• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Matka to matka - niezależnie od gatunku

    19.10.2009. 15:12
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    Wyniki nowych międzynarodowych badań nad samicami makaków rezusów i ich zachowaniem w stosunku do młodych pokazują, że matki makaków stanowią niemal lustrzane odbicie zachowania ludzkich matek w stosunku do swoich dzieci. Odkrycia, opisane w internetowym wydaniu czasopisma Current Biology, dostarczają intrygujących dowodów na ewolucję interakcji ludzkiej matki z dzieckiem.

    Zachowania ludzkich rodziców w stosunku do swoich dzieci są bardzo charakterystyczne, na przykład kołysanie, wpatrywanie się, szukanie i utrzymywanie kontaktu wzrokowego, przesadna gestykulacja, zmienianie intonacji głosu, całowanie i uśmiechanie się. Międzynarodowy zespół naukowców odkrył, że samice makaków wykorzystują dokładnie te same formy zachowania w interakcji ze swoimi młodymi, nawet "całują" swoje dzieci cmokając wargami.

    Naukowcy z Włoch i USA badali zachowanie samicy makaka i jej potomka przez dwa pierwsze miesiące życia młodego osobnika. Zauważyli, że cały wachlarz zachowań dorosłych samic makaka jest podobny do zachowań ludzkich rodziców w stosunku do swoich dzieci, w tym wpatrywanie się w dziecko tak jak gdyby w pomieszczeniu nie było już nikogo i niczego innego, dążenie do utrzymywania kontaktu wzrokowego przez podtrzymywanie głowy dziecka i przystawianie do swojej oraz cmokanie ustami (gest naśladowany następnie przez młode). W momencie rozdzielenia z młodymi, matki starały się skrócić dystans potrząsając głowami w linii wzroku młodych, aby zwrócić na siebie ich uwagę.

    Młode makaków również żywo reagowały na swoje matki, przejawiając wrażliwość na miny, ruchy i głos matki. Podobnie jak ludzkie dzieci potrafiły absorbować uwagę matki pokazując, że są równie świadome reakcji i interakcji emocjonalnych co dzieci ludzkie.

    "Wzajemne wpatrywanie się, neonatologiczne naśladownictwo, dziecinna gestykulacja i przesadna mimika matek są charakterystycznymi znakami - tak u makaków, jak i ludzi - interpersonalnej komunikacji, a może nawet wzajemnego zrozumienia intencji i emocji innych."

    "Przez lata uważano, że te zdolności są zasadniczo wyłącznie cechami człowieka, choć być może wspólnymi do pewnego stopnia z szympansami" - mówi naczelny autor artykułu, profesor Pier Francesco Ferrari z Universit? degli Studi di Parma we Włoszech.

    W świetle odkryć zespołu ten pogląd wymagać będzie zweryfikowania, bowiem wyniki badań pokazują, że makaki dysponują umiejętnościami wychowawczymi i komunikacyjnymi, które dopiero zaczynamy zauważać.

    Niemniej wyniki badań ujawniają również interesujący kontrast wobec zachowania ludzkiej matki w stosunku do swojego dziecka. Szczególna uwaga poświęcana przez matki makaków swoim młodym ustaje znacznie szybciej niż w przypadku ludzi, bowiem znika niemal całkowicie po skończeniu przez młodego makaka pierwszego miesiąca życia.

    Profesor Ferrari przyznał, że to zagadka, aczkolwiek zasugerował, że: "Należy uwzględnić fakt, iż makaki rozwijają się znacznie szybciej niż ludzie. Zdolności motoryczne dwutygodniowego makaka można porównać do posiadanych przez dziecko ludzkie [w wieku 8-12 miesięcy]. Zatem niezależność od matki pojawia się bardzo wcześnie, gdyż następnie - w pierwszym i drugim miesiącu życia - młode coraz bardziej interesują się interakcjami z rówieśnikami".

    Odkrycia dokonane w ramach badań przynoszą intrygujące dowody na początki kształtowania się interakcji dorosły-dziecko wśród ludzi. Naukowcy podsumowali: "Nasze dane pokazują, że ludzie to nie jedyny gatunek, w którym zachodzi emocjonalna komunikacja między matką a dzieckiem. Możemy natomiast szukać ewolucyjnych podstaw tych zachowań, które są uznawane za kluczowe dla ustanowienia społecznej wymiany z innymi, wśród makaków."

    rdo: CORDIS

    informacji: Current Biology: http://www.cell.com/current-biology/home Universit? degli Studi di Parma: http://www.unipr.it/ Teksty pokrewne: 29629, 30517 Kategoria: Różne
    Źródło danych: Current Biology
    Referencje dokumentu: Ferrari, P. F. et al. (2009) Reciprocal face-to-face communication between rhesus macaque mothers and their newborn infants. Current Biology (w druku), publikacja z dnia 8 października. DOI: 10.1016/j.cub.2009.08.055.
    Indeks tematyczny: Koordynacja, wspólpraca; Nauki biologiczne; Badania Naukowe; Aspekty spoleczne RCN: 31372   W góre . O tym serwisie . Serwisy CORDIS . Helpdesk . © . Ważne informacje prawne Administratorem witryny CORDIS jest Urząd Publikacji

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Gaworzenie – wczesny etap rozwoju mowy po krzyku i głużeniu, pojawiający się ok. 6 miesiąca życia. Niektórzy badacze twierdzą, że okres gaworzenia przypada na od trzeciego do dwunastego miesiąca życia (choć gaworzenie pojawia się u nielicznych dzieci jeszcze ok. drugiego roku życia). Polega na łączeniu samogłosek, które dziecko wymawiało do tej pory ze spółgłoskami (ga-ga, ma-ma-ma, ugh-ugh itp.) Pojawiają się w ten sposób pierwsze dowolnie wymawiane sylaby (są one zwykle przyjmowane przez rodziców jako coś bardzo przyjemnego). Taka umiejętność związana jest z możliwością kontroli przepływu powietrza przez struny głosowe oraz większą dowolną kontrolą nad wargami i językiem. Te tworzone celowo dźwięki nie mają jednak żadnej treści ani znaczenia dla dziecka. Bunt dwulatka – zespół zachowań małego dziecka, pojawiający się mniej więcej między 18. a 26. miesiącem życia (może to nastąpić do dwóch miesięcy wcześniej lub znacznie później, zależnie od stopnia rozwoju osobniczego). Twoje Dziecko – miesięcznik dla rodziców wydawany od 1951 roku. Początkowo pismo wydawane przez Państwowe Zakłady Wydawnictw Lekarskich, a obecnie przez Edipresse Polska. Jest oficjalnie rekomendowane przez Instytut Matki i Dziecka.

    Wykorzystywanie seksualne dzieci przez dorosłych – forma krzywdzenia dzieci, w której dziecko jest wykorzystywane w celu pobudzenia lub zaspokojenia seksualnego osoby dorosłej lub starszej młodzieży. Oprócz bezpośredniego kontaktu seksualnego, wykorzystywaniem seksualnym dzieci jest również każda sytuacja, w której dorosły nieprzyzwoicie obnaża swoje genitalia wobec dziecka, namawia (prosi lub naciska na dziecko) do brania udziału w czynnościach o charakterze seksualnym, prezentuje dziecku pornografię lub wykorzystuje dzieci do produkcji pornografii dziecięcej. Dzieciństwo – jeden z okresów rozwojowych w życiu człowieka. Osobnika ludzkiego w tym okresie nazywa się dzieckiem. Dokładne granice tego okresu są trudne do określenia, ponieważ przechodzenie z okresu dziecięcego w dorosłość jest bardzo powolne i brak tu gwałtownych zmian, które mogłyby stanowić granicę. Według S. Baleya dzieciństwo to okres od ukończenia pierwszego roku życia do około 14 lat. Wtedy pamięć dziecka jest coraz lepsza, zaczyna odczuwać chęć kontaktu z rówieśnikami. Ma ogromną chęć poznawania świata przez co zadaje nieustające pytania. Nabywa różnych umiejętności, które będą mu niezbędne w dalszym życiu. W tym czasie kształtuje się charakter i osobowość dziecka.

    Styl życia – zakres i formy codziennych zachowań jednostek lub grup, specyficzne dla ich usytuowania społecznego, tzn. manifestujące położenie społeczne oraz postrzegane jako charakterystyczne dla tego położenia, a dzięki temu umożliwiające szeroko rozumianą społeczną lokalizację innych ludzi. Pojęcie te obejmuje nie tylko zachowania ludzkie, ale i psychofizyczne mechanizmy leżące u podstaw owych zachowań: ludzkie motywacje, potrzeby, akceptowane wartości. Popęd śmierci, Tanatos, destrudo – według psychoanalizy Freuda są dwa główne popędy sterujące motywacjami człowieka: popęd życia i popęd śmierci, destrukcji. Obydwie motywacje bardzo silnie wpływają na osobowość człowieka. Popęd życia charakteryzuje się głęboką chęcią do życia, pozytywną motywacją, optymistycznym spojrzeniem na otaczającą rzeczywistość; pragnieniem egzystencji i działania. Popęd śmierci zaś charakteryzuje się chęcią śmierci, chociaż niekoniecznie negatywnym nastawieniem do otoczenia. Wyczekiwanie na dzień, w którym może nadejść długo oczekiwana śmierć jest jak uwieńczenie drogi niosącej wiele wyzwań i działań. Ludzie przejawiający popęd śmierci potrafią osiągnąć bardzo imponujące wyniki swojego działania, sukcesy, nagrody i niekiedy uznanie otoczenia. Popęd śmierci jest bowiem niezwykle silną motywacja do działania, do podejmowania wyzwań i osiągania swoich celów. Bardzo często osoby takie mają wiele zdolności, które cechują się między innymi: trzeźwym spojrzeniem na świat, wyczuleniem na krzywdy ludzkie, niesprawiedliwość i oszustwa, analitycznym myśleniem i umiejętnością zarządzania większymi grupami ludzi. Nie posiadając pragnień takich jak ludzie z popędem życia, ludzie z popędem śmierci są w stanie długo i rzetelnie pracować, bez względu na niewygody fizyczne czy psychiczne, jak np. modelki, które potrafią się głodzić by osiągnąć swój sukces, szefowie firm, którzy spędzają większość życia na budowaniu swojego interesu nie bacząc na swoje wygody, ludzie dochodzący do ogromnych sukcesów za którymi stoi wiele wyrzeczeń, bólu i ciężkiej pracy. Tego typu odporność i przystosowanie do wydarzeń niewygodnych może być wynikiem naturalnych skłonności ludzi z popędem śmierci do samookaleczania się, autodestrukcji, na której bazują budowanie swojego sukcesu i znaczne wyprzedzenie innych ludzi w osiągnięciach. Obydwie motywacje, życia jak i śmierci, niosą ze sobą potężną siłę do osiągania swoich celów. Cele te jednak zasadniczo mogą się różnić.

    Awunkulat (łac. avunculus – wuj ze strony matki) – system organizacji rodziny i taki system pokrewieństwa, w którym najważniejsza rola przypada bratu matki (wujowi). Wuj pełni rolę wzoru osobowego i to po nim siostrzeńcy dziedziczą pozycję społeczną lub majątek. Jest on najważniejszym męskim opiekunem dzieci swojej siostry. Rola ojca jest bardzo mała lub wręcz żadna. Dzieciobójstwo – potoczna nazwa uśmiercenia własnego dziecka, a w szerszym, zoologicznym znaczeniu - zabicie młodych, które nie osiągnęły jeszcze dojrzałości pozwalającej na podjęcie samodzielnego życia. W wielu społeczeństwach dzieciobójstwo traktowane było jako dopuszczalna, kulturowa metoda kontroli populacji, przyjmująca często rytualne formy eliminowania dzieci niepełnosprawnych lub chorych, poświęcania dzieci bogom w ofierze. Współcześnie dzieciobójstwo jest traktowane jako przestępstwo polegające na zabiciu dziecka przez matkę lub ojca. Dzieciobójstwo jest powszechnie spotykane wśród ludzi i zwierząt. Wśród ludzi występuje unikalna, niespotykana u zwierząt forma selektywnego dzieciobójstwa w zależności od płci noworodka, przy czym częściej dotyczy to dzieci płci żeńskiej.

    Hemoglobina płodowa (HbF lub α2γ2) - to główne białko transportujące tlen u ludzkiego płodu w ciągu ostatnich 7 miesięcy rozwoju w macicy i noworodka do około 6 miesiąca życia. Funkcjonalnie hemoglobina ta różni się od hemoglobiny osób dorosłych tym, że wykazuje wyższe powinowactwo do tlenu i wysyca się nim przy niższym ciśnieniu parcjalnym. Dzięki temu rozwijający płód ma lepszy dostęp do tlenu z krwi matki. Ma to duże znaczenie, ponieważ miejscem wymiany gazowej między matką a płodem jest łożysko w którym dochodzi do wymiany tlenu i dwutlenku węgla. W łożysku stężenie tlenu nie jest wysokie, więc hemoglobina odłącza tlen. Gdyby we krwi płodu była taka sama hemoglobina jak we krwi matki, nie mogłaby wiązać dużych ilości tlenu. HbF w warunkach tlenowych łożyska bardzo silnie wiąże tlen, bo wysyca się nim przy niższych stężeniach i może go przenosić z łożyska do narządów płodu.

    Dodano: 19.10.2009. 15:12  


    Najnowsze