na Uniwersytecie Cambridge, opowiada, jak trudno było dokonać tego odkrycia: "Zniknięcie tych zwierząt było zoologiczną zagadką od czasów Karola Darwina i Alfreda Russela Wallace'a. Wówczas wielu ludzi nie wierzyło, że człowiek mógł być przyczyną wyginięcia zwierząt, ale Wallace był innego zdania. 100 lat później udowodniliśmy, że miał rację i że ludzie, wraz ze zmianami klimatu, od dziesiątków tysięcy lat wywierają presję na inne gatunki. Na szczęście teraz możemy coś z tym zrobić".

    Inny z uczestników badania, prof. Rhys Green z Uniwersytetu Cambridge i Królewskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków (RSPB), zwraca uwagę, że wcześniejsze prace łączyły wyginięcie mamuta i innych dużych zwierząt albo z działalnością człowieka, albo ze zmianą klimatu.

    "Nasze badanie wskazuje, że czynniki te były niszczycielskie w skutkach, gdy działały razem. Owo połączenie zmian klimatu i bezpośredniej presji ze strony człowieka pod postacią polowań i niszczenia siedlisk jest podobne do tego, jakie obserwujemy dzisiaj, i powinno być dla nas ostrzeżeniem. Różnica polega na tym, że dzisiejsza zmiana klimatu nie jest powodowana zmianami osi obrotu Ziemi, ale ociepleniem wywołanym spalaniem paliw kopalnych i niszczeniem lasów przez człowieka - czyli problemami, które sami sobie zgotowaliśmy. Powinniśmy wyciągnąć odpowiednie wnioski i podjąć pilne działania, aby złagodzić skutki obu tych zjawisk".

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Czasem w artykułach pojawia się zwrot "człowieka i zwierząt" albo "zwierząt i człowieka" albo "ludzi i zwierząt" albo "zwierząt i ludzi" (możliwe że jeszcze jakiś w tym stylu). Proponuje w ramach ujednolicania stosować zawsze jeden zwrot taki jak na przykład: zwierząt w tym człowieka (ewentualnie do rozpatrzenia "człowieka i innych zwierząt" albo jakiś inny - byle zawsze ten sam). Zmianę taką proponuje wprowadzać tylko przy okazji. Opinie? Marek Mazurkiewicz (dyskusja) 10:54, 12 mar 2012 (CET) Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych – publikowana przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody i Jej Zasobów (IUCN) lista zagrożonych wyginięciem gatunków organizmów. Ukazała się po raz pierwszy w 1963 roku. Edycja Czerwonej Księgi z roku 2011 zawierała spis 59 508 gatunków (ponad 45 tysięcy gatunków zwierząt, ponad 14 tysięcy gatunków roślin oraz 18 gatunków grzybów), z których 19 265 jest zagrożonych wyginięciem. Większość z nich uzyskała status zagrożonych w wyniku działalności człowieka. Reguła Glogera – reguła ekogeograficzna sformułowana w 1833 przez Constantina Wilhelma Lamberta Glogera. Mówi ona, że ubarwienie ciała zwierząt klimatu chłodnego i suchego jest zazwyczaj jaśniejsze od ubarwienia zwierząt klimatu ciepłego i wilgotnego.

    Ciekawość (łac. curiosus) – zachowanie polegające na nieświadomym pragnieniu poznania, poszukiwania, badania lub uczenia się. Ciekawość jest cechą człowieka jak i wielu zwierząt. Zachowanie to w dużej mierze zależy od czynników zewnętrznych, środowiska, a także od doświadczenia we wcześniejszej znajomości tematu. Termin może być także używany do określenia zachowania powodowanego przez emocje, polegającego na dążeniu do poznania nowych rzeczy, będących siłą napędową badań naukowych i innych dyscyplin ludzkiej pracy. Reanaliza meteorologiczna (reintegracja) to powtórne przeanalizowanie długich szeregów czasowych pomiarów meteorologicznych (np temperatury ziemi) w skali globu lub w skali regionalnej. Ma na celu odrzucenie błędnych wyników pomiarowych i integrację danych pomiarowych z różnych obserwacji. Reanaliza meteorologiczna umożliwia badanie zmian klimatu na podstawie pomiarów, a nie badanie zmian wynikających z innych czynników takich jak zmiany technik pomiarowych.

    Czynniki antropogeniczne - czynniki związane z każdą formą pośredniego lub bezpośredniego wpływu człowieka na środowisko i bytujące w nim rośliny i zwierzęta. Na terenach użytkowanych rolniczo jest to całokształt działalności związanej z produkcją roślinną i zwierzęcą. Działalność rolnicza, podporządkowana nadrzędnemu celowi, tj. maksymalizacji produkcji, często prowadzi do degradacji środowiska (np. w wyniku nadmiernej chemizacji). W rezultacie działalności pozarolniczej również zachodzą niekorzystne zmiany, np. zmniejszanie powierzchni użytków rolnych na korzyść gospodarki komunalnej i zabudowy przemysłowej, skażenie atmosfery, wody i gleby przez przemysł, zachwianie stosunków wodnych w glebie wskutek pogłębiania rzek lub wadliwej melioracji. Stowarzyszenie Empatia – polska organizacja działająca na rzecz praw zwierząt i zmian kulturowych w relacjach między ludźmi a zwierzętami. Stowarzyszenie promuje weganizm jako ideę i sposób życia pełen szacunku i współczucia, które nie ograniczają się tylko do ludzi. Sprzeciwia się m.in. tresurze cyrkowej, produkcji futer i wykorzystywaniu zwierząt w reklamach mięsa.

    Europejski Program Ochrony Zwierząt (EEP, ang. European Endangered Species Programme), program ochrony zwierząt zagrożonych wyginięciem, który polega na hodowli w ogrodach zoologicznych wymierających gatunków. Humanitarna ochrona zwierząt – termin wypracowany przez doktrynę prawa na oznaczenie ogółu przepisów mających na celu ochronę każdego zwierzęcia przez cierpieniem zadawanym ze strony człowieka. Jest częścią prawa ochrony zwierząt obok gatunkowej i użytkowej ochrony zwierząt.

    Gatunek synantropijny (gr. syn – razem, anthropos – człowiek) – gatunek zwierzęcia lub rośliny, który przystosował się do życia w środowisku silnie przekształconym przez człowieka, związanym z miejscem zamieszkania człowieka lub z jego działalnością. Synantropizacja może mieć charakter stały lub czasowy. Odmianą synantropizacji jest synurbizacja, termin wyróżniany głównie w zoologii.

    Cyclura pinguis – krytycznie zagrożony wyginięciem gatunek dużej roślinożernej jaszczurki z rodziny legwanowatych. Występuje na wyspie Anegada. Umaszczenie zmienia się zależnie od wieku i płci osobnika. W przeszłości zasięg występowania tego zwierzęcia był dużo większy, a liczebność nadal spada, co jest skutkiem działalności człowieka. Podejmowane są próby ratowania gatunku, w których uczestniczą głównie ogrody zoologiczne.

    Kolczatka australijska (Tachyglossus aculeatus) – gatunek stekowca z rodziny kolczatkowatych. Stopień jego zagrożenia wyginięciem nie został ustalony, zwierzę o dużych zdolnościach adaptacyjnych. Długość życia w niewoli 49 lat, na wolności zwierzę jest obiektem polowań ludności tubylczej. Zwierzęta domowe – zwierzęta trzymane przez człowieka w domu dla osobistej przyjemności lub dla towarzystwa, w odróżnieniu od zwierząt chowanych lub hodowanych z innych powodów (zwierzęta hodowlane, gospodarskie i użytkowe).

    Dodano: 08.03.2012. 18:17  


    Najnowsze